Tural İsmayılov: “Türkiyə prezidentinin açıqlaması həm strateji proqnoz, həm də siyasi xəbərdarlıqdır”
“Rusiya və İran zaman keçdikcə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı narahatlıqlarının əsassız olduğunu anlayacaqlar”. Bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Çin səfərindən qayıdarkən jurnalistlərə açıqlamasında deyib.
Ərdoğan qeyd edib ki, Cənubi Qafqazda davamlı sülh təmin olunduqdan sonra bölgədə quru və dəmir yolları canlanacaq: "Sərhəd qapıları açılacaq, ticarət başda olmaqla bir çox sahələrə müsbət dinamika müşahidə ediləcək. Biz də bu vəziyyətdən müsbət təsirlənəcəyik. Yeni əməkdaşlıq imkanlarının dəyərləndirilməsi ilə bölgə ölkələri bu prosesdən fayda götürəcəklər”.
“Ərdoğan diplomatik dillə bölgə ölkələrinə mesaj verir ki, kim bu inteqrasiya prosesinə qoşularsa, iqtisadi dividendlər qazanacaq, kim qarşı çıxsa, özünü təcrid edəcək”
Məlum məsələ ilə bağlı fikir bildirən siyasi şərhçi Tural İsmayılov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, R.T. Ərdoğanın Çindən qayıdarkən verdiyi açıqlama, əslində, bölgənin geosiyasi gündəminin gələcək parametrlərini göstərir: “Türkiyə Prezidenti vurğulayır ki, Rusiya və İranın Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı narahatlıqları uzunmüddətli perspektivdə öz məntiqi əsasını itirəcək. Çünki bu dəhliz, Bakının və Ankaranın bölgəyə təqdim etdiyi “təhlükəsizlik + iqtisadi inteqrasiya” modelinin əsas sütunlarından biridir. Əslində, Zəngəzur dəhlizi yalnız Azərbaycanla Naxçıvanı birləşdirən yol deyil, həm də Avropa ilə Asiyanı daha qısa, təhlükəsiz və rəqabətli marşrut üzərindən birləşdirən böyük kommunikasiya xəttidir. Rusiya və İran ilk mərhələdə bu layihəni öz təsir dairələrinə təhlükə kimi görsələr də, zaman keçdikcə onun iqtisadi faydalarının siyasi risklərdən daha üstün olduğunu anlayacaqlar. Çünki bölgədə davamlı sülh təmin olunduqca, məhz dəmir və avtomobil yollarının canlanması Moskvanın da, Tehranın da maraqlarına xidmət edəcək. Rusiya üçün bu, Qərbin sanksiyaları fonunda alternativ ticarət yollarına çıxış deməkdir. İran üçün isə, həm Şimal-Cənub dəhlizinin tamamlayıcı elementi, həm də regiondakı logistika qovşağına çevrilmək imkanıdır. Ərdoğan diplomatik dillə bölgə ölkələrinə mesaj verir ki, kim bu inteqrasiya prosesinə qoşularsa, iqtisadi dividendlər qazanacaq, kim qarşı çıxsa, özünü təcrid edəcək. Yəni, Zəngəzur dəhlizi reallıqdır – istər-istəməz hamının mənafeyinə toxunacaq və hamını bu prosesə cəlb edəcək”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, Türkiyə prezidentinin açıqlaması həm strateji proqnoz, həm də siyasi xəbərdarlıqdır: “Cənubi Qafqazda sülh və əməkdaşlıq qatarı yola düşüb, bu qatarda yer tutmaq istəyənlər gələcəyin qazanan tərəfi olacaq”.
Günel CƏLİLOVA
