Kreml hərbi uğurları şişirdir ki, həm ictimai dəstək, həm də döyüşçülər arasında motivasiya artsın...
2025-ci ilin martından Rusiya qoşunları 149 yaşayış məntəqəsini və Ukraynanın 3,5 min kvadrat kilometrdən çox ərazisini ələ keçirib. Bu barədə avqustun 30-da Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Valeri Gerasimov məlumat verib. Gerasimovun Rusiya Müdafiə Nazirliyinin rəsmi Telegram kanalında dərc olunan bəyanatına görə, Rusiya ordusu Luqask vilayətinin 99,7 faizini və Donetsk vilayətinin 79 faizini, həmçinin Zaporojyenin 74 faizini və Xerson vilayətinin 76 faizini işğal edib.
Rusiya Baş Qərargah rəisinin sözlərinə görə, yaz və yay aylarında Rusiya Silahlı Qüvvələri Ukraynada 76 strateji obyektə, o cümlədən raket sistemləri və uzaqmənzilli PUA istehsal edən müəssisələrə zərbələr endirib. Gerasimov həmçinin bildirib ki, Rusiya ordusunun “tapşırıqlarının yerinə yetirilməsi” “hücum əməliyyatları ilə davam edəcək”.
Bu məlumatlar doğrudanmı həqiqəti əks etdirir?
Baki-xeber.com-un məlumatına görə, Reuters də Gerasimovun bəyanatını eynilə yayıb - Rusiya hərbçiləri Luqansk vilayətinin 99.7 %-ni, Donetskin 79 %-ni, Zaporojyenin 74 %-ni və Xersonun 76 %-ni nəzarət altına alıb və s.
Lakin bu iddiaların real vəziyyəti nə qədər dəqiq əks etdirdiyi sual altındadır.
Məsələn, Institute for the Study of War (Müharibə Tədqiqatları İnstitutu) (ISW) bu rəqəmlərin real vəziyyətə nisbətən əhəmiyyətli dərəcədə şişirdilmiş olduğunu bildirir. ISW-nin qiymətləndirməsinə görə, gerçəkdə Rusiya mart ayından avqusta qədər təxminən 2 346 kvadrat kilometr ərazi və 130 yaşayış məntəqəsini ələ keçirib. Beləliklə, Gerasimovun bəyan etdiyi göstəricilər, ISW-nin qiymətləndirməsinə görə, təxminən 1 200 kvadrat kilometr və 19 yaşayış məntəqəsi artıq göstərir.
Bir sıra müstəqil mənbələr, o cümlədən Reuters bunu müstəqil surətdə təsdiqləyə bilmədiyini qeyd edir.
Bəli, təqdim edilən rəqəmlər (149 yaşayış məntəqəsi, 3 500 kv/km, bölgə faizləri və 76 zərbə obyektləri) Gerasimovun avqustun 30-da etdiyi bəyanatdan götürülüb və bu, Rusiyanın Müdafiə Nazirliyinin orqanı olan Zvezda və TASS vasitəsilə yayımlanıb.
Lakin müstəqil analizlər (xüsusən ISW) bu məlumatları şişirdilmiş və reklam xarakterli kimi qiymətləndirir. Real ələ keçirmə həcmi daha aşağıdır.
Gerasimovun mart ayından bəri Ukraynada “ələ keçirilmiş yaşayış məntəqələrinin və ərazilərin” rəqəmlərini şişirdərək təqdim etməsinin bir neçə məqsədi var.
Birincisi, daxili auditoriyaya təsir edərək Rusiya cəmiyyətində “uğur təəssüratı” yaratmaq və əhalini uzunmüddətli müharibənin haqlı olduğuna inandırmaqdır. Ənənəvi olaraq Kreml hərbi uğurları şişirdir ki, həm ictimai dəstək, həm də döyüşçülər arasında motivasiya artsın.
Digər tərəfdən, Moskva bununla siyasi legitimlik qazanmaq istəyir. Rusiya rəhbərliyi işğalçı müharibəni “effektiv və nəticəli” göstərməklə daxildə siyasi mövqelərini möhkəmləndirir. Yəni cəmiyyətə “əsgər qurbanlarımız boşa getmir, biz irəliləyirik” mesajı verilir.
Bu, Putin üçün psixoloji təsir və təbliğat vasitəsi kimi effektlidir. Ukrayna və Qərb ictimaiyyətinə psixoloji təsir göstərmək üçün rəqəmlər şişirdilir. Məqsəd isə “Rusiya dayanmaz, torpaq üstündə torpaq götürür” təəssüratı yaratmaq istəyirlər.
Eyni zamanda, Kreml sahibi uğursuzluqları gizlətmək amacındadır. Əslində Rusiya böyük itkilər verir, ciddi resurs çatışmazlığı yaşayır. Gerasimovun rəqəmləri reallığı əks etdirmir, çünki “müharibə bahasına qazanılan kiçik uğurlar” strateji planda heç nəyi dəyişmir.
İronik paradoks yaranır. Qeyd edildiyi kimi, bu şişirtmə faktiki olaraq Rusiyanın beynəlxalq hüququ pozaraq genişmiqyaslı təcavüz həyata keçirdiyinin göstəricisidir. Yəni Moskvanın “uğur” kimi təqdim etdiyi, əslində beynəlxalq aləmdə “işğal və cinayət sübutu” kimi qəbul edilir.
Başqa sözlə, Kreml rəqəmlərlə oynayaraq daxildə qələbə görüntüsü yaratmaq istəyir, amma beynəlxalq müstəvidə bu, Rusiyanın təcavüzkar obrazını daha da gücləndirir.
Akif NƏSİRLİ
