“Azərbaycan QHT-lərinin beynəlxalq platformalarda, xüsusilə BMT sistemində təmsilçiliyinin gücləndirilməsi olduqca vacib və strateji məsələdir”
Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondu (BAMF) Azərbaycan Respublikası Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin dəstəyi ilə “Azərbaycan QHT-lərinin BMT-də təmsilçilik imkanlarının artırılmasına dəstək” adlı yeni layihənin icrasına başlayıb.
Layihənin əsas məqsədi Azərbaycan QHT-lərinin beynəlxalq səviyyədə təmsilçiliyini artırmaq, onların BMT-nin İqtisadi və Sosial Şurasında (ECOSOC) məşvərətçi status əldə etmələrinə, BMT-nin müqavilə və nizamnamə mexanizmlərinin iş prinsiplərini öyrənmələrinə və müxtəlif istiqamətlərdə beynəlxalq hesabatlar hazırlamalarına dəstək olmaqdır. Layihənin ilkin mərhələsində iştirakçı QHT-lərin müəyyən edilməsi məqsədilə onlayn anket forması hazırlanıb və BAMF sorğuların iştirakçılıq səviyyəsini artırmaq üçün Milli QHT Forumu ilə əməkdaşlıq edir.
Sorğunu tamamlayaraq müraciət edən təşkilatların toplanmış məlumatları əsasında onların beynəlxalq platformalarda iştirak imkanları, layihənin məqsədlərinə uyğunluğu və ECOSOC-da məşvərətçi statusu əldə etmək potensialı qiymətləndiriləcək. Sorğunun yekununda seçilmiş 20 QHT nümayəndəsi layihə çərçivəsində təlimlərdə iştirak etmək hüququ qazanacaq. Təlimlərlə yanaşı ECOSOC-da statusa sahib olan yerli QHT-lərin rəhbərləri də layihə iştirakçıları ilə öz təcrübələrini bölüşəcəklər.
Bu layihə çox yaxşı və gərəkli bir layihədir. Azərbaycan QHT-lərinin BMT də təmsilçiliyinin artırılması, BMT-nin Sosial İqtisadi Şurasında qeydiyyata alınması müsbət haldır.
Azərbaycanda bu sahə indiyə qədər niyə axsayıb? Bugünə kimi neçə QHT BMT-in Sosial İqtisadi Şurasının üzvüdür? Niyə indiyə qədər o məsələlərə diqqət yetirilməyib? Niyə bu cəhətdən bizi gerilədiblər?
“Təəssüf ki, əvvəllər bu istiqamətə kifayət qədər diqqət ayrılmayıb və QHT-lər daha çox yerli problemlərin həllinə yönəlik layihələrin icrasında maraqlı olublar”
Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunun (BAMF) rəhbəri Umud Mirzəyev (Rəhimoğlu) “Bakı-Xəbər”ə “ Azərbaycan QHT-lərinin beynəlxalq platformalarda, xüsusilə BMT sistemində təmsilçiliyinin gücləndirilməsi olduqca vacib və strateji məsələdir. Biz “Azərbaycan QHT-lərinin BMT-də təmsilçilik imkanlarının artırılmasına dəstək” layihəsinə məhz bu ehtiyacdan irəli gələrək başlamışıq. Bu, sadəcə BMT orqanlarında texniki qeydiyyat prosesi deyil, bu, Azərbaycan vətəndaş cəmiyyətinin beynəlxalq platformalarda öz səsini duyurması üçün mühüm addımdır.
Təəssüf ki, indiyə qədər bu sahədə ciddi boşluqlar olub. Səbəblər isə kompleksdir”-deyə bildirdi.
U.Mirzəyevin qeyd etdiyinə görə, ilk növbədə, beynəlxalq platformalarda uğurlu təmsilçilik üçün yalnız ideya və təşəbbüs yetərli deyil - institusional güc, peşəkar komanda, güclü xarici dil bilikləri və davamlı şəbəkələşmə tələb olunur: “Təəssüf ki, əvvəllər bu istiqamətə kifayət qədər diqqət ayrılmayıb və QHT-lər daha çox yerli problemlərin həllinə yönəlik layihələrin icrasında maraqlı olublar. Bu da onların beynəlxalq arenaya çıxış imkanlarını müəyyən qədər məhdudlaşdırıb və ləngidib. Hazırda ECOSOC-da Məşvərətçi statusa sahib 11 Azərbaycan QHT-si təmsil olunur. Bu rəqəm isə olduqca azdır və ölkəmizdəki yüzlərlə fəal QHT fonunda çox ciddi çatışmazlıqdır. Əsas səbəblər təşkilatların resurs, kadr və əlaqə imkanlarının məhdud olması və o cümlədən yetəri qədər məlumatlı olmamaları ilə bağlıdır.
BAMF olaraq hesab edirik ki, bu vəziyyəti dəyişmək üçün zaman yetişib. Müasir dünyada QHT-lər artıq sadəcə monitorinq aparan və hesabat yazan qurumlar deyil. Onlar qlobal proseslərə təsir edən, insan hüquqlarından tutmuş, ətraf mühitə, dayanıqlı inkişafa qədər bir çox sahədə söz sahibi olan strukturlardır. Xüsusilə İkinci Qarabağ müharibəsi və antiterror əməliyyatlarından sonra yaranmış yeni regional konfiqurasiya fonunda Azərbaycan QHT-lərinin beynəlxalq tribunalar qarşısında öz mövqelərini ifadə etməsi daha zəruridir. Bu reallığın dünyaya düzgün çatdırılması yalnız dövlətin və medianın işi deyil, vətəndaş cəmiyyətinin də əsas vəzifələrindən biridir.
Sevindirici haldır ki, son dövrlərdə bu istiqamətdə QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi tərəfindən əhəmiyyətli addımlar atılır. Azərbaycan QHT-ləri Agentliyin və Milli QHT Forumunun birgə əməkdaşlığı fonunda COP29-da həm beynəlxalq QHT koalisiyasında, həm də yan tədbirlərin təşkilində uğurla iştirak etdilər. Eyni zamanda, bu ilin aprel ayında Qlobal Cənub Platformasının yaradılması və bu platforma daxilində yerli QHT-lərin beynəlxalq vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları ilə yeni tərəfdaşlıqlar qurması və bu şəbəkələşmənin beynəlxalq səviyyədə maraqla qarşılanması olduqca müsbət haldır.
Bugünkü layihə də məhz bu məqsədə xidmət edir: Azərbaycan QHT-lərinin BMT sistemində təmsil olunmaq imkanlarını artırmaq, onları BMT-nin İqtisadi və Sosial Şurasında ECOSOC kimi platformalarda qeydiyyatdan keçmək üçün maarifləndirmək, dəstək vermək və beynəlxalq əlaqələr qurmaqda müşayiət etmək. Azərbaycan Respublikası Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin bu istiqamətdə verdiyi dəstək olduqca vacibdir. İnanırıq ki, bu təşəbbüs gələcəkdə daha geniş miqyasda davam etdiriləcək və Azərbaycanın beynəlxalq vətəndaş cəmiyyəti ailəsində daha fəal iştirakı təmin olunacaq”.
İradə SARIYEVA
