Aralarında 53 illik fasilə olan 2 hadisəni Fransa prezidenti Makronun sayəsində müqayisə etmək imkanımız var...
"Biz fəxr edirik ki, Fransanı parıldadırsınız" - Parisdə 33-cü Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimində Makronun guya "şah tezis" yerində işlətdiyi bu sözlərin dalında özünü tarixləşdirmək iştahı dayansa da, əslində Fransanı süqutun son pilləsinə daşıyan müjdədən başqa bir şeyə bənzəmir. Müqayisə aparmaq istədiyimiz ikinci hadisəni də göstərsək, çox şey aydın olacaq.
1971-ci il - hadisə Pəhləvilərin şahlıq sürdüyü İranda baş verir. O ölkədə ki, dünyada eqoist siyasət aparmırdı, düşmənçilik edən 2 boyük tərəfin hər ikisi ilə yaxın olmaq və sadəcə özünü qorumaq istəyirdi. "Mən hər şeydə nümunəviyəm" iddiası ilə heç kimə dərs vermək fikrində deyildi. O zaman qədim Persopol şəhərinin xarabalıqlarının yanında fars Əhəmənilər dövlətinin 2500 illik təntənəsinə toplaşmış dünya liderlərinin qabağında Rza şah Pəhləvi nitqini belə açmışdı: "Şah Kir! Böyük Kir! Qüdrətli İranın fəxrisən!...
Və 53 ildən sonra 2024-cü il - bu hadisənin isə məkanı Fransadır. O ölkə ki, özünü yekəxana apararaq hamıya dərs deməyə çalışır, bu gün qırmızı dərili hinduların belə bir daha yaşamaq istəmədikləri iyrənc müstəmləkəçilik iddiasını əlindən buraxmır...
Müqayisə aparın. Rza şah Pəhləvi və prezident Makron bir-birlərinə necə də bənzəyirlər. Pəhləvilər də o zaman feodalizmlə imperializmin bəzi xüsusiyyətlərini özündə simbioz etmiş orta əsrlərlə müasirliyin arasındakı İranı parıldatmaq istəyirdi. Bu gün Makron Fransanı "parıldadan" kimi... Yoxsa şahı nə vadar edirdi ki, Şirazın yaxınlığında ilan mələyən susuz səhralara cəmi 3 günlük mənasız ziyafət təşkil etmək xatirinə azı 65 milyon dollar pul töksün?! Tədbirdən sonra orada yaradılmış hər şey məhv olub getdi. Quru səhrada nə yaşaya bilərdi ki?!...
53 il sonra Makron Rza şahdan daha da irəli getdi. 33-cü Olimpiya Oyunlarına 11 milyard dollardan çox vəsait xərcləyib. Rəqəm hələ böyüyə bilər. Yeri gəlsə, İran şahının müdafiəçiləri ona haqq qazandırmaqda o qədər çətinlik çəkməzlər. Deyərlər ki, yerdən çıxardığımız öz neftimizin pulu idi, dövlətçilik tariximizi şöhrətləndirmək naminə xərclədik getdi. Şah hansısa uzaq xalqları istismar edərək sərvətlərini Tehrana daşımamışdı ki?! Bəs Makron nə desin? Necə deyə bilər ki, səpələdiyim 11 milyard dollar pul fransız vergi ödəyicilərinin, sadə fransızların ciblərindən və azadlığa həsrət qoyduğumuz müstəmləkə xalqlarının boğazlarından çıxardığımız söyüş-qarğış dolu pullardır?! Pəhləvilər qədim Persopolun çöllərinə pullar tikəndə İran sabit idi, dünyada elə bir problem yaşamırdı, ölkədən inqilab qoxusu gəlmirdi. Bəs Makron hansı günündən Fransanı süni parıldatmaq xatirinə sağa-sola pul səpir? Müstəmləkələr üzə durub müstəqillik istəyirlər, ölkənin içində sosial narazılıqlar baş alıb gedir, dalbadal 2 seçkini biabırçı şəkildə uduzub, 6 ildir prezidentlik edən adam ölkədə milli hökumət qura bilmir, Afrikadan qovulub, köhnə müstəmləkələr "biz səndən daha demokratik ölkəyik" deyərək Fransanı ələ salırlar, Cənubi Qafqazdan dərbədər olub. 1971-ci ildə İranda şahın "beynəlxalq qonaqlığına" ictimai etiraz hələ yox idi. Xalqın canına hələ üşütmə düşməmişdi. Ancaq bu gün Parisdə Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimində narazı kütlələr küçələrə töküldü, hətta ictimaiyyət nümayəndələri ölkənin optik kabellərini kəsərək əməlli-başlı nəqliyyat iflici yaratdılar.
Rza şahla Makron prezident zahirən bir-birinə bənzəmirlər. Rza şah qaraşın, Makron şəraitlərdən asılı olaraq müxtəlif rənglər ala bilən anatomik sarışın birisidir. Lakin Rza Pəhləvi sonda devrilərək ölkədən qaçsa da, dayandığı məqamda Makrondan qat-qat xoşbəxt hesab edilir. Çünki Makron hələ ölkədən qaçmasa da, uğursuz siyasətinin ona hansı sonluğu hazırladığını Allahdan başqa kimsə bilməz. Bəlkə İran şahından da acı sonluq yaşayacaq?! Ölkəsini 3 trilyon avro, yəni ÜDM-nin 100 faizindən çox borca salmış bir prezidentin günahından hansı xalq keçər?! Keçsə, insan haqları naminə bəşəriyyətə ilk böyük inqilabın şərəfini yaşatmış fransız xalqına bu haram olmaz? Onsuz da Makron və onun kimilər öz təbii haqları naminə vuruşan xalqlara haqsızlıq və ikili standart acıları yaşatmaqla bu şərəfi çoxdan ləkələyiblər. Dünyada sosial bərabərliyə əsaslanaraq ilk hökumət qurmuş mübariz KOMUNARların uyuduqları qəbiristanlığa qulağı kəsik və terrorçu erməni dığalarını basdıran makronkimilər Valterin, Didronun, Russonun dühası və Qollun istedadı ilə yoğrulmuş fransız mədəniyyətinə çoxdan çirkab yaxıblar. Kim bilir, Hüqonun, Dumanın kərpic-kərpic tikdikləri sivil fransız imicinə makronkimilərin ucbatından çilənmiş qanlı cinayət izlərini yumaq üçün hələ Fransaya neçə Şarl de Qollar, Hüqolar, kimlər, kimlər lazım olacaq?
Sivil fransız obrazına ləkə və şərəfsizlik gətirən daha bir nümunəni Makronun "siyasi repertuarında" elə bu 2 gündə gördük. Onun "tərbiyəsi" ilə "maarifləndirilmiş" televiziyonşiklər olimpiya paradından keçən erməni idmançılarını "fransızlara qəlbən yaxın xalq", azərbaycanlıları isə "Ermənistanla ərazi münaqişəsində olan xalq" adlandırmadı? Aparıcının bu "tərbiyəni" illər öncə saxta genosid günündə "Mən bir erməniyəm" deyərək cılız iftixar keçirdən Makrondan aldığına kim şübhə edə bilər ki...
Gələk Əhəməni dövlətinin banisi Kirə (Kirosa) 2500 illik təntənə şərəfini yaşadan şah Rzanın prezident Makrondan daha "parlaq xoşbəxtliyinə"...
Şah Pəhləvinin "Kir ziyafətinə" hətta bir-biri ilə "qanlı-bıçaq" rejimində olan ABŞ və SSRİ-nin ali nümayəndələri qatılmışdı (SSRİ-ni Podqornı təmsil edirdi). Elə Fransanın özündən də yüksək səviyyəli təmsilçi var idi. Heç bir dövlət o zaman Şahı nümayişkəranə şəkildə boykot etmədi. Ancaq Makronunku bu sarıdan gətirmədi. ABŞ, Britaniya, Çin, elə İranın ali rəhbərliyi, Qətərdən başqa bütün müsəlman ölkələri Makronun "olimpiya toyunu" "həsonun ehsanı" kimi boykot edərək zibilə döndərdilər. İran şahı 53 il əvvəl SSRİ ilə də, ABŞ-la da dostluq edirdi. Makron isə dünyanın 90 faizini Fransaya düşmən edib. Amerika ilə gizli müharibədə, Almaniya ilə qatı rəqabətdə, Britaniya ilə köhnə düşmənçiliyin ovqatında, Türkiyə və Azərbaycanla bir ovuc irticaçı erməninin qisasını döyməkdə, daha kim qaldı ki?!...
İndi deyin, kim daha xoşbəxt sayıla bilər - Pəhləvi şah, ya Makron prezident?...
Rza şah "Kir ziyafətindən" 7-8 il sonra ölkədən qaçdı...
Makronun yolunun isə necə davam edəcəyini inşallah birlikdə görərik...
Kino şedevrimiz sayılan "Qaçaq Nəbi" filmində toy məclisini yəqin xatırlayırsınız. Nəbi ilə Həcər toyxanada həsrətlə qonaqları gözlərkən çırpıdan düzəldilmiş qapı cırhacırla açılır və şalvarı cırıq, ayağı yalın bir uşaq eşşəyin yüyənindən darta-darta toyxanaya girir. Nəbi ilə Həcər nə qədər gözləsələr də, uşaqla eşşəkdən başqa kimsə toya gəlmir. Müdrik kənd ağsaqqalı üzünü Nəbiyə tutaraq "Nəbi, bilirsənmi toyun niyə belə oldu? Sən bu toy üçün elimizdən halallıq almayıbsan" dedi... Nəbi qaçırdığı Həcərin atasından halallıq almadan toy etmişdi...
Qaçaq Nəbinin toyuna "dönmüş" "Olimpiya toyu" üçün Makronun kimlərə halallıq borcu var????
Aydın QULİYEV
