Ermənistanda hökumətə qarşı etiraz aksiyaları keçirən keşiş Baqrat Qalstanyan bildirib ki, hakimiyyətə qarşı mübarizənin yeni mərhələsinə hazırlıq gedir. Keşiş onu da bəyan edib ki, regionlara səfərlərin məqsədi sakinləri təşviq etmək və dəstək almaq, onların əhvali-ruhiyyəsinin nə olduğunu anlamaqdır. Qalstanyan əlavə edib ki, hərəkatın aktivləşmə mərhələsi sentyabrın əvvəlində başlayacaq.
O əlavə edib ki, mübarizənin təfərrüatları nə qədər çox üzə çıxarsa, hakimiyyət onu yatırmağa hazırlaşmağa bir o qədər çox səy göstərir. Arxiyepiskop faktları daha sonra dərc edəcəyinə söz verərək, istənilən halda aktiv mübarizənin olacağını təsdiqləyib.
Keşiş İrəvanın müxtəlif rayonlarının sakinləri ilə gözlənilən görüşlərdən danışaraq bildirib ki, hərəkatın ən mühüm komponenti insanlara baş çəkmək və onlara dəstək olmaqdır. Keşişin sözlərinə görə, mübarizə yalnız özü və hərəkatın bütün iştirakçıları öləndən sonra bitəcək. Hesab olunur ki, bu halda baş nazir Nikol Paşinyan daha radikal üsullardan istifadə etməklə aksiyaları dağıda bilər. Hətta bu məqsədlə ordudan da istifadə oluna bilər. ABŞ ordusunun Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə nümayəndəsinin təyin edilməsini bununla əlaqələndirənlər də var. Bu barədə danışmazdan öncə qeyd edək ki, ABŞ dövlət katibinin mülki təhlükəsizlik, demokratiya və insan haqları üzrə müavini Uzra Zeya ABŞ ordusunun nümayəndəsinin Ermənistan Müdafiə Nazirliyində çalışacağını bildirib. O vurğulayıb ki, Ermənistan-Amerika münasibətlərində strateji tərəfdaşlığın prinsipcə yeni mərhələsi başlayır. ABŞ-ın Ermənistandakı səfirliyi sözügedən məsələ ilə bağlı açıqlama verib: "ABŞ ordusunun Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə nümayəndəsini təyin etməklə Vaşinqton İrəvana təhlükəsizlik sektorunun idarə edilməsinin təkmilləşdirilməsinə dəstək vermək niyyətindədir ki, bu da öz növbəsində Ermənistan-Amerika münasibətlərinin möhkəmlənməsinə töhfə verəcək". Səfirlik bildirib ki, ABŞ ordusunun nümayəndəsi mülki məsləhətlər verəcək və ABŞ ordusu və ya Müdafiə Nazirliyi deyil, Dövlət Departamenti tərəfindən maliyyələşdiriləcək: "Məsləhətçi Ermənistanın müdafiə institutlarının gücləndirilməsinə kömək edəcək. Məsləhətçi Ermənistanda işləyəcək, ABŞ-ın Ermənistandakı səfirliyi və Müdafiə Nazirliyi ilə müntəzəm işgüzar əlaqələrə malik olacaq". Amma erməni hərbi ekspert Hayk Nahapetyan bildirib ki, əslində ABŞ Ermənistan Silahlı Qüvvələrini idarə edəcək bir şəxsi göndərir. Onun sözlərinə görə, Ermənistanın müdafiə naziri və Baş Qərargah rəisi bu işçiyə hesabat verəcək: "Əgər işçinin vəzifə təlimatında "mülki" sözü yazılıbsa, bu onun kəşfiyyat işləri aparmayacağı anlamına gəlmir. Məsələn, Aİ-nin Ermənistanda yerləşən müşahidəçiləri barəsində də "mülki" sözü qeyd edilib, lakin onların hamısı xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşlarıdır". Nahapetyan, "ordu" portalının məlumatına əsasən, amerikalı rəsminin Ermənistan ordusunda işlədiyinə görə ABŞ Dövlət Departamentindən maaş alacağına diqqət çəkib: "ABŞ ordusunun nümayəndəsi olsaydı, Pentaqon, Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin nümayəndəsi olsaydı, həmin struktur tərəfindən maliyyələşdirilərdi. ABŞ Dövlət Departamenti tərəfindən maliyyələşdirilir, Dövlət Departamenti isə ABŞ tərəfindən işğal olunmuş dövlətləri istismar və idarə edən bir qurumdur. Ciddi problemlər yaranacaq. Rusiya bu təyinatın mənasını anlayır.
Yeri gəlmişkən, görünən odur ki, ABŞ-dan olan bu dövlət məmuru Ermənistandakı Silahlı Qüvvələrin küçələrdə nümayişlərin dağıdılması prosesinə cəlb olunmasını əlaqələndirəcək. Ermənistanda keçiriləcək bu hərbi təlim zamanı sülhməramlılar briqadasının əsgərləri nümayişləri dağıtmağı və sivil proseslərdə iştirak etməyi öyrənəcəklər. Paşinyana yaxşı fiziki qabiliyyətə malik, xüsusi vasitələrlə silahlanaraq nümayişləri dağıtmaq üçün motivasiyaya malik bir neçə yüz güclü insan lazımdır. Yeri gəlmişkən, bu, Paşinyanın deyil, ABŞ-ın qərarıdır, çünki Paşinyan oktyabr-noyabr aylarında Azərbaycana ciddi güzəştlər edəcək və bu, Ermənistan vətəndaşlarının kəskin narazılığına səbəb olacaq". "Qraparak" nəşri yazır ki, bu, ABŞ-ın Ermənistan dövlət orqanlarında kadr yerləşdirmək üçün ilk cəhdi deyil. Uzun illər Ermənistanın Fövqəladə Hallar Nazirliyində işləmiş adı açıqlanmayan şəxs Vaşinqtonun 2003-cü ildə nazirliyə adam yerləşdirməyə çalışdığını deyib. Həmin il Ermənistan FHN ilə ABŞ-ın Kanzas ştatının Milli Qvardiyası arasında fəal əməkdaşlıq yaradılıb. Dövlət sistemində xarici vətəndaşların işə götürülməsi istiqamətində təlimlər, seminarlar keçirilib. Məlumata əsasən, Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyindən bir il sonra - 2019-cu ildə psixoloji xidmət göstərən Amerika özəl şirkəti FHN-in xilasetmə xidmətinin psixoloqlarına təlim keçməyi təklif edib. Şirkət bunun qarşılığında amerikalı ekspertlərin nazirliyə gəlib erməni psixoloqların fəaliyyətini izləməsi, daxil olan zənglər, mesajlar barədə onlara məlumat ötürülməsi şərtini irəli sürüb. İrəvan hakimiyyəti proses barədə ətraflı məlumat verə biləcəyini, lakin nazirliyə kənar şəxslərin yerləşdirilməsinə ehtiyac olmadığını deyib. Şirkət isə bununla razılaşmayıb və nümayəndə göndərməkdə israr edib. Əslində, İrəvanın bu qərarı rədd etməsi Daxili İşlər Nazirliyinin bəzi əməkdaşlarına görə olub. Onlar məsələnin mahiyyətini başa düşüb, amerikalıların təklifini qəbul etməyiblər. Maraqlıdır ki, həmin ABŞ şirkətinin qurucusu və rəhbəri erməni qadın olub. Nəşr yazır ki, Ermənistan FHN və DİN-də bir çox gizli məlumatlar var. Bu səbəbdən amerikalıların nazirliklərə daxil olması arzu edilmirdi. Lakin ABŞ ordusunun rəsmisinin birbaşa Ermənistan Müdafiə Nazirliyinə gəlməsi bütün vəziyyəti tamamilə dəyişəcək. İndilikdə Ermənistan Rusiya ilə münasibətləri özünün gələcək təhlükəsizliyinin təminatı baxımından sıfırlamağa niyyətlidir. ABŞ rəsmi İrəvanla müttəfiqlik səviyyəsində münasibətlərini belə davam etdirsə, NATO qüvvələrini Ermənistanın ərazisində yerləşdirmək ehtimalı yaranır.
Tahir TAĞIYEV
