Oktyabrın 20-də Bakıda Bakı Təşəbbüs Qrupunun təşkilatçılığı ilə “Neokolonizalizm: İnsan Hüquqlarının Pozulması və Ədalətsizlik” adlı beynəlxalq konfrans öz işinə başlayıb.
Trend xəbər verir ki, konfransda 14 ölkədən, eləcə də, Fransanın müstəmləkə altında saxladığı dənizaşırı ərazilərinin (Yeni Kaledoniya, Fransız Polineziyası, Fransız Qvianası, Martinika və Qvadelupa), həmçinin, Korsika təmsilçiləri də iştirak edir.
Qeyd edək ki, Bakı Təşəbbüs Qrupu (BTQ) Azərbaycan Respublikasının sədrlik etdiyi Qoşulmama Hərəkatının Əlaqələndirmə Bürosunun nazirlər toplantısı çərçivəsində 6 iyul 2023-cü ildə Bakıda “Müstəmləkəçiliyin tamamilə aradan qaldırılmasına doğru” adlı konfransın iştirakçıları tərəfindən yaradılıb.
BTQ XXI əsrdə hələ də müstəmləkəçilikdən əziyyət çəkən dünyanın müxtəlif bölgələrində yerləşən xalqların azadlıq uğrunda apardıqları mübarizəyə dəstək verir.
Qvadelupanın Azadlıq uğrunda Xalq Birliyinin üzvü Jan-Jakob Bisep konfransda deyib ki, Qvadelupa əhalisi 4 əsrdir Fransanın müstəmləkəsi altında yaşayır. Biz artıq tam suveren ölkə olmaq istəyirik. Qvadelupa əhalisi Fransaya qarşı illərlə mübarizə aparan qəhrəman millətdir.
O qeyd edib ki, Qvadelupada müstəqillik tərəfdaşı olan qruplar Fransa tərəfindən öldürülür və onların sayı əhaliyə açıqlanmır.
“Biz torpaqlarımız üçün mübarizə aparırıq. Qvadelupa gəncləri Fransanın göndərdiyi müəllimlərdən dərs alırlar. Onlar öz kitablarında bizim dilimizi, tariximizi, mədəniyyətimi təhrif edir, gənclərimizə Fransa tarixini və dilini öyrədirlər. Həmin gənclər daha sonra Fransanın müəyyən etdiyi yerlərə işləməyə gedirlər. Bizim xalq bu haqsızlıqlarla daim mübarizə aparıb. Ölkəmdə yüzlərlə insan fransız polisləri tərəfindən həbs edilir, bir çoxu amansızlıqla qətlə yetirilir.
Qvadelupanın təbii sərvətləri illərdir Fransa tərəfindən mənimsənilir. Ölkəmdə yaşayan vətəndaşların sosial vəziyyəti heç də yaxşı deyil. Biz hakimiyyətdə olan insanlardan lazım olan tədbirləri görmələrini tələb edirik. Böyük dövlətlər Karib hövzəsində insan hüquqlarını əzərək öz güclərini nümayiş etdirirlər. Karibdə sülh yenidən bərqərar olmalıdır”,- deyə o bildirib.
Martinikanın Azadlıq Partiyasının nümayəndəsi Lyuk Frensis Kerol isə deyib ki, milyonlarla insan Afrikadan Karib bölgəsinə qovulub: “Bu gün Amerika qitəsində ən talesiz qrupların Afrika qitəsindən gəldiyini görürük. Ədalətsizliyin olduğunu qəbul edən təşkilatlar tədbir görməyə çağırır, lakin Fransa bu mövzunu müzakirə etmək istəmir”.
“Biz Fransaya görə maliyyə, iqtisadi baxımdan asılı vəziyyətdə qalırıq. Ölkəmizdəki qızıllar çıxarılır və Fransaya aparılır. Qızıllar çıxarılanda çaylarımız çirklənir, təbiətimiz zərər görür”.
Bu sözlər Fransız Qvianasının Sosial Azadlıq və Dekolonizasiya naminə Hərəkatının üzvü Moris Pindarda aiddir.
“Fransa şirkətləri meşələrimizdən, təbii resurslarımızdan istifadə edir. Bizim üçün öz ölkəmizdə heç bir gəlir yoxdur. Həmçinin mədəniyyət sahəsində də dominantlıq var. Buralarda dərslər Fransa ilə bağlı dərsliklərdən keçilir. Onlar bizi xalq kimi qəbul etmir, insan hüquqlarımız tapdalanır. Buna görə küçələrə çıxıb etiraz edirik”, - deyə M.Pindard qeyd edib.
Fransız Polineziyası Assambleyasının üzvü Heinui Robert le Caill isə bildirib ki, Polineziya illərdir Fransanın müstəmləkəsi altındadır: “Bizim millətin taleyi Azərbaycan xalqına bənzəyir. Hər iki xalq uzun illər ədalətsizliklə mübarizə aparıb. Lakin bizim əsas fərqimiz Polineziya xalqının hələ də bu problemdən əziyyət çəkməsidir”.
O qeyd edib ki, Polineziyada yaşayan yerli əhali öz mədəniyyətindən, dilindən uzaqlaşdırılıb. Onlara öz dillərində danışmaq qadağan olunub.
“Fransa bizim ölkəmizin adını dəyişərək Fransız Polineziyası adlandırıb. O, hər kəsin maraq dairəsində olan Sakit Okean hövzəsindən uzaqlaşmaq istəmir. Məhz bu səbəbdən həmin bölgədə yerləşən xalqlara münasibətdə müstəmləkəçilik siyasəti həyata keçirir. Fransa təbii resurslarımızı istismar edir. Yerli əhalini kömür və qazın çıxarılması kimi ağır işlərdə çox az məvacib müqabilində işlədir. Fransa Polineziyanın kömür və qazından hər il 25 milyard dollar qazanır. Öz qazının 70 faizini müstəmləkə altında saxladığı ölkələrdən əldə edir.
Müstəqillik tərəfdarı olan qrupların üzvləri Fransa tərəfindən həbs edilir. Hər ay minlərlə polineziyalı gənc Fransa ordusuna çağırılır və onlar Fransanın müstəmləkə siyasətini bərqərar etmək yolunda həlak olurlar. Biz haqqımız olan suverenliyi istəyirik”, - deyə bildirib.
Heinui Robert le Caill deyib ki, Sakit Okeanda Fransanın müstəmləkəsinə çevrilmiş ölkələr özünüidentifikasiyanı dəstəkləyə bilmirlər: “Fransa bu ölkələrin öz nəzarəti altında qalması üçün səy göstərir. Polineziya muxtariyyət statusu alıb, lakin bu, yalnız kağız üzərindədir. Əslində, bütün qərarları onun adından Fransa qəbul edir", - deyə o vurğulayıb.
Yeni Kaledoniya nümayəndəsi Kayizi Pier deyib ki, ölkəmizin gələcəyi ilə bağlı qərarlar bizim və tərəfimizdən yaradılmış institutlar tərəfindən qəbul edilməlidir. “Fransa bizi azadlıq imkanından məhrum edib və müstəqilliyimizi tanımaq istəmir. Makronun hazırda Fransada yeritdiyi siyasət müstəmləkəçilik siyasətidir", - deyən Kayizi Pier Yeni Kaledoniyanın məqsədinin Fransadan müstəqillik əldə etmək olduğunu bildirib.
“Fransa hakimiyyəti insan haqları təşkilatlarının fəaliyyətinə mane olur”. Bunu isə konfransda çıxışında Böyük Britaniyanın "CAGE" müstəqil insan haqları təşkilatının icraçı direktoru Məhəmməd Rabbani deyib.
"Mən insan haqları təşkilatında çalışıram. Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatının (ATƏT) Polşada konfransı keçirilən zaman mən ölkəyə gələn kimi Polşanın hakimiyyət orqanları tərəfindən həbs olundum. "Niyə?" sualına cavab olaraq Polşa hakimiyyət orqanları aydın şəkildə bildirdi ki, bunun üçün Fransadan təlimat alıblar. Sonra isə Polşadan deportasiya olundum", - o deyib.
Yeni Kaledoniyanın Lifu kommunasının bələdiyyə müşaviri Kayzi Pyer deyib ki, Makron müstəmləkəçilik xəttinə sələflərindən daha çox sadiqdir.
“Biz fransızlarla mübarizə aparmırıq. Onlara böyük hörmətimiz var. Bu ölkənin müstəmləkəçilik siyasəti bizi qane etmir. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron sələflərindən daha çox müstəmləkəçilik xəttinə sadiqdir”, - deyə müşavir qeyd edib.
Əlcəzairin Ali təhsil və elmi tədqiqatlar nazirinin müşaviri Youcef Houri deyib ki, Fransa planetimizdə dərs verə biləcək ən son ölkədir.
Fransanın Əlcəzairə qarşı törətdiyi soyqırımı siyasətindən bəhs edən Youcef Houri bildirib: “Fransızlar 1945-ci ilin martında 45 min əlcəzairlini, 1952-ci ildə Konstantin şəhərində 230 nəfəri öldürüblər. 1961-cı ildə Parisdə 300 nəfər əlcəzairli qətlə yetirilib. Soyqırımı uşaqlara, qadınlara, qocalara, bütünlükdə hər kəsə qarşı həyata keçirilirdi. Fransa bütün qadağan olunmuş silahlardan istifadə edərək Əlcəzair xalqını qətlə yetirirdi”.
Martinikanın Azadlıq Partiyasının nümayəndəsi Lyuk Frensis Kerol isə diqqəti ona çəkib ki, Azərbaycan müstəmləkə siyasətindən danışır, digərləri isə susur.
"Digər dövlətlər müstəmləkə siyasəti barədə susmağa üstünlük verdiyi halda Azərbaycan öz mövqeyini bildirir. Biz Bakıda toplaşmışıq və mövcud imkanlardan istifadə edərək gələcəkdə bu mövzunu BMT səviyyəsinə çıxaracağımıza ümid edirik. Qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan hazırda Qoşulmama Hərəkatına sədrlik edir, sonra isə Hərəkata Uqanda sədrlik edəcək. Biz növbəti addımlarımızı diqqətlə müzakirə edərək bu problemi ictimai müzakirə olunması üçün qaldırmalıyıq", - deyə o vurğulayıb.
