Ermənistanı Qarabağla birləşdirən Laçın yolundan ermənilərin sui-istifadə etməsi və Rusiya sülhməramlılarının buna imkan yaratması Azərbaycanın haqlı narazılığına səbəb olmaqdadır. Mövcud vəziyyətdə həmin yolun ölkəmiz tərəfindən bağlanması artıq qətiyyən istisnalıq təşkil etmir.
Baş verənlər Azərbaycan tərəfindən dünya ictimaiyyətinin də diqqətinə çatdırılır. Məsələn, Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov ATƏT-in Polşanın Lodz şəhərində keçirilən Xarici İşlər Nazirləri Şurasının 29-cu iclasında çıxışı zamanı bu xüsusda mühüm məqamlara toxunub. Nazir qeyd edib ki, Ermənistan Azərbaycan ərazilərində minalar yerləşdirməyə davam edir: “Son zamanlar Azərbaycan ərazisində 350 mina aşkarlanıb. Onların hamısı 2021-ci ildə Ermənistanda istehsal olunub. Ümumilikdə Azərbaycanın suveren ərazilərində 2021-ci ildə Ermənistanda istehsal olunan 2728 mina aşkar edilib. Bu minalar Laçın yolu ilə gətirilib. Bu, yalnız humanitar məqsədlər üçün nəzərdə tutulmuş bu yoldan açıq-aşkar sui-istifadədir”. Belə olan halda ermənilərin Ermənistanla gediş-gəlişini təmin edən və təxribatlara şərait yaradan yolun Azərbaycanın nəzarətinə keçməsi tamamilə mümkün görünür. Əslində, bunu ermənilər özləri də etiraf edirlər. Məsələn, erməni siyasi şərhçi Artsrun Pepanyan bildirir: “Ermənistan hakimiyyəti hazırda vaxt udmağa çalışır, amma İrəvan anlaya bilmir ki, Bakı artıq əvvəlkitək 30 il gözləyən deyil. Azərbaycan ordusunun dəqiq və millimetrinə qədər ölçülüb-biçilmiş hərbi əməliyyat planı artıq mövcuddur. Bu, artıq heç kimə sirr deyil. Əgər Ermənistan hakimiyyəti bir az da sağ-sol etsə, Bakının səbri tükənəcək. Bu ilin sonuna qədər Azərbaycan tərəfi Ermənistan silahlı qüvvələrinin xırda bir səhvini gözləyəcək və dərhal əməlliyat planı işə düşəcək. Bu dəfə hər şey tez bitəcək, çünki Ermənistan özünü qorumaq qabilliyətinə qadir deyil, qaldı ki, Xankəndini və yaxud Laçın dəhlizini qoruya bilsin”. Ermənistanın “Past” nəşri də Bakının hər an Laçından keçən yolu bağlaya biləcəyini yazır: “Azərbaycan göstərir ki, erməni tərəfi Laçın dəhlizindən hərbi məqsədlər üçün istifadə edir. Azərbaycanlılar ermənilərin Laçın dəhlizindən minaları yerləşdirmək üçün istifadə etdiyini beynəlxalq ictimaiyyətə nümayiş etdirirlər. Beləliklə, faktiki olaraq Azərbaycan Laçın dəhlizinin bağlanmasına şərait yaratmağı planlaşdırır. Eyni zamanda, Azərbaycan növbəti dəfə Ermənistana qarşı yeni hərbi əməliyyat üçün zəmin hazırlayır. Atəşkəs rejiminin pozulması nəticəsində yaralananlar da var. Və biz dəfələrlə uzun sürən sərhəd gərginliyi nəticəsində sonda nələrin baş verdiyini görmüşük. Aydındır ki, bu cür davranış həm də beynəlxalq ictimaiyyətin səhlənkarlığının nəticəsidir. Konkret olaraq bu, Qərbin, xüsusən də Avropanın mövqeyinə işarə edir. Sentyabrın 12-də hərbi əməliyyatların dayandırılmasında Qərb dövlətlərinin rolunun vacibliyi müzakirə olunurdusa, indi belə görünür ki, eyni dövlətlər Azərbaycana kart-blanş verir. Avropa İttifaqı atəşkəs rejiminin pozulmasını qeydə almaq üçün iki ay ərzində Ermənistan sərhədinə onlarla müşahidəçi göndərib. Bununla belə, son nəticədə həmin müşahidəçilərin pozuntunu qeydə almaq və ya bu pozuntuları qanuniləşdirmək üçün orada olub-olmaması qeyri-müəyyən olaraq qalır. Son vaxtlar Avropa İttifaqı heç bir açıqlama verməyib, üstəlik də Azərbaycana qarşı sanksiyaların tətbiqindən söhbət gedə bilməz”.
Erməni politoloq Qarik Keryan da bildirir ki, Azərbaycan Laçın yolunu bağlamaq istəsə, onu nə Qərb, nə də Rusiya dayandıra biləcək: “Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllində eyni vaxtda Rusiya və Qərb formatlarında iştirak etmək təhlükəlidir. Bir ilə yaxındır ki, Ermənistan hakimiyyəti iki stulda oturmağa çalışır. Onlar bir tərəfdən Ermənistan-Rusiya-Azərbaycan formatını qoruyur, digər tərəfdən də Brüssel və Vaşinqtonda keçirilən görüşlərdə ört-basdır etmədən məmnuniyyətlə iştirak edirlər. Bu, Ermənistanın Qərblə Rusiya arasında manevr etdiyi əvvəlki hakimiyyətin komplementarizm siyasətinə çox bənzəyir. Əgər keçmiş xarici işlər naziri Vardan Oskanyanın fəaliyyəti dövründə belə bir siyasət ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrliyinin fəaliyyəti kontekstində müəyyən mənada başadüşülən idisə, indi bu, Rusiya tərəfindən mənfi qarşılana bilər. Həmin illərdə Qərblə Rusiya arasında açıq münaqişə olmayıb. Fransanın Ermənistana yardım etmək istəyi böyükdür, lakin bu ölkənin Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevə təsir edə bilmək üçün imkanları çox azdır. Buna görə də cəlbedici perspektivlərə arxalanmaq olmaz, vəziyyəti ayıq şəkildə qiymətləndirmək və yalnız bundan sonra hər hansı bir tədbir görmək lazımdır”. ABŞ-ın “Stratfor” analitik mərkəzi də diqqəti ona yönəldir ki, Laçın yolu ilə bağlı baş verənlər Azərbaycanın səbr kasasını daşırır: “Azərbaycan öz təsir rıçaqlarını nümayiş etdirmək üçün gücdən istifadə etməyə məcbur qalır. Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanla dekabrın 7-də nəzərdə tutulmuş görüşdən Paşinyanın sülh danışıqlarında Fransa prezidenti Emmanuel Makronun iştirakında israrlı olmasından sonra imtina edib. Bu, Azərbaycan rəsmilərinin Ermənistanı Qarabağ bölgəsini silahla təchiz etmək üçün Laçın dəhlizindən istifadə etməkdə ittiham etməsindən sonra baş verib”. Qurum qeyd edir ki, Azərbaycan Ermənistanın öhdəliyindən yayınması ilə barışmaq niyyətində deyil. Ermənistan parlamentinin “Şərəf duyuram” fraksiyasının deputatı Tiqran Abrahamyan isə xatırladır ki, bu gün Ermənistanı Qarabağla birləşdirən yol dəhliz yox, yol statusuna malikdir: “Azərbaycan ətrafdakı 5 kilometrlik hissədə döyüş mövqelərini yerləşdirib. Azərbaycan əvvəldən Ermənistandan keçə biləcək marşrutla bağlı bu mövzunu bir paketdə nəzərdən keçirib. Onun ilkin şərti bunların eyni rejimlərə malik olmasıdır. Ermənistan bu vəziyyətdə Azərbaycana dəhliz verməsə, o zaman Ermənistanı Qarabağla birləşdirən yolda nəzarət-buraxılış məntəqələri yerləşdirəcəyi ilə hədələyir”. Abrahamyan vurğulayıb ki, bu, gömrük, təhlükəsizlik və bütün digər rejimlərlə malların və insanların sərbəst hərəkətini məhdudlaşdırmaq və yoxlamaq deməkdir. Erməni deputat onu da vurğulayıb ki, Azərbaycanın mümkün hərbi əməliyyatlara hazırlığı başqa ölçüyə malikdir.
Samirə SƏFƏROVA
