İran İslam Respublikası tərəfdən ən müxtəlif səviyyələrdə, xüsusən də mollaların dili ilə Azərbaycana qarşı təhdidlər güclənir. Son dövrlər İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) da dövlətimizə qarşı faəllaşıb və müxtəlif təxribatçı, hədələyici bəyanatlar verir.
SEPAH-ın Azərbaycana yönəlik son bəyanatı “Təbriz-Turan” Teleqram kanallında yayılıb. “Azərbaycan bilməlidir ki, əgər İran dövlət xadimləri sərhədlərdə müəyyən hərəkətlərə qarşı nəsihət və tövsiyələrlə məhdudlaşıbsa, bu o demək deyil ki, onlar mümkün təhlükələrə qarşı hərbi gücdən istifadə edə bilməzlər. Onlar problemləri diplomatiya rıçaqlarından istifadə edərək həll etməyə üstünlük verirlər ki, hadisə yerinə hərbi qüvvə gətirməyə ehtiyac olmasın. Lakin qonşular bu səbrdən sui-istifadə etməməli və İran İslam Respublikasının milli təhlükəsizliyinə qarşı addım atmalıdırlar. Əgər onlar tərəfindən belə bir addım atılacaqsa, İran hakimiyyəti bəzi qonşu dövlətlərin rəhbərlərinin bəd niyyətlərinin həyata keçirilməsinin qarşısını almaq üçün nəsihət dilindən əl çəkərək hərbi gücə əl atacaq. İran İslam Respublikasının yüksək rütbəli rəsmilərinin İran və Ermənistan arasında sərhəd məsələləri ilə bağlı dedikləri, ölkəmizin Xarici İşlər Nazirliyinin həyata keçirməyə borclu olduğu müəyyən siyasət və iranlı diplomatların öz həmkarları ilə apardıqları danışıqlardır. Bakı İran və Ermənistanın sərhəd zolağının işğalı və iki ölkə arasında əlaqəni kəsmək üçün sui-qəsdin həyata keçirilməsinə imkan vermir.
Azərbaycan dövlət adamlarının beynində bu kobud fikir olmamalıdır ki, İran rəsmilərini boş vədlərlə əyləndirib, sərhəd zolağının ələ keçirilməsi planını həyata keçirib, İranı hərəkətə gətirə bilərlər. Onlar bilməlidirlər ki, diplomatiyamızın dilinin güclü hərbi dayağı var ki, bu da zamanla işə düşəcək və istənilən sui-qəsdi boğacaq”. Bu sərsəm fikirlər SEPAH-ın bəyanatında yer alıb. Bəyanatdan da göründüyü kimi, qonşu ölkə Azərbaycana qarşı əks mövqe tutur və hərbi gücə əl atacaqlarından dəm vurur. Əlbəttə, bu fikirlər din qardaşına yaraşmayan fikirlərdir və Azərbaycanın yeritdiyi uğurlu siyasətə kölgə salmağa yönəlib. Azərbaycan dinc qonşuluq siyasətinə həmişə üstünlük verib, sülhün, əmin-amanlığın tərəfində durub. Eyni zamanda da Azərbaycan işğalçı dövlət deyil və heç bir ölkənin torpağında da gözü yoxdur. Azərbaycanın əraziləri 30 il Ermənistanın işğalında olub, o zaman din qardaşımız işğalçını öz adı ilə çağırmayıb, amma indi Azərbaycana qarşı belə əsassız iddiada bulunur.
“İran da şübhəsiz ki, bütün bunlarla barışmalı olacaq”
Məsələyə şərh verən AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə doktoru, BAO başqanının müavini, siyasi şərhçi Faiq Ələkbərli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, SEPAH-ın verdiyi bütün açıqlamalar Azərbaycana qarşı təhdiddir. “Açıq və ya dolayısı şəkildə bu fikirlərlə Azərbaycanı təhdid edirlər. Sanki Azərbaycana hələ ki, müəyyən mənada dövlət xadimləri səviyyəsində müəyyən “tövsiyələr” verdiyini bildirir. Onların sözlərindən belə anlaşılır ki, Azərbaycan bu “tövsiyələrə” əməl etməsə daha radikal addımlar atacaqlar. Azərbaycan və İran arasında heç bir gərginlik olmadığı halda İranın bəzi dairələrinin bu cür bəyanatlar verməsi təsadüfi deyil. Onları ciddi şəkildə narahat edən məhz Azərbaycanın Ermənistanla sərhəddə əldə etdiyi ciddi uğurlardır. Xüsusilə Azərbaycanın Zəngəzur bölgəsində əsgəri mənada ciddi uğurlara nail olması, dolayısı ilə də Rusiyanın buna göz yumması təbiidir ki, İranı ciddi şəkildə narahat edir. İran tərəfi hesab edir ki, Azərbaycan belə getsə Zəngəzura tamamilə nəzarət edə, yaxud Zəngəzur dəhlizi ən azı işə düşə bilər. İstər Azərbaycanın uğurlu hərbi əməliyyatları, istərsə də, Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsinin açılması İran tərəfini ciddi narahat edir. Onlar bir tərəfdən İran-Ermənistan əlaqələrinin kəsiləcəyindən qorxurlar. Azərbaycanın və Türkiyənin bölgədə güclənməsi, Rusiyanın da dolayısı ilə bu məsələdə Türkiyəyə və Azərbaycana dəstək verməsi İranı ciddi şəkildə narahat edir. Hətta bu anlamda İran tərəfi Amerika Birləşmiş Ştatlarının (ABŞ) nümayəndəsinin Ermənistana gəlməsinə və hansısa açıqlamalar verməsinə göz yumur. Halbuki, biz İranın ABŞ-a olan münasibətini də bilirik. SEPAH-ın, yaxud da İranın qorxusu məhz Zəngəzurda Azərbaycanın güclənməsi və Zəngəzur dəhlizinin açılma ehtimalının artmasıdır”.
Şübhəsiz ki, bütün bunlardan da gələcəkdə Azərbaycanın Güneyinin də daha güclü şəkildə ayaqlanması məsələsindən də İranın rahatsız olduğunu qeyd edən F.Ələkbərlinin sözlərinə görə, Azərbaycan dövləti gücləndikcə oradakı milli hərəkat da daha üst səviyyədə özünü biruzə verir. “Əlbəttə, indiki vəziyyətdə rəsmi Tehranın istəyib istəməməyindən asılı olmayaraq Azərbaycanın həm Zəngəzurda mövqeyinin güclənməsi, həm Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsinin qəti şəkildə ortaya qoyulması bir gerçəklikdir. Bu gec-tez gerçəkləşəcək. İran da şübhəsiz ki, bütün bunlarla barışmalı olacaq. Hətta barışmayıb hansısa mənada buna qarşı çıxarsa Azərbaycanın Güneyində də rəsmi Tehrana qarşı ayaqlanmaların, üsyanın güclənməsi, oradakı milli hərəkatın daha aktiv bir səviyyəyə gəlməsi məsələsi gündəmdədir. Yəni bütün bunların səbəbi budur”.
F.Ələkbərli qeyd etdi ki, Azərbaycanın öz torpaqlarını işğaldan azad etməsi, öz ərazilərini nəzarət altına alması, hərbi-siyasi mövqeyini ortaya qoyması, təxribatlara ciddi şəkildə cavab verməsi bir gerçəklikdir. F.Ələkbərlinin fikrincə, bu baxımdan İran istəsə də, istəməsə də Azərbaycanın güclənməsi gerçəkliyi ilə barışmalıdır. “Bu ölkə Azərbaycanla Ermənistan arasındakı münasibətləri sanki İran münasibətləri kimi dəyərləndirməkdən əl çəkməlidir. Azərbaycan İranla münasibətlərini beynəlxalq səviyyədə qurur və heç bir problem yoxdur. Ancaq problemi yaradan İrandır ki, Ermənistanı az qala Rusiyadan və Fransadan daha çox himayə etməyə çalışır, onun ərazi bütövlüyünün qeydinə qalır, əndişələnir”.
F.Ələkbərli hesab edir ki, İran Ermənistanla münasibətlərinə yenidən baxmalıdır və Azərbaycanla münasibətlərini yaxşılaşdırmağa çalışmalıdır, əks təqdirsə Azərbaycanın güneyində də rəsmi Tehrana ciddi şəkildə cavab verəcək böyük bir qüvvə var: “Bu gec-tez də gerçəkləşəcək. Hər şey rəsmi Tehranın atacağı addımlardan asılıdır. Əgər rəsmi Tehran gerçəklikləri görməsə başqa bir gerçəkliklə, yəni Güney Azərbaycan, türk gerçəkliyi ilə üz-üzə qalacaq”.
İradə SARIYEVA
