ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasının spikeri Nensi Pelosinin Ermənistana səfəri Cənubi Qafqaz bölgəsindəki durumun tam təhrif eddilməsi ilə yadda qaldı. Amma bu təhriflər regionda heç də Ermənistanın xeyrinə deyil və bu ölkənin Rusiya ilə münasibətlərinin pisləşməsinə xidmət edir.
Elə bu səbəbdən erməni ekspertlərinin özləri də həyəcan təbili çalırlar. Onlardan biri olan Karen Köçəryan qeyd edir ki, Nensi Pelosinin Ermənistana səfəri bu ilin noyabrında keçiriləcək seçkilərdə Kaliforniya ermənilərinin dəstəyini qazanmaq və Ermənistanda yaranmış anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsindən yararlanmaq məqsədi daşıyır.
Politoloqun sözlərinə görə, Vaşinqton hər zaman erməni cəmiyyətini rusiyapərəst hesab edib, lakin indi Ermənistanda yaranmış anti-Rusiya əhval-ruhiyyəsindən istifadə edərək təşəbbüsü öz əlinə almaq qərarına gəlib. Köçəryan Nensi Pelosinin Ermənistanı tərk etməsindən sonra sərhəddə vəziyyətin yenidən pisləşə biləcəyini deyib. Bununla belə o, regionda yeni oyunçuların meydana çıxmayacağını qeyd edib. Ekspert Ermənistan hakimiyyətini vəziyyəti ayıq şəkildə dəyərləndirməyə və hərbi əməliyyatların bərpası təhlükəsini nəzərə almağa, mövcud münasibətləri pozmamağa çağırıb: “Əgər strateji müttəfiq ümidləri doğrultmayıbsa və Türkiyənin Azərbaycana münasibətdə davrandığı kimi davranmayıbsa, bu o demək deyil ki, bütün əvvəlki münasibətlər məhv edilməlidir”. Pelosinin hadisələrə münasibəti Ermənistanla yanaşı, ABŞ-ın öz imici üçün də mənfi nəticələrə malkdir. Beynəlxalq münasibətlər üzrə amerikalı ekspert Piter Teys bu xüsusda bildirib: “ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasının spikeri Nensi Pelosi ABŞ-ın xarici siyasət strategiyasını məhv edir”. O qeyd edir ki, Pelosi Azərbaycana – ABŞ-ın Avrasiyada ən sadiq müttəfiqi olan sülhsevər ölkəyə qarşı böhtan atmaqla və bəyanatlar verməklə ciddi səhvə yol verib: “Bu siyasət Azərbaycan kimi əsas müttəfiqlə strateji tərəfdaşlığı qoruyub saxlamağa deyil, müxtəlif ştatlarda yaşayan erməni icmalarının səsini almağa yönəlib”. Teys əlavə edib ki, Pelosi Ermənistan rəhbərliyinin regionda sülhə və iqtisadi inkişafa əsas maneə olmasına baxmayaraq, İrəvana səfər edib.
Rusiyada çıxan “Kommersant” nəşrinin də məsələyə münasibəti olduqca maraqlıdır: “Nensi Pelosi ola bilsin öz adından, bəlkə də Konqresin adından danışırdı, amma Vaşinqtonda xarici siyasəti Dövlət Departamenti və prezident müəyyən edir, onlar isə bütün bu müddət ərzində bitərəf qalmağa çalışaraq, həm İrəvanı, həm də Bakını eskalasiyaya son qoymağa çağırıblar. Pelosinin sözlərinə görə, o, İrəvana vasitəçi kimi deyil, dost kimi gəlib və “bütün ABŞ Konqresinin” fikrini ifadə edir. Amma Vaşinqtonda xarici siyasəti qeyd edildiyi kimi Dövlət Departamenti və prezident müəyyən edir. ABŞ Nümayəndələr Palatasının spikeri öz pencəyinin yaxasına “erməni soyqırımının qurbanları” xatirəsinin rəmzi kimi yaddaş çiçəyi şəklində sancaq taxıb. Əlbəttə, bunu İrəvanda qiymətləndiriblər, amma yəqin ki, Türkiyədə də yadda saxlayıblar”. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Türkiyənin vitse- prezidenti Fuat Oktay artıq məsələyə sərt reaksiya verib. O bildirir ki, Nensi Pelosinin Ermənistana səfəri zamanı səsləndirdiyi fikirlər tarix və hazırkı reallıqlara uyğun deyil. F.Oktay qeyd edib ki, bu diplomatik səyləri sabotaj edən açıqlamalardır: "Onun fikirləri xoş niyyətdən tamamilə uzaqdır, tərəfli mövqeyin göstəriçisidir və diplomatik səyləri sabotaj edən açıqlamalardır. Heç bir halda bunların qəbul edilməsi mümkün deyil”. O, həmçinin beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət edib. Vitse-prezident vurğulayıb ki, hazırda bölgədə sülh və sabitliyə ehtiyac var: “Regionda daimi sülh və sabitliyə ehtiyac olan bir vaxtda bütün beynəlxalq aktorları soyuqqanlı, ədalətli və məsuliyyətli davranmağa dəvət edirəm. Otuz ildir haqsız şəkildə işğal altında olan torpaqlarını azad etmək üçün mübarizə aparan Can Azərbaycanın yanında durmağa qətiyyətlə davam edəcəyik”. “Kommersant”dakı məqalədə isə bu da xatırladılır ki, Nensi Pelosi erməni jurnalistlərin ona ünvanlanmış “Ermənistan KTMT-dən çıxacağı halda Vaşinqton Yerevana alternativ təhlükəsizlik sistemi təklif edə bilərmi?” sualına özü cavab vermək əvəzinə mikrofonu energetika və kommersiya məsələləri komitəsinin sədri Frenk Palloneyə verib. Pallone hər hansı vədlər verməkdən və ya çağırışlar etməkdən boyun qaçıraraq xatırladıb ki, Ermənistan Rusiya ilə bərabər Təhlükəsizlik Təşkilatının üzvüdür və onlar özləri başa düşmək istəyirlər ki, ABŞ bu güc strukturuna müraciət etmədən nə edə bilər. Nəşr oxucuları Pelosinin səfərinə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin reaksiyası ilə də tanış edib. Azərbaycana ünvanlanmış əsassız və ədalətsiz ittihamları qəbuledilməz adlandıran Azərbaycan xarici siyasət idarəsi ABŞ Nümayəndələr Palatasının spikerinin bəyanatı ilə əlaqədar dərindən təəssüfləndiyini bildirib və vurğulayıb ki, bu bəyanat regionda vəziyyəti təhrif edir: “Çox ehtimal ki, bu yaxınlarda baş vermiş Tayvan epopeyası ilə bağlı halda olduğu kimi, xanım Pelosi Ermənistanı tərk edəndən sonra amerikalı diplomatlar yenə yanğını söndürməli və izah etməli olacaqlar ki, Nümayəndələr Palatasının spikeri öz fikrini bildirmək hüququna malikdir, çünki demokratiyalar belə işləyir. Lakin ABŞ Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsində rəsmi vasitəçilərdən biri olduğuna görə, sülhyaratma baxımından Nensi Pelosinin belə çıxışları yəqin ki, ABŞ-ın zərərinə olacaq”.
Tahir TAĞIYEV
