Ermənistana səfəri çərçivəsində ABŞ Nümayəndələr Palatasının spikeri Nensi Pelosi tərəfindən verilmiş açıqlamalr təkcə Azərbaycanda yox, elə Rusiyada da ciddi narazılıq doğurub. Belə görünür ki, ABŞ Ermənistanı Rusiyanın orbitindən çıxarmaqda israrlıdır. Təbii ki, belə vəiyyətdə İran da ermənistandan narazı qalan əsas tərəflərdən biri olacaq.
Bu haqda danışmazdan öncə qeyd edək ki, Nensi Pelosi ermənipərəst siyasətçi kimi tanınır və onun nümayəndə heyətinin tərkibində Konqresin məhz ermənipərəst üzvlərinin olması bunu bilavasitə nümayiş etdirir. Qarşıdan ABŞ-da Konqresə ortamüddətli seçkilər dövrü gəldiyini nəzərə alaraq, görünür Pelosi də bu səfərdən öz daxili siyasi gündəliyi və ABŞ-dakı erməni lobbi dairələrinin dəstəyini qazanmaq üçün istifadə edir. Azərbaycan belə hesab edir ki, ABŞ-ın daxili siyasi gündəliyində olan siyasi intriqalar və lobbi maraqlarının Ermənistan üzərindən Cənubi Qafqaz regionuna daşınması qəbuledilməzdir. Lakin görünən budur ki, ABŞ-dakı erməni lobbisindən qidalanan bəlli qüvvələr son vaxtlar yenidən aktivləşiblər. ABŞ-dakı ermənipərəst qüvvələrin sözşüsü kimi tanınan Nensi Pelosi də öz aktivliyini bir qədər də artırıb. Pelosinin Ermənistana son səfəri və səfər zamanı səsləndirdiyi əsassız fikirlər də ABŞ-dakı ermənilərdən növbəti səs dilənməsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Artıq 85 yaşı olan Pelosi hələ də Konqresdə kürsüsünü qoruyub saxlamaq haqqında düşünür və buna görə də ermənilərin səsini qazanmağa çalışır. Öz məqsədi üçün də Azərbaycana qarşı bütün iftiraları atır. Amma o, təkcə Azərbaycanı yox, Rusiyanı da hədəf götürüb. Maraqlıdır ki, Ermənistanda da indi daha çox ABŞ-la yaxınlaşmaqdan, Rusiya ilə starteji əlaqələrə son qoymaqdan danışırlar. Bunlar fonunda Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhərində yüzlərlə fəal, o cümlədən Qərb fondlarından maliyyələşən təşkilatların əməkdaşları tərəfindən Azadlıq meydanında ölkənin Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatından (KTMT) çıxması üçün aksiyalar təşkil edir. Həmin aksiyalara qatılan etirazçılardan biri, sosioloq Karen Sarkisyan bildirib ki, onlar hökumətdən Ermənistanın dərhal KTMT-dan çıxarılmasını istəyir: “Bundan sonra biz real müttəfiqlərimizlə ölkəmizin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi imkanları ilə bağlı danışıqlara başlayacağıq”. Rusiyalı politoloq İqor Korotçenko bu xüsusda çox maraqlı məqamlara diqqət edir. O, öncə qeyd edir ki, 44 günlük müharibənin başa çatmasından iki ilə yaxın vaxt keçir: “Ermənistan üçtərəfli bəyanat və ondan sonrakı yüksək səviyyəli razılaşmalarla üzərinə götürdüyü öhdəliklərin heç birini yerinə yetirməyib. Vaxt uzatdı, qaçdı, demaqoqluqla məşğul oldu, müxtəlif silahlı təxribatlar törətdi. Moskva İrəvanla Bakının yaxınlaşması üçün əlindən gələni etdi. İrəvan isə növbəti təxribat törətdi: gecə erməni diversantları Azərbaycan ərazisinə daxil olaraq rabitə vasitələrini minalamağa başladılar. Onlar aşkar olundu və döyüş baş verdi. Belə bir vəziyyətdə Azərbaycan tərəfi sərhəd münaqişəsinin yarandığı və sərhədin delimitasiyası aparılmayan zonasında Ermənistan silahlı qüvvələrinin bütün atəş nöqtələrini və erməni hərbi obyektlərini susdurmaq qərarına gəlib. Yəni işğalçı Ermənistan cavabını aldı. Əsl cavab! Belə ki, təxribata cavab alan İrəvan KTMT-yə və Rusiyaya üz tutdu ki, bizim üçün vuruşun! Xeyir ola?! Siz Azərbaycan ərazisində mina basdırmağa qalxmısınız, onlar da sizin dərinizi soyublar. İndi kimsə sizin üçün döyüşməlidir? Pələngin bığını dartmağa qərar verirsənsə, fəsadları ilə də üzləşməyi gözə almalısan. Bu artıq olur sənin problemin. Buna baxmayaraq, Rusiya siyasi və diplomatik üsullarla münaqişəni çox tez dayandırdı. Nəticədə isə İrəvandan minnətdarlıq əvəzinə, "Bu, Rusiyanın yox, ABŞ-ın xidmətidir" sözünü eşitdik. Sonra da ortaya Pelosi çıxdı... Budur məsələ, erməni həmkarlar... İndi ABŞ-a üstünlük verirsiniz? Buna tam haqqınız var! Siz yenidən atəş açanda və ya xarici əraziləri minalamaq üçün can atan zaman Rusiyanın da sizi, çox demirəm, beşcə günlük Azərbaycanla təkbətək qoymağa tam haqqı olacaq". Rusiya ilə yanaşı, İranın da Ermənistana qarşı ciddi addımlar atması bu gedişlə qaçılmaz olacaq. Erməni analitik Arqişti Kiviryan bunun səbəblərini belə izah edib: “Nensi Pelosinin Ermənistana səfərinin əsl məqsədi İranı tam blokadaya almaq və erməniləri İran əleyhinə cəbhəyə cəlb etməkdir. Nensi Pelosi Qafesyan İncəsənət Mərkəzinə getdi, Avarayr döyüşünü əks etdirən rəsmin qarşısında dayandı və ermənilərin farslara qarşı müharibəsindən danışmağa başladı. Beyinsizlərə indi sadəcə demək olar ki, o, əslində Ermənistana niyə gəlib və səfərinin məqsədləri nədir: hədəf İran, İranın tam blokadaya alınması və ermənilərin antiiran cəbhəsinə cəlb olunmasıdır. Vilsonun “yetimləri” isə onun onları xilas etməyə gəldiyini düşünürlər. Və bu, Pelosinin günahı deyil. Əgər bu insanlar Vilsonun tullantı kağızına kütləvi şəkildə inanıblarsa, bu xalqı hər şeyə inandırmaq olar. Bura bir dəfə Boltonun İrəvana səfəri zamanı dediklərini də əlavə edin”. Analitik qeyd edib ki, İran öz ordusunu Ermənistan sərhəddinə gətirdi, amma bu siyasi axmaqlar Nensi Pelosinin ayaqlarından asıldı: “Onlar Pelosiyə "Ay, bizim misilsiz xilaskarımız!" deyirlər. Qulaq asın, bu regionda yalnız gücə və güc təhdidinə hörmətlə yanaşılır və Azərbaycanın dövlətçiliyinə və ərazi bütövlüyünə tarixən və faktiki təhlükə yaradan cəmi iki dövlət var: onlardan biri Rusiya, ikincisi isə İrandır. İlham Əliyev heç kəsin sözünə əhəmiyyət vermir, xüsusən də enerji baxımından ondan asılı olanların... İndi isə Rusiya-Ukrayna müharibəsi nəticəsində Qərbin alternativ enerji mənbələrinə ciddi ehtiyacı olduğu bir vaxtda ABŞ Bakını ciddi şəkildə təhdid etməyə qadirdirmi? Nə edəcəklər və niyə? Ermənilər naminə öz maraqlarına zidd gedəcəklər? Sonra İranın niyə daha aktiv olmadığına təəccüblənəcəksiniz. İndi ermənilər onun ən qatı düşməni olan ABŞ-a ümid bağlayıblarsa, o, necə fəal ola bilər?". əslində, İran da son dövrlərdə anti-Azərbaycan mövqeyində durmaqdansa, Ermənistanın addımlarına diqqət etsə, özü üçün daha yaxşı olar.
Nahid SALAYEV
