Paşinyan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Özbəkistanda keçiriləcək sammitinə qatılmaqdan imtina etdi. Qeyd edək ki, məhz bu sammitdə Putin-Ərdoğan-Əliyev-Paşinyan görüşünün keçirilməsi planlaşdırılırdı.
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı ən ciddi anti-Qərb bloku sayılır. Putin-Ərdoğan-Əliyev-Paşinyan görüşündə Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh razılaşmasının əldə edilməsi istiqamətində müzakirələrin aparılacağı gözlənilirdi. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, bu format Cənubi Qafqaza təsir imkanlarını itirməməyə çalışan ABŞ və Avropa İttifaqının mövqelərinə də zərbə olacaqdı. Ehtimal olunur ki, Paşinyan və onun komandası bu görüşdə əldə edilə biləcək razılaşmanı pozmaq məqsədiylə sərhəddə təxribata əl atıb.
Bu ehtimallar barədə bizim siyasi şərhçilər nə düşünür?
Siyasi şərhçi Tofiq Abbasov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, adətən sammitlər astanasında dövlət liderləri, xüsusilə də münaqişəli vəziyyətdə olan ölkələrin rəhbərləri heç olmasa ayaqüstü təmaslara can atırlar: “Ümumi nöqtələri tapmağa çalışırlar ki, böhranlı vəziyyətdən çıxış yolu axtarsınlar. Bu baxımdan Şanxay sammiti əlverişli platforma sayılır. Paşinyan orada İlham Əliyev, Ərdoğanla təmaslara girib, Ermənistanın böhrandan çıxarmağın yolları ətrafında müzakirə apara bilərdi. Ancaq Nikol Paşinyan sammitdən yayındı. Bəhanə kimi bölgədəki vəziyyəti göstərdi. Zənn edirəm ki, bunun səbəbi başqadır. Paşinyan ölkədəki daxili vəziyyəti gözəl bilir. Ölkədə onun əleyhinə kütləvi etirazlar baş qaldırıb. Hətta ona qarşı impiçment tətbiq etmək istəyirlər. Bunun reallaşması bir qədər çətin görünür. Çünki parlamentdəki çoxluq Paşinyan tərəfdədi. Ermənistanda terror amilinin də yüksək olduğunu nəzərə alsaq, deyə bilərik ki, Paşinyanın həyatı üçün də təhlükə var. Onun indiki məqamda ölkədən kənara çıxması həyatı üçün təhlükəlidir. Bir sözlə, sükanı əlindən vermək istəmir. Digər səbəb ondan ibarətdir ki, ŞƏT polisentrik dünyanın yaranmasında aparıcı rollardan birini oynayacaq. Xüsusilə də onlar anqlo-saks birliyinin hegemonluğuna son qoymaq istəyirlər. Nikol Paşinyan özünü həm də bu səbəbdən orada görmür”.
Politoloqun sözlərinə görə, ABŞ və Qərb təsmilçiləri açıq mətnlə deyir ki, onlar Rusiyanın bizim bölgədəki rolunu və həmin təşkilatdakı üstün mövqeyini inkar edirlər: “Paşinyanın həmin dairələrlə sıx əlaqələri var. Bu səbəbdən də Paşinyan özünün ŞƏT-dəki iştirakına lüzum görməyib. Orada ABŞ və ya Fransa olsaydı Paşinyan qaça-qaça gedərdi. Biz görürük ki, Ermənistanın vəziyyəti yaxşı deyil. Ermənistandan bir alət kimi istifadə edirlər. Onun əli ilə Qərb türk dünyasına qarşı problər yarada bilir. Paşinyan əslində dialoqdan qaçmaq əvəzinə ona meyilli olduğunu ortaya qoymalıdır. Ermənistan baş naziri havadarlarının sifarişlərinfən yayınmalıdır. Anlamalıdır ki, onun müqəddəratı ABŞ və Fransadan saha çox bölgə dövlətlərindən asılıdır. Sərhəddəki son təxribatlar da Qərbin ona verdiyi təlimatlardan ibarətdir. Yaxşı olar ki, o, daha çox Ermənistanın xilası barədə doğru yol seçmək barədə düşünsün”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
