Məlum olduğu kimi, Rusiyanın Ukraynaya hücumu ilə əlaqədar bu ölkəyə yönəlik sanksiyaların miqyası genişlənir. Sanksiyalar əsasən iqtisadi sahələrə qarşı tətbiq olunur.
Fevralın 21-də Rusiya prezidenti Vladimir Putin Donbasdakı qondarma separatçı qurumların suverenliyini tanıdığını elan edib. Fevralın 24-də isə rus ordusu Ukraynada hərbi əməliyyata başlayıb. Buna cavab olaraq Qərb ölkələri sanksiyalara başlayıblar. Rusiyanın əsas banklarından olan VTB daxil olmaqla bir neçə iri bankların xaricdəki aktivləri dondurulub. Rusiyaya yüksək texnologiyalı məhsulların tədarükünə qarşı sanksiyalar tətbiq edilib. Almaniya “Şimal axını 2” qaz kəmərinin sertifikatlaşdırılmasını dayandırıb. Böyük Britaniyada “Aeroflot”un fəaliyyəti dayandırılıb. O cümlədən, digər sanksiyalar da işə salınır.
Rusiyaya qarşı sanksiyaların qəbul olunmasında Böyük Britaniya xüsusi fəallıq göstərir. Böyük Britaniya VTB də daxil olmaqla Rusiyanın bütün banklarının, 100-dən çox fərdin 100 milyarddan çox aktivlərini dondurub. Britaniya Rusiyanın ikinci ən böyük bankı VTB-yə sanksiya elan edən kimi Bankın səhmləri 41 faizi dəyər itirib. Burada diqqəti çəkən məqam odur ki, VTB-nin səhmlərinin 3 faizi bizim Neft Fonduna məxsusdur. Məsələ ondadır ki, Neft Fondu 500 milyon dollar sərmayə ilə bu biznesə qoşulub. Maraqlıdır, tətbiq edilən sanksiyaların fonunda bu vəsaitləri nə gözləyir?
Məsələyə münasibət bildirən İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin direktoru Ruslan Atakişiyevin fikrincə, sanksiyaların həmin vəsaitlərə təsiri bir sıra məsələlərdən asılı olacaq: “Bu o demək deyil ki, dərhal sanksiyalar öz təsirini göstərəcək. Sanksiyaların ilkin dövrdə təhdid mərhələsi var. Orta və uzunmüddətli dövrdə isə təsir etmək risqləri var. Ona görə də dövlətin buna reaksiyası və maliyyə vəziyyətinə uyğun olaraq müdaxiləsi məsləhətdir. Yəni, sözügedən proseslərin hamısı nəzərə alınmalıdır. Ukrayna ətrafında gedən proseslərin nə qədər davam edəcəyi də bunda rol oynayacaq. O üzdən, indidən konkret proqnoz vermək çətindir. Düzdür, VTB-dəki aktivlərimiz, sərmayələrimiz təsirə məruz qalır, amma bu təsirin tam şəkildə qiymətləndirilməsi müəyyən amillərdən asılıdır. Yəni, buna sərt pul kredit siyasəti, uzunmüddətli perspektivdə prosesin hara qədər getməsi fonunda daha dərindən baxmaq lazımdır. Ona görə də bir sıra məsələlər proseslərin gedişindən asılı olacaq”.
Ekspertlər hesab edir ki, Rusiya ilə münasibətlər yoluna düşsə, vəsaitlərlə bağlı risqlər azalacaq.
Vidadi ORDAHALLI
