ABŞ-da yerləşən “Freedom House” beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatı illik “İnternet Azadlığı 2021” hesabatını dərc edib. Hesabatda dünyanın 6 regionunda 70 ölkədə internet azadlığı sahəsində vəziyyət təhlil edilib.
Təşkilat son 11 il ərzində qlobal azadlıığın pisləşdiyini qeyd edib. Ən çox pisləşmə Myanma, Belarus və Uqandada qeydə alınıb. Burada dövlət orqanları seçki və konstitusiya böhranları zamanı zorakılıq tətbiq ediblər. Belə ki, hökumət texnologiya şirkətləri ilə münaqişə apararaq, istifadəçilərin hüquqlarını məhdudlaşdırmağı tələb edib. Son bir il ərzində ən az 48 ölkənin hakimiyyəti texnologiya şirkətləri üçün məzmunla bağlı yeni qaydalar tətbiq edib. Azərbaycan 35 balla yenə internetin azad olmadığı ölkələr siyahısına daxil edilib. Azərbaycanla birlikdə Qazaxıstan (33), Belarus (31), Rusiya (31) və İran (16) da bu kateqoriyaya aid edilib. Ermənistana 71 bal verilib və bu ölkədə vəziyyətin daha yaxşı və internetin azad olduğu qeyd edilib.
Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda ötən il müharibə dövründə internetə məhdudiyyət qoyulub, amma döyüşlər dayanandan sonra sözügedən məhdudiyyət ləğv edilib. Ondan sonra ölkədə internetlə bağlı heç bir məhdudiyyət tətbiq edilməyib. Belə olan halda Azərbaycanı internetin azad olmadığı ölkələr siyahısına daxil etmək nə deməkdir?
“Təşkilat ölkəmizə qarşı qərəzli münasibət sərgiləməkdə qərarlıdır”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən media eksperti, Demokratik Jurnalistlər Liqasının rəhbəri Yadigar Məmmədlinin fikrincə, bütün bunlar onu göstərir ki, “Freedom House” Azərbaycana qarşı qərəzli münasibət sərgiləməkdə qərarlıdır: “Freedom House” o təşkilatlardandır ki, zaman-zaman ikili standartlardan çıxış edib. “Freedom House” kimi digər beynəlxalq təşkilatlar da bu sahədə sanki bir-biri ilə yarışa giriblər. Çox təəssüflər olsun ki, bu təşkilatlar hər zaman Azərbaycana qarşı qərəzli olublar. Azərbaycanda internetin azad olmadığını iddia etmək doğru deyil. Ən azından ona görə ki, istənilən ölkə vətəndaşı onun imkanlarından istifadə edir. Bircə ötən il müharibə ilə əlaqədar internetə məhdudiyyətlər qoyuldu, bu da məntiqli idi. Ona görə ki, müharibə aparan ölkədə belə addımların atılması məqsədəuyğun sayılır. Nəzərə almaq lazımdır ki, müharibə bitəndən sonra internetə giriş sərbəst oldu. Ancaq çox təəssüflər olsun ki, “Freedom House” təşkilatının bu il üçün yaydığı hesabatda sözügedən amil nəzərə alınmayıb. Yenə də Azərbaycana qarşı qərəzli münasibət ortaya qoyulub. Azərbaycan, hətta Ermənistan kimi ölkədən geridə göstərilib. Təkcə bu fakt onu göstərir ki, “Freedom House” kimi təşkilatların bizə qarşı olan qərəzli münasibəti dəyişməzdir. Yəni qərəzlidir. Necə ola bilər ki, Azərbaycan internet azadlığına görə Ermənistandan 2 dəfə geridə qalır? Bu, əslində mümkünsüzdür. Azərbaycanda internetin əlçatanlığı qonşu ölkələrlə müqayisədə çox üstündür. Çünki bizim Kosmosda peykimiz var. Bu o deməkdir ki, texniki imkanlarımız üstündür. Ancaq buna rəğmən, “Freedom House” Azərbaycana qərəzlə baxır. Hesab edirəm ki, bu bir daha təşkilatın ikili standartlardan çıxış etdiyini sübut edir”.
Media eksperti onu da əlavə etdi ki, bu kimi hallara elə də fikir vermək lazım deyil.
Vidadi ORDAHALLI
