Azərbaycan və Türkiyə ilə nəqliyyat kommunikasiyalarının bərpası Ermənistanda Ümumi Daxili Məhsulu 30 faiz artırmağa kömək edəcək. Belə proqnozla İrəvanda keçirilən Ermənistan-Rusiya biznes forumunun gedişində iqtisadiyyat naziri Vahan Kerobyan çıxış edib.
Onun sözlərinə görə, belə proqnoz yalnız erməni tərəfin hesablamalarının məhsulu deyil, Dünya Bankının və Asiya İnkişaf Bankının analitik hesablamalarında əksini tapıb: “Biz hamımız anlayırıq ki, yolların blokadasının açılması bizim ümumi iqtisadi layihələrimizin rəqabət qabiliyyətliliyini yüksəldəcək. İkitərəfli danışıqlarda hərəkətə gətirilmiş Rusiya şirkətləri və təşkilatları bunu nəzərə alır”. Ardınca İqtisadiyyat Nazirliyinin başçısı göstərib ki, İrəvanın məqsədi üçtərəfli danışıqları ağıllı sonluğa çatdırmaqdan ibarətdir - erməni tərəfin maraqları nəzərə alınmaqla.
Ermənistan, Rusiya və Azərbaycan bölgədə nəqliyyat və iqtisadi əlaqələrin donunun açılmasında maraqlıdır, deyə bazar ertəsi İrəvandakı biznes-forumda Rusiya Baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk bəyan edib.
Ermənistan Baş nazirinin müavini Mher Qriqoryan isə öz növbəsində qeyd edib ki, uzun illər Cənubi Qafqazda nəqliyyat əlaqələrinin məhdudiyyəti mövcud olub, kommunikasyaların açılması Ermənistan iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərəcək, amma konkret rəqəmlərdən danışmaq hələ tezdir.
Göründüyü kimi, Ermənistan artıq rəsmi səviyyədə kommunikasiyaların açılmasının zəruriliyini dilə gətirir, hətta bunu öz iqtisadiyyatlarına xeyirli vasitə kimi təqdim edir. Bu o anlama gəlirmi ki, Ermənistan kommunikasiyaların açılması ilə bağlı qərarını qətiləşdirib və bu həmin ölkənin iqtisadiyyatına ifadə olunan rəqəmlər səviyyəsində xeyir verə bilərmi?
"Kommunikasiyaların blokdan çıxarılması həm Ermənistan, həm də Azərbaycan üçün faydalıdır. Yolların açılması Azərbaycan üçün ona görə faydalıdır ki, Naxçıvanla quru əlaqə yaranacaq. Ermənistan üçün də faydalıdır. Çünki Rusiya və İranla etibarlı dəmir yolu əlaqəsinə ehtiyacımız var. Bu isə o deməkdir ki, iqtisadiyyatımız əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər".
İqtisadçı ekspert Elçin Qurbanov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, imzalanan üçtərəfli bəyannamə təkcə hərbi əməliyyatların dayandırılmasını deyil, həm də Cənubi Qafqazda nəqliyyat əlaqələrinin bərpasını nəzərdə tutur: “Regionda nəqliyyat əlaqələri Ermənistanın təxminən 30 il davam etdirdiyi işğalçı siyasət nəticəsində məhdudlaşıb. Üçtərəfli bəyannamənin 9-cu maddəsi bu əlaqələrin bərpasını nəzərdə tutur. Həmin maddədə qeyd edilir ki, bölgədəki bütün iqtisadi və nəqliyyat əlaqələri bərpa olunmalıdır. Elə həmin maddəyə əsasən, Ermənistan Azərbaycanın Qərb bölgəsi ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə nəqliyyat əlaqəsinə zəmanət verir. Zəngəzur dəhlizi regionda geniş kommunikasiya imkanlarının bərpa edilməsi ilə yanaşı, siyasi və hərbi sabitlik şərtləri daxilində regiona xarici investorları da cəlb edəcək. Əslində, Ermənistanın iqtisadiyyatına hökmən müsbət təsir göstərəcəyinə şübhə yoxdur. Lakin bunu ÜDM kriteriyası üzrə təsvir etmək bir o qədər də uyğun deyil. Bilirsiniz ki, keçmiş SSRİ dönəmində Ermənistan iqtisadiyyatı çox geniş potensiala malik idi. Orada maşınqayırma, kimya, toxuculuq, yeyinti sənayesi və kənd təsərrüfatı inkişaf etmişdi. Lakin bütün sahələrin xammal ehtiyatları xaricdən asılı idi. Sovetlər birliyi dağıldıqdan sonra bütövlükdə Ermənistan iqtisadiyyatı tənəzzül etdi. Münaqişə isə Ermənistanı mədəni blokada vəziyyətinə saldı. Türkiyə yolu bağladı, Azərbaycanın bütün enerji layihələrindən kənarda qaldı, Gürcüstan isə tranzit üçün əhəmiyyətli rüsumlar tətbiq etdi. Bu gün də erməni iqtisadiyyatı idxaldan asılıdır. Bu hadisə əslində Ermənistan üçün bayramdır. Sadəcə, bir qədər təzyiq etdilər ki, bəlkə daha çox imtiyaz qopara bilsinlər. Buna nail ola bilmədiklərini gördükdə, əllərində olanı da itirmək istəmirlər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
