İranın əsas kəşfiyyat qüvvələrindən hesab edilən SEPAH qüvvələri Arazın o tayında hərbi təlim keçirməyə başlayıb. SEPAH-ın təşkil etdiyi bu təlimlər Horadizlə paralel istiqamətdə yerləşən Aslandüzdən İranın Culfa ərazilərinədək geniş ərazini əhatə edir. Məlumdur ki, İkinci Qarabağ savaşında Horadizdən başlayaraq Mehri rayonuna qədər işğal altında olmuş ərazilərimiz işğaldan azad olunub. Sözügedən təlimlər də məhz bu ərazidə keçirilir.
Burada diqqəti çəkən məqam odur ki, həmin ərazilər 30 ilə yaxın işğal altında olanda İran belə genişmiqyaslı təlimlər keçirməyib. Məsələ ondadır ki, 1993-cü ildə Cəbrayıl və Zəngilan rayonları işğal edildikdən sonra bu rayonların İranla həmsərhəd olan hissəsi Azərbaycanın nəzarətindən çıxdı. Nəticədə Azərbaycanın İranla sərhədinin düz 132 kilometri erməni işğalçılarının nəzarətinə keçdi. İşğaldan sonra erməni vandalları, yaşayış məntəqələri ilə yanaşı, sərhəd infrastrukturunu da məhv etdilər. İran ərazisindən Naxçıvana gedəndə bunu açıq-aşkar görmək mümkün idi. Həmin nəzarətsiz sərhəd vasitəsilə separatçılar qanunsuz narkoticarətlə məşğul idilər. Çox qəribədir ki, o zaman bütün bunlara görə İran, nədənsə, narahat olub hansısa genişmiqyaslı hərbi təlimlər keçirmədi. Ötən ilin payızında Azərbaycan Ordusu sürətlə Arazboyu əraziləri azad edərək sərhəddə nəzarəti bərpa etdi. Bundan az sonra İran elit qüvvələrini sərhədə yeritdi. İndi də genişmiqyaslı təlimlərə başlayıb.
Maraqlıdır, məhz indi İranın belə təlimlər keçirməkdə məqsədi nədir?
“Ancaq unutmasınlar ki, bizim əlimizdə çoxsaylı rıçaqlar var”
Məsələyə münasibət bildirən Böyük Azərbaycan Partiyasının sədri Elşad Musayev İranın bu addımını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Həqiqətən də nə qədər ərazilərimiz işğal altında idi, İran hansısa hərbi təlimlər keçirmirdi. Bütün bunlar İran dövlətinin Azərbaycana və Ermənistana münasibətdə əsl mahiyyətini göstərir. Doğrudan da 44 günlük müharibə dövründə biz İranın Ermənistanın yanında olduğunu, Azərbaycana düşmən münasibət sərgilədiyini gördük. Çünki həmin dövrdə Ermənistana silahla dolu yüklərin daşınmasına şərait yaradıldı. Bununla bağlı müxtəlif foto və video materiallar yayıldı. Müharibə bitəndən sonra da İran hər vəchlə Ermənistana dəstək verməyə çalışdı. Sözügedən siyasət bu gün də davam edir. Tehran Azərbaycanın daxili işinə qarışır. Yük maşınları İrandan birbaşa Xankəndiyə gedir. Bəlli deyil onların içində silah var, yoxsa yoxdur. Xüsusən də Azərbaycanın Türkiyə ilə yaxınlaşması, birgə hərbi təlimlər keçirməsi İranı daha çox narahat edir. Pakistanın da bu təlimlərə qoşulması onları narahat edir. Ən nəhayət, Gorus-Qafan yolunu Azərbaycanın nəzarətə götürməsi, İran sürücülərinin yoxlanması bunaları lap özündən çıxarıb. Ona görə də İran hərbi təlimlər keçirməklə Ermənistanın yanında olduğunu göstərir. Hesab edirəm ki, bütün bunlardan qorxmaq, çəkinmək lazım deyil. İran əhalisinin yarıdan çoxu azərbaycanlıdır. Azərbaycan İranın daxili işinə qarışmır. Ancaq unutmasınlar ki, bizim əlimizdə çoxsaylı rıçaqlar var. Biz oradakı soydaşlarımıza çağırış etrməliyik ki, rəsmi Tehrana təzyiq göstərsinlər”.
Partiya sədri onu da qeyd etdi ki, İran bu kimi hərbi təlimlərlə bizi öz yolumuzdan çəkindirə bilməz.
Vidadi ORDAHALLI
