Faşist ideologiyasına əsaslanan təcavüzkar siyasət yürüdən Ermənistan 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycandan çox sərt zərbə aldı. Ərazilərini erməni işğalından azad edən Azərbaycan regionda erməni faşizminin baş qaldırmasının qarşısının alınmasında da mühüm rol oynadı.
Bununla belə, yenə də Ermənistanda faşist ideologiyası dövlət siyasətinə çevrilib. Eyni zamanda, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bir neçə dəfə, xüsusilə 2019-cu ildə Aşqabad şəhərində MDB Dövlət Başçıları Şurasının məhdud tərkibdə iclasında çıxışında Ermənistanda faşizmin qəhrəmanlaşdırılmasını xatırladaraq qeyd edib ki, Ermənistanın əvvəlki hakimiyyəti İrəvanın mərkəzində faşist cəllad və satqın, alman faşistlərinə Qaregin Njde ləqəbi ilə xidmət etmiş Qaregin Ter-Arutyunyana heykəl qoyub. Dövlət başçısı işğalçı Ermənistanın faşist ideologiyasını dövlət siyasətinə çevirdiyini diqqətə çatdıraraq, bir daha həm Rusiya ictimaiyyətinə, həm də dünyaya bəyan etdi ki, 2016-cı ildə Ermənistan paytaxtının mərkəzində bu satqın cəllada təxminən 6 metr hündürlüyündə abidə qoyulub və Ermənistanın yeni hakimiyyəti bu heykəli sökməyib. Bu baxımdan, MDB məkanında faşizmin qəhrəmanlaşdırılmasına yol verilməməlidir.
Hazırda bu siyasət davam edir və faşizmə xidmət edən Njde, Dro kimiləri Ermənistanda qəhrəmanlaşdırılır, bu antibəşəri fəaliyyət dövlət siyasəti səviyyəsində icra edilir. Bunun daha bir təsdiqi odur ki, İrəvanda terror qruplaşmasının liderləri olan və Osmanlı paşalarını, eyni zamanda Azərbaycan Cümhuriyyəti liderlərini qətlə yetirən terrorçulara abidə qoyulacaq. Belə ki, Ermənistanda, daha doğrusu, İrəvanın mərkəzində Daşnaksütyun Partiyasının təşəbbüsü ilə Osmanlı İmperiyasının və Azərbaycan Demokratik Respublikasının liderlərinin məhvi ilə bağlı “Nemezis” terror əməliyyatını təcəssüm etdirən abidə ucaldılması planlaşdırılır. Xatırladaq ki, bu barədə qərar İrəvan şəhər Ağsaqallar Şurası tərəfindən verilib. Qərara əsasən, "erməni soyqırımı"nı təşkil edənlərin və gənc türk liderlərin qətlə yetirilməsində rol oynayan - “Nemezis” terror əməliyyatları aparan Aram Yerkanyan, Soqomon Teyleryan, Misak Torlakyan, Arşavir Şirakyan, Petros Ter-Poqosyan, Artaşes Gevorkyan və Akop Melkumovun "şərəfinə" abidə ucaldılacaq. Abidənin İrəvanın mərkəzində ucaldılması planlaşdırılır. Qeyd edək ki, abidələri ucaldılacaq ermənilərin terror əməliyyatları nəticəsində türk paşaları ilə bərabər, Fətəli xan Xoyski, Behbud bəy Cavanşir və Azərbaycanın başqa bir sıra dövlət xadimləri də qətlə yetirilib. Halbuki, F.Xoyskinin və B.Cavanşirin iddia edilən yalançı “erməni soyqırımı”na heç bir aidiyyətləri yox idi. Onu da bildirək ki, “Nemezis” bütün mənbələrdə terror əməliyyatı adı altında keçir. Hətta ermənilərə sevgisi ilə tanınan məşhur fransız yazıçısı Cerard Şaliand hələ 1950-ci illərdə “Nemezis”i sırf terror əməliyyatı adlandırmışdı. Bir də qeyd etmək lazımdır ki, bu əməliyyatın iştirakçıları olan adlar arasında Rusiya imperiyasının ərazisində də müxtəlif terror aktları həyata keçirənlər var idi.
Məsələ ilə bağlı tanınmış rusiyalı tarixçi, hərbi ekspert Oleq Kuznetsov “axar.az” portalına açıqlamasında qeyd edir ki, Osmanlı İmperiyası və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlət xadimlərinin qətli ilə bağlı növbəti qərar 1919-cu ildə verilib: “Bu əməliyyatın keçirilməsi haqqında qərar 1919-cu ildə İrəvanda keçirilmiş VIII Qurultayda qəbul edilmişdi. O zaman fərdi qaydada terror vasitələri ilə qətlə yetiriləcək Osmanlı İmperiyası və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 51 dövlət xadiminin siyahısı tərtib edilmişdi. Terrorçulara 51 nəfərdən yalnız 14-nü vəhşicəsinə öldürmək nəsib olur. Əslində uğursuz bir terror aktıdır, amma ermənilər bundan da erməni təbliğatı kimi istifadə edib, “qəhrəmanlıq” dastanı düzəldirlər. Onların tarixində ümumiyyətlə bundan “yaxşı” bir şey yoxdur…
Ermənilərin öz terrorçularını qəhrəmanlaşdırmaq ideyası 1992-ci ilin yayında ASALA qruplaşmasının terrorçusu Monte Melkonyana abidə ucaltmaqla meydana gəlmişdi. Bu terrorçuya bütün dünyanın gözü qarşısında Dilicanda abidə qoyuldu, hərbi-idman məktəbinə onun adı verildi, Ermənistanın digər şəhərlərində bir neçə küçə də “Monte” adlandırıldı. 2015-ci ildə mən Rusiya, Azərbaycan və Almaniyada "XX əsrdə transmilli erməni terrorunun tarixi" adlı monoqrafiyamı nəşr etdirdim. Bu kitab işıq üzü görəndən sonra Rusiyadakı erməni diasporunun nümayəndəsi məni guya millətlərarası ədavəti və ekstremizmi qızışdırdığıma görə cinayət məsuliyyətinə cəlb etməyə üç dəfə cəhd göstərdi, amma ermənilərin ittihamlarında göstərilən cinayətlərin tərkibinin əlamətləri mənim əməllərimdə aşkar edilmədi. Bununla da Rusiya hüquq-mühafizə orqanları rəsmi olaraq etiraf etdi ki, Ermənistan terror vasitəsi ilə yaradılmış ölkədir. Sübut edildi ki, Ermənistan haqqında mənim bəyanatım nə ekstremizm, nə də milli ədavətin qızışdırılmasıdır, yalnız tarixi faktların təzahürüdür. Əslində heç də təəccüblü deyil - terrorçu dövlət öz terrorçularına abidə ucaldır. Bu onlar üçün nəfəs almaq və ya su içmək kimi təbii bir şeydir… Ermənilər əsrlər boyu nə isə orijinal bir şey yaratmağa qadir olmayıb. Adolf Hitler və onun “Mayn Kampf” irqi nəzəriyyəsi olmasaydı, Njde və ya onun “Tsehakron” nəzəriyyəsi də olmazdı. “Nemezis” əməliyyatı da bu qəbildəndir. Faktiki olaraq, daşnaklar “Nemezis” əməliyyatı zamanı Britaniya imperializminin muzdlu killerləri rolunda çıxış edərək, bütün çirkin işləri qismən yerinə yetiriblər. Budur, indi Ermənistanda onlar “milli qəhrəman” elan olunacaqlar... Necə deyərlər - sözün bitdiyi an”. Türkiyəli ekspert Həsən Oqtay qeyd edir ki, “Nemezis” əməliyyatları adı verilən bu qətllər Berlində, Romada, Tiflisdə planlaşdırıldı, həyata keçirilməsi isə ermənilərə həvalə edildi: “Aksiyaları təşkil edən, planlaşdıran başqaları idi, həyata keçirənlər isə ermənilər idi. İndi Qarabağ müharibəsinin məğlubiyyətini insanlara unutdurmaq üçün ermənilər bu sui-qəsdlərdə və terrorda istifadə olunan subpodratçılar vasitəsilə qəhrəmanlıq nağılı uyduracaq və Qarabağ məğlubiyyətini unutdurmağa çalışacaqlar”. Ekspert, həmçinin, bu kimi addımların gələcək təhdidlərə əsas ola biləcəyini açıqlayıb: “Önümüzdəki günlərdə türk səlahiyyətlilərinə, Türkiyə Cümhuriyyətinin rəsmilərinə, xüsusilə də Azərbaycan dövlət məmurlarına qarşı ediləcək sui-qəsdlərin əsaslandırılması üçün diqqət bu abidələrə yönləndiriləcək. Yerli əhaliyə “intiqam”ın yalnız bu formada mümkün ola biləcəyi aşılanacaq. Qarabağ müharibəsi məğlubiyyətinin qisası üçün ideoloji zəmin yaratmaq naminə indi belə bir hekayə xətti qurulur və buna görə də çox diqqətli olmaq gərəkdir”.
Beləliklə, Ermənistanın faşist ideologiyası və terroru dövlət siyasətinə çevirməsi davam edir. Bu, bütün hakimiyyətlər dövründə davam etdirilir. Bu ölkənin terrorçu və faşist mahiyyəti dəyişməz olaraq qalır. Təəssüf ki, Ermənistanın yürütdüyü faşist ideologiyası, dövlət terrorizmi siyasəti yenə dünya ictimaiyyətinin gözü qarşısında baş verir. Amma buna qarşı gərəkən addımlar atılmır...
Nahid SALAYEV
