Gorus-Qafan yolunun Azərbaycandan keçən hissəsində qurulan Azərbaycan polis postu Ermənistanda ən çox müzakirə edilən məsələlərdən birinə çevrilib. Məsələ ilə bağlı erməni ombudsman Arman Tatoyan postun 9 sentyabrda qurulduğunu, 11 sentyabrdan fəaliyyətə başladığını qeyd edib.
O da bildirilib ki, postda 10 videokamera quraşdırılıb. Bu kameralar maşınların nömrələrini qeydə alır və Azərbaycan ərazisinə kimlərin girib-çıxdığını dəqiq müəyyən edir. Postda daimi olaraq, polislərlə bərabər, tam silahlanmış və maskalanmış 4 əsgər xidmətdə olur. Postda sürət həddini keçməyə, kəmər taxmamağa və digər səbəblərə görə xüsusilə əcnəbi sürücülər saxlanılır. Bu isə o deməkdir ki, Gorus-Qafan yolunun Azərbaycan ərazisindən keçən hissəsində Azərbaycan yol-nəqliyyat qaydalarına əməl edilməsi tələb olunur. Erməni mediasının yazdığına görə, şübhəli yük daşıyan İran maşınlarının hərəkəti tam yoxlanılana qədər dayandırılır. Həmçinin postda müxtəlif gömrük və vergi rüsumlarının tətbiq edildiyi də bildirilir. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Dövlət Gömrük Komitəsi Gorus-Qafan avtomobil yolunda İran maşınlarından rüsum alınması ilə bağlı yayılan məlumatları şərh edib. Komitənin yaydığı məlumatda deyilir ki, Azərbaycan Vergi Məcəlləsinin 210-cu maddəsinə əsasən, ölkə ərazisinə daxil olan və ölkə ərazisini tərk edən zaman xarici dövlətlərin avtonəqliyyat vasitələri yol vergisinin vergitutma obyektidir. Bu Məcəlləyə əsasən, avtonəqliyyat vasitələri yol vergisinə, “Dövlət rüsumu haqqında” qanunun 24-cü maddəsinə əsasən ölkə ərazisində beynəlxalq avtomobil daşımalarını tənzimləyən icazənin verilməsi üçün dövlət rüsumuna cəlb edilir. Hazırda gömrük orqanları tərəfindən qanunvericilikdə bu istiqamətdə nəzərdə tutulan müddəaların yerinə yetirilməsi bütün ölkə ərazisi üzrə təmin olunur. Deməli, İran maşınları həqiqətən də rüsuma cəlb edilir və bu da ölkə qanunvericiliyinə tamamilə uyğundur. Bununla belə, Azərbaycan polisinin Gorus-Qafan yolunda post qurması və ölkəmizin ərazisindən keçən tranzit maşınları yoxlaması Ermənistanda siyasi qüvvələrin bir-birinə qarşı təzyiq alətinə çevrilib. Erməni deputat Vahe Akopyan bunu Azərbaycanın daha bir uğuru kimi qiymətləndirməklə bərabər, Ermənistan siyasi hakimiyyətini hədəf alıb: “Azərbaycan bunu da bacardı. Hətta sabah Azərbaycan polisi İrəvanın mərkəzində avtomobilləri yoxlamağa başlasa belə, Ermənistanda heç kim təəccüblənməyəcək”. O bildirib ki, bu fakt Azərbaycan polisinin yaxın vaxtlarda Xankəndidə peyda olacağını göstərir: “Azərbaycan polisi Gorus-Qafan yolunda post qurmağı və nəzarət-buraxılış məntəqəsi yaratmağı bacardı. Onlar İran yük maşınlarını dayandırır, onları gömrük rüsumları və vergi ödəməyə məcbur edirlər. Necə deyərlər, bu, gözlənilən bir hadisə idi. Hazırda hamı Azərbaycan polisinin yaxın vaxtlarda Xankəndidə də post quracağını gözləyir”.
Məsələ Ermənistanın yeni parlamentinin payız sessiyasının ilk iclasında da gündəmə gəlib. Müxalif “Ermənistan” blokunun katibi Artsvik Minasyan güc sturkturlarının rəhbərlərinin və təmsilçilərinin iclasa çağırılmasını vacib sayıb. O qeyd edir ki, Qafan-Gorus yoluna nəzarət edən Azərbaycan sərhədçilərinin ermənilərin bu yolda sərbəst hərəkətlərini məhdudlaşdırması, İrandan gələn sürücülərin sənədlərini və yükləri yoxlamasına güc strukturları aydınlıq gətirməlidir. O, Azərbaycanın bu gedişlə istənilən vaxt Qafanı Ermənistanın əsas hissəsindən ayıra biləcəyini istisna etməyib. Halbuki, Azərbaycan Ermənistanın minik və yük maşınlarına maneə törətmir. Amma Minasyan hadisələrin inkişafından çox narahat olduğunu bildirir: “Qaragöl ərazisində də azərbaycanlı hərbçilər qışlamağa hazırlaşır, orada fəal şəkildə mühəndis işləri aparılır. Bunlar həm də iqtisadi xarakterli problemlərdir. Məlumdur ki, Ermənistanın əmtəə dövriyyəsinin 40%-ni İranla ticarət əlaqələri təmin edir. Mən əminəm ki, Tehrandan da reaksiya olacaq”. Gorus şəhər başçısının müavini Karo Köçəryan isə məsələnin başqa tərəfinə diqqət çəkir: “80 kilometrlik radiusda Azərbaycan əhalisi yoxdursa, bu post nə üçün qoyulub? İran sürücüləri ilə yanaşı, sabah-o biri gün erməniləri də yoxlamağa başlayacaqlar”. Karo Köçəryan vurğulayıb ki, Azərbaycanın polis məntəqəsinin yerləşdirilməsi üçün heç kim xəbərdarlıq etməyib: “Narahatlıq çox böyükdür, nəticələr başqa şeylər ola bilər”. Ermənistan parlamentinin “Şərəf duyuram” fraksiyasının deputatı Tiqran Abrahamyan da eyni mövqeni bölüşür: “Azərbaycanlıların bu sektordakı aktivliyi onu düşünməyə vadar edir ki, əvvəlcədən çəkilmiş ssenari var və azərbaycanlılar bununla hərəkət edir, böyük ehtimalla, Ermənistan hakimiyyəti də bundan xəbərdardır. Gorus-Qafan dövlətlərarası magistralının Qaraunc-Urud hissəsində Azərbaycanın polis məntəqəsinin yerləşdirilməsi daha öncə bu sektorda daş baryerlərin yerləşdirilməsini tamamlayır və bu, buradan hərəkət edən sürücüləri sürəti əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırmağa məcbur edir: “Azərbaycan ən müxtəlif səbəblərlə sonunda bu yolu bağlaya və ciddi problemlər yarada bilər”.
Samirə SƏFƏROVA
