ABŞ-ın Ermənistandakı səfiri Linn Treysi Qarabağla bağlı qərəzli açıqlama ilə gündəmə gəlib. Ötən ilin payızında Qarabağ münaqişəsi həll olunsa da, amerikalı diplomat hesab edir ki, status məsələsi hələ də gündəmdədir:
“Dağlıq Qarabağın statusu məsələsi ATƏT-in Minsk Qrupunun vasitəçiliyi ilə keçirilən danışıqların gündəmində qalır. Ancaq bizim üçün vacib olan fundamental məsələlər var. Biz Dağlıq Qarabağın statusu məsələsinin həll olunduğuna inanmırıq. Minsk Qrupunun gündəliyində olan bu məsələ hələ də həll olunmamış qalır”. Linn Treysin fikirlərinə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi dərhal reaksiya verib. Bildirilib ki, münaqişə keçmişdə qalıb, bundan sonra hər hansı statusdan söhbət belə gedə bilməz: “ABŞ səfirinin belə bir açıqlama ilə çıxış etməsi qəbuledilməzdir. Münaqişə keçmişdə qalıb, Azərbaycan ərazi bütövlüyünü təmin edib və Prezidentin 7 iyul 2021-ci il tarixli Sərəncamı ilə Şərqi Zəngəzur və Qarabağ iqtisadi rayonları yaradılıb. Bu ərazilər Azərbaycanın tərkib hissəsidir və hər hansı statusdan söhbət gedə bilməz”.
Həmçinin qeyd olunub ki, hazırda ATƏT-in Minsk Qrupunun gələcək fəaliyyəti müzakirə olunduğu bir vaxtda həmsədr ölkə nümayəndəsinin belə bir açıqlama ilə çıxış etməsi, məhz Minsk Qrupunun gələcək fəaliyyətinə xələl gətirir. Çox maraqlıdır ki, ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədri olan hər üç ölkə ermənilərə Qarabağda statusun verilməsi təklifini zaman-zaman qabardır. Dünyada baş verən bir sıra vacib mövzularda bu ölkələrin bir-birinə münasibətlərində antoqonizm elementlərini görürük. Nədənsə, Qarabağdakı bir ovuc erməniyə statusun verilməsilə bağlı məsələdə ABŞ da Fransa və Rusiyanın yanında yer almağa qərar verib. Bu ölkələrdə ermənilərə status verilməsi istəyi nədən qaynaqlanır?
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, ABŞ-ın Ermənistandakı səfirinin sərgilədiyi mövqe yeni deyil: “Bu mövqeyi Fransa, Avropa Birliyi, hətta bizə yaxın olan və güvəndiyimiz Böyük Brtianiya da sərgiləyir. Reallıq bundan ibarətdir. Dəfələrlə bunu demişəm. Görürəm ki, siyasilərimizə bunu çatdırmaq çətindir. Hazırda bütün dünya Qarabağdakı ermənilərə statusun verilməsini tələb edir. Onların mövqeyi bundan ibarətdir ki, Qarabağa status verilməsə, orada bir erməninin belə qalıb yaşaması mümkün olmayacaq. Bu məsələdə bizim üçün ən böyük təhlükə Minsk Qrupunun əsas vasitəçiyə çevrilməsidir. Təsadüfi deyil ki, Paşinyan da Minsk Qrupunun vasitəçiliyi ilə birbaşa danışıq tələb edir. Çünki onun müttəfiqləridir. İndiki şəraitdə bizim yeganə şansımız bu məsləni dördlük formatında həll etməkdir. Necə ki, 10 noyabr bəyanatı imzalandı. Bəzi siyasilərimiz deyir ki, güya Türkiyə 10 noyabrda oyundankənar vəziyyətdə qaldı və danışıqlarda iştirak etmədi. Bildirmək istəyirəm ki, Türkiyə ən aktiv şəkildə həmin danışıqlarda yer aldı. Bunu Türkyiyənin müdafiə naziri Hulisi Akar da bəyan edib. Eyni zamanda, Putin 17 noyabrda verdiyi müsahibədə xüsusi qeyd etdi ki, indiki şəraitdə bizi qane edən format Türkiyənin də iştirakıdır. Minsk Qrupunun həmsədrləri içərisində yeganə ölkə Rusiyadır ki, onun mövqeyində müəyyən qədər bizi qane edən elementlər mövcuddur. Biz bundan istifadə etməliyik. Dünyada 50-yə yaxın bu cür münaqişə var. Onların yarısından çoxunda qanlı hadisələr baş verib, çoxlu insan qətlə yetirilib. Qarabağ yeganə münaqişədir ki, burada iri dövlətlərin hamısı eyni mövqeni sərgiləyir. Azərbaycanın üzləşdiyi ən böyük problem də budur. Çox təəssüf ki, bizim əksər siyasilərimiz bunu anlamaq istəmir. Mövcud vəziyyətlə bağlı tələblər qoyurlar. Ancaq vəziyyətdən neçə çıxmaq, dünyanın bu məsələyə münasibətinin necə dəyişəcəyi ilə bağlı nəsə təklif verə bilmirlər. Ən əsası budur ki, bizə nisbətən yaxın olan dördlük formatının əsas elementi olan Rusiyaya qarşı düşmənçilik təbliğatı gedir. Çox təəssüf ki, bunu siyasi liderlər edir və bəzən zorakırılığa çağırırlar. Hətta 3-cü Qarabağ müharibəsinin zərurilyini qeyd edirlər. İndiki şəraitdə Minsk Qrupu prosesə yaxın buraxılmamalıdır. Əlimizdən gələni etməliyik ki, proses Rusiyanın vasitəçiliyi və Türkiyənin aktiv rolu ilə yekunlaşsın”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
