ATƏT-in Minsk Qrupunun yarıtmaz fəaliyyəti və gərəksizliyi barədə Prezident İlham Əliyev dəfələrlə açıq bəyanat verib. Zaman-zaman dövlət başçısı tutarlı arqumentlərlə Minsk Qrupunun səmərəsiz fəaliyyəti barədə tənqidi fikirlərini səsləndirib.
Sonuncu dəfə Prezident İlham Əliyev avqustun 24-də BMT-nin ölkəmizə yeni təyin olunan rezident-əlaqələndiricisi xanım Vladanka Andreyevanı qəbul edərkən ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri, eyni zamanda BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvləri olan ölkələri Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün passivlik nümayiş etdirdiklərinə görə tənqid edib: “Xüsusilə bizi narahat edən və Azərbaycan cəmiyyətinin anlamaqda çətinlik çəkdiyi məsələ o idi ki, bu qətnamələri qəbul edənlər, Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü olan beş ölkədən üçü ATƏT-in Minsk Qrupuna həmsədr olan və hələ də həmsədrlik edən ölkələrdir. Onlar özləri bu qətnamələri qəbul etmişdir. Bu qətnamələrin həyata keçirilməsinə imkan yaratmaq üçün onların mandatı var idi. Lakin, əfsuslar olsun ki, 28 il ərzində Minsk Qrupu çox imkanları əldən verib”.
Prezident artıq neçənci dəfədir ki, Minsk Qrupu haqda bu cür qəti bəyanatlar verir. Ancaq hələ də həmsədr ölkələrin nə başçıları, nə də diplomatlarından kimsə özlərini müdafiə etməyə cəhd etməyib. Sözügedən tənqidi fikirlərə cavab verməyib. Niyə?
“Minsk Qrupu bütün bu illər ərzində danışıqları elə danışıqlar naminə aparırdı”
Məsələ ilə əlaqədar fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən politoloq Elşən Manafov bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Daglıq Qarabag munaqişəsinin uzun illər öz həllini tapmamasının mühüm səbəblərindən biri də, əlbəttə, ATƏT-in Minsk Qrupunun səmərəsiz fəaliyyəti olub. Minsk Qrupu münaqişəyə münasibətdə hər zaman ikili standartlardan çıxış edib. Bu isə orada təmsil olunan dövlətlərin münaqişəyə və onun törətdiyi geosiyasi reallıqlara fərqli mövqedən, maraqlardan yanaşması ilə əlaqədardır. Əslində Minsk Qrupu münaqişənin tənzimlənməsidə vasitəçilik edərkən BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrini rəhbər tutmalı idi. Ancaq problem ondadır ki, elə BMT TŞ-nin qətnamələrində də ikili ruh özunu qabarıq şəkildə büruzə verirdi. BMT işgalla baglı qətnamələrində konkret olaraq Ermənistanı təcavuzkar dövlət elan etməyib, ona qarşı hər hansı sanksiyaların tətbiq edilə biləcəyi ilə baglı mövqe sərgiləməyib. Hətta qətnamədə Ermənistan deyil, erməni tərəfinə işgal olunmuş ərazilərdən qoşunların çıxarılması tövsiyəsi qoyulurdu. Məlum deyildi ki, TŞ Ermənistanı, yoxsa DQ-daki separatçı rejimi nəzərdə tutur. Bu illər ərzində Minsk Qrupu ilk baxışda munaqişənin həllinə nail olmaq üçün tərəflərə muxtəlif layihələr təklif edib. Məsələn, ərazi mubadiləsi, buna Qobl planı da deyilirdi. Mərhələli və ya paket həlli. Lakin bu layihələrdə ikili standartlar həmişə qalib. Bir tərəfdən problem Azərbaycanın ərazi butovluyu çərcivəsində həllini tapmalı idi, digər tərəfdən millətlərin öz muqəddəratını təyin etmək prinsipinə istinad edilirdi. Əlbəttə, Azərbaycanın ərazi butövlyunu sual altında qoyan bu cur təkliflərlə biz razılaşa bilməzdik. Nəticə etibarı ilə Minsk Qrupu bütün bu illər ərzində danışıqları elə danışıqlar naminə aparırdı. Bu da status-kvonun saxlanmasına xidmət edirdi. Qrupdakı dövlətlərin başçıları və diplomatları Prezidentin haqlı iradlarına cavab verməkdən ona görə yayınıblar ki, onlar hər zaman status-kvonun saxlanılmasına çalışıblar. Sükutu Ali Baş komandan Azərbaycan Ordusuna, xalqının iradəsinə, bizə dost ölkələrin dəstəyinə arxalanaraq pozdu. Nəticədə işğala son qoyuldu. Bununla bağlı illərlə məqsədyönlü siyasət həyata keçirildi, iqtisadi islahatlar aparıldı, ordu gücləndirildi, diplomatik korpus bütün gücü ilə işlədi. Ən əsası, müharibənin başlanması üçün düzgün və münasib vaxt zərgər dəqiqliyi ilə müəyyən edildi”.
Politoloq hesab edir ki, təşəbbüs bütün mənalarda Azərbaycanın əlindədir.
Vidadi ORDAHALLI
