Avropa İttifaqı bir tərəfdən Ermənistana və Azərbaycana vasitəçilik təklif edir, o biri tərəfdən ATƏT-in Minsk Qrupunun səylərinin vacibliyindən danışır. Qurumun xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Jozep Borrelin son açıqlaması belə deməyə əsas verir.
Məsələ ondadır ki, J.Borrel Ermənistan XİN başçısı Ararat Mirzoyana bu vəzifəyə təyin edilməsi məqsədilə göndərdiyi təbrik məktubunda Aİ-nin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin uzunmüddətli və hərtərəfli nizamlanmasına şərait yaratmağa, münaqişəsonrası bərpaya və iki tərəf arasında etimad mühitinin yaranmasına yönəlmiş tədbirlərə yardım etməyə hazır olduğunu təsdiq edib. O, həmçinin, öz məktubunda qeyd edib ki, Ermənistan Avropa İttifaqının mühüm tərəfdaşıdır. Onun sözlərinə görə, 2018-ci ildən etibarən İrəvan və Brüssel arasında münasibətlər xeyli fəallaşıb, 1 mart 2021-ci il tarixində Ermənistan və Aİ arasında Hərtərəfli və Genişləndirilmiş Tərəfdaşlıq haqqında Sazişin qüvvəyə minməsi isə yeni müsbət mərhələ oldu: “Qarabağ kontekstində biz ATƏT-in Minsk Qrupunun səylərini dəstəkləməyə davam edirik. Sərhədlərin delimitasiyası məsələsində kömək etməyə hazırıq”.
Aİ rəsmisinin bu cür ziddiyyətli yanaşması nə deməkdi? Avroittifaq belə narahatdırsa, o zaman niyə müharibədən əvvəlki dövrdə bir dəfə də tərəflər arasında vasitəçilik etmək təşəbbüsü ilə çıxış etmədi? Halbuki, bununla bağlı müəyyən istəklər var idi. Ancaq qurum hər dəfə bundan yayınırdı.
“Avroittifaq ilk növbədə ermənilərin Azərbaycanın tərkibində yaşaması üçün təkliflər hazırlamalıdır”
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin fikrincə, Avroittifaqın belə mövqe sərgiləməsi qurumun geosiyasi maraqlarından irəli gəlir: “Avropa İttifaqının Ermənistan və Azərbaycan arasında, xüsusilə sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyasında vasitəçi olmasını irəli sürməsi təsadüfü deyil. Bu, Avroittifaqın özünün geosiyasi maraqlarından irəli gəlir. Ancaq Avropa İttifaqı vasitəçi olacaqsa, o zaman ilk növbədə Qarabağ münaqişəsini və status məsələsini qabartmamalıdır. Əgər məsələyə ikili standartlardan yanaşcaqsa, təbii ki, vasitəçi olmaycaq. Çünki qurumun ümumi yanaşması Ermənistanın maraqlarına cavab verir. Avropa İttifaqının prezidentinin regiona səfərində bu məsələ gündəliyə çıxarılmadı. Ona görə də ilk növbədə postmüharibə dövründə siyasi-iqtisadi əməkdaşlıq üçün zəmin yaradılmalıdır. Yoxsa separatizmi körükləyən açıqlamalar, Minsk Qrupunun fəaliyyəti ilə bağlı istəklər Ermənistanın blokadada qalmasına xidmət edir. Çünki bu cür yanaşmalarla Aİ prosesin müsbət məcrada inkişafına təkan vermir, əksinə, mane olur. Ona görə ki, Azərbaycan münaqişəni bitirib. Belə olan halda status və Minsk Qrupundan danışmaq ümumi işə töhfə vermir. Əksinə, 10 noyabrdan sonra yaranan yeni reallıqlara əngəllər yaradır. Avroittifaq ilk növbədə ermənilərin Azərbaycanın tərkibində yaşaması üçün təkliflər hazırlamalıdır. Yoxsa məlum mücərrəd açıqlamalarla danışıqlar prosesini irəli aparmaq çətin olacaq”.
Politoloq hesab edir ki, ərazi bütövlüyü məsələsində Aİ ikili standartlara son qoymalıdır.
Vidadi ORDAHALLI
