Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan avqustun 24-də parlamentdə beşillik proqramı təqdim edərkən bildirib ki, qadınlar daha geniş miqyasda silahlı qüvvələrin döyüş bölmələrində xidmətə cəlb olunmalıdır, O, bunun proqram üzrə nəzərdə tutulan ordu islahatları ilə bağlı olduğunu bildirib.
Paşinyanın sözlərinə görə, bunu Ermənistanın demoqrafik vəziyyəti tələb edir, çünki statistikaya əsasən, qadınlar ölkə əhalisinin böyük hissəsini təşkil edir: "Bu o demək deyil ki, orduda kişi olduğu qədər də qadın olmalıdır. Sözüm mövcud potensialın mümkün qədər səmərəli istifadə edilməsindəndir və bu potensial hələ aşkar edilməlidir”.
Bu məsələnin müzakirəsi Ermənistan parlamentində dava ilə nəticələnib. Deputatlar bir-birinə su butulkaları atıblar. Dava iqtidardan olan “Vətəndaş Müqaviləsi” fraksiyasının üzvü Hayk Sarkisyanın çıxışı zamanı başlayıb. Hayk Sarkisyan keçmiş hakimiyyəti və hərbi rəhbərliyi korrupsiyada günahlandırıb. O deyib ki, müdafiə naziri olduqları dövrdə rüşvətlə və ya telefon zəngi ilə hərbi xidmətdən azad edilmə hallarına yol verənlər vətən xainləridir. Onun bu sözlərindən sonra Ermənistanın keçmiş müdafiə naziri (2008-2016-cı il), hazırda “Hayastan” müxalif fraksiyanın rəhbəri Seyran Ohanyan tribunada olan iqtidar millət vəkili istiqamətində su butulkası atıb.
Bundan sonra iclas zalında iqtidar və müxalif deputatlar arasında butulka atışması yaşanıb.
Sonra söz davası başlayıb və ardınca deputatlar əlbəyaxaya keçiblər. İqtidar millət vəkili Vahaqn Aleksanyan müxalif həmkarı Vahe Hakobyana təpik atıb.
Göründüyü kimi, Ermənistan parlamentində davaya səbəb olan başlıca məsələ qadınların hərbiyə çağırılması ilə bağlı müzakirələr ətrafında olub. Ermənistanda qadınların hərbiyə çağırılması ilə bağlı məsələnin gündəmə gəlməsi nədən xəbər verir?
Hərbi-siyasi ekspert, ehtiyatda olan polkovnik-leytenant Daşdəmir Əliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, avqustun 24-dən Ermənistan Milli Məclisində 5 illik hökumət proqramı müzakirə olunur: “Baş nazir Nikol Paşinyan proqramı Milli Məclisə təqdim edib. Bu gün müzakirələr davam edir. Müxalif fraksiya nümayəndələri öz çıxışlarında ötən il Qarabağ müharibəsində məğlubiyyət görə Paşinyan hakimiyyətini və onun şəxsini tənqid edir, bəzən təhqiramiz ifadələr işlədir ki, buna görə iclasda dava düşüb. Ermənistanın İkinci Qarabağ müharibəsində rüsvayçı şəkildə məğlub olması, əhalinin ölkədən qaçmaq cəhdləri qadınların orduya cəlb edilməsini labüd edir. Bunun başlıca səbəblərindən biri Ermənistanın son müharibədə ciddi itki verməsidir. Bu hal, eyni zamanda, əhalidə qorxu yaradıb ki, yenidən müharibə başlasa, itkilər daha çox ola bilər. Digər səbəbi isə Ermənistanda davam edən acınacaqlı sosial-iqtisadi vəziyyətlə bağlıdır. Bu, kişilərin kütləvi sürətdə ölkəni tərk etməsi ilə xarakterizə olunur və işçağlçı ölkənin üzləşdiyi demoqrafik fəlakət ordu strukturunu məhv edir. İndi isə Ermənistan orduda yaşanan kadr böhranını qadınların hesabına həll etməyə çalışır.
Adətən, qadınları orduya ehtiyacdan çağırırlar. Yəni kişi çatışmazlığı olanda növbə qadınlara çatır. Bilirik ki, Ermənistanda valideynlər oğlan övladlarını 16 yaşa çatmamış ölkədən çıxarır və onların başqa ölkələrdə oxumasına və yaşamasına şərait yaradırlar. Bir sözlə, erməni valideynlər övladları hərbi qeydiyyata düşməzdən öncə onları xarici ölkələrə yollayırlar. Çünki Ermənistan cəmiyyəti gənclərin Qarabağda xidmət etməsinə etiraz edir. Həmin etirazlar dəfələrlə səslənib. Məsələnin əsas məğzi ondan ibarətdir ki, ölkədə çağırışçı çatışmır. Bu da Ermənistanı qadınları orduya cəlb etmək məcburiyyətində qoyub. Eyni zamanda, Ermənistanda əhalinin sosial durumunun ağırlaşması səbəbindən kişilər qazanc məqsədilə xarici ölkələrə axışır”.
Ekspertin sözlərinə görə, ölkənin ən böyük hava limanı olan Zvartnots aeroportundan 515 min 849 uçuş həyata keçirilib. Yeddi ay ərzində Ermənistanın digər böyük hava limanı Şirakdan da ölkəni 42 min 141 nəfər tərk edib və onlardan qayıdanların sayı 26 min 118 erməni olub. Yəni bu bölgədən də 16 min nəfər Ermənistana dönməyib. Beləliklə, 7 ay ərzində hava yolu ilə Ermənistanı tərk edənlərdən təxminən 60 mini qayıtmayıb. Erməni ekspertlər də vurğulayır ki, pandemiyaya görə qapanan digər nəqliyyat növləri açılarsa, Ermənistanı tərk edənlərin sayı dəfələrlə artıq olacaq. Yaxşı olardı ki, Ermənistan düşdüyü bu vəziyyətdən doğru nəticə çıxarsın. Hazırda bunun üçün real imkan yaranıb. Sülh müqaviləsi imzalanarsa, bu, kommunikasiyaların açılmasını təmin edəcək. Nəticə etibarı ilə Ermənistanın iqtisadi vəziyyəti yaxşılaşacaq. Ermənistan məkrli niyyətlərindən əl çəkərsə, onların heç güclü ordu yaratmasına da ehtiyac olmayacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
