Türkiyənin vitse-prezidenti Fuad Oktay deyib ki, Azərbaycandan əsgər tələbi gələrsə, Türkiyə tərəddüd etməz. Qatıldığı televiziya proqramında Azərbaycanın Dağlıq Qarabağdakı əməliyyatları haqqında danışan Oktay iki ölkə arasında hərbi əməkdaşlıq sazişləri bağlandığını xatırladıb:
"Türkiyə ilə Azərbaycan arasında onsuz da hərbi əməkdaşlıq razılaşmaları mövcuddur. Ehtiyac və Azərbaycanın belə bir dəvəti olarsa, Türkiyə bunu açıq şəkildə həyata keçirə bilər. Bununla bağlı konkret qərarımızı prezidentimiz də ilk gündən ifadə edib. Ermənistan tərəfindən hadisələrin gözlənilməyən inkişafı baş verərsə və belə bir dəvət gələrsə, Türkiyə tərəddüd etməz, Prezidentimiz heç tərəddüd etməz. Türkiyənin dolayı yollarla getməsinə gərək yoxdur. Buna ehtiyac da yoxdur. Azərbaycanın da buna ehtiyacı yoxdur”.
Qeyd edək ki, F.Oktayın bəhs etdiyi "Strateji Əməkdaşlıq və Qarşılıqlı Yardım” Razılaşması 16 avqust 2010-cu ildə imzalanıb. Ardınca Türkiyə Azərbaycana silah və hərbi təchizat ixracı, texnologiya transferini artırıb. İki ölkənin Silahlı Qüvvələri razılaşma çərçivəsində hər il birgə təlimlər keçirir. Bu çərçivədə Silahlı Qüvvələrin yaxın əməkdaşlığı inkişaf etdirməsi üçün atılacaq addımlara yer verilir:
Tərəflərin müdafiə ehtiyacları və təhlükəsizliyi üçün müdafiə məqsədli məhsulların və maddi-texniki vasitələrin təmini. Müdafiə məqsədli məhsulların dizaynı və istehsalı. Müdafiə məqsədli xidmətlərin təmini. Birgə hərbi təlimlərin və müdafiə hazırlığı ilə bağlı fəaliyyətlərin gerçəkləşdirilməsi. Silahlı qüvvələr üçün mütəxəssis kadrlarının hazırlanması. Silahlı qüvvələrin logistika dəstəyinin təmini.
Razılaşmada iki ölkədən hər hansı birinin ərazi bütövlüyü qorunmalı olduğu hallarda əməkdaşlıq ediləcəyi yer alıb: "Tərəflərdən biri üçüncü bir ölkə və qrup tərəfindən silahlı hücum və ya hərbi təcavüzə məruz qalarsa, tərəflər BMT nizamnaməsinin 51-ci maddəsinin tanıdığı fərdi və ya birgə qanuni müdafiə haqqının həyata keçirilməsi üçün hərbi imkan və qabiliyyətlərinin istifadə olunması da daxil olmaqla, mövcud imkanları çərçivəsində lazımi bütün tədbirlərin görülməsi məqsədilə bir-birinə qarşılıqlı yardım etmək xüsusunda razılaşma əldə edib. Bu yardımın ölçü və miqyası tərəflər tərəfindən müəyyənləşdirilir”.
Türkiyə vitse-prezidenti deyib ki, Ermənistan tərəfindən hadisələrin gözlənilməyən inkişafı baş verərsə və belə bir dəvət gələrsə Türkiyə hərbi yardım edə bilər. Ermənistan tərəfdən hadisələrin hansı gözlənilməz inkişafı nəzərdə tutula bilər?
Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyasının sədri Fərəc Quliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Fuad bəyin çıxışını canlı izləyib: “Ona sual verdilər ki, lazım olsa, Türkiyə Azərbaycana hərbi yardım edə bilərmi? Prezident Ərdoğan da açıq şəkildə bildirib ki, Azərbaycan tərəfi müraciət edərsə, əsgəri yardım etməyə hazırdırlar. Kimsə düşünməsin ki, bunun üçün hüquqi əsas yoxdur. Azərbaycanla Türkiyə arasında olan müqavilələr buna tam imkan verir. Türkiyə tərəfi hər zaman dəstəyini ifadə edib, ancaq ilk dəfəydi ki, adlı olaraq əsgəri yardım ifadəsini də işlətdi. Hətta Türkiyə ilə Azərbaycan arasında müqavilə olmasaydı belə, ölkəmiz bu müraciəti edə bilərdi. Hər hansı bir ölkə yardım üçün digərinə müraciət edirsə, müraciət olunan ölkənin parlamenti bunu dəyərləndirərsə, belə yardım edilə bilər. Yəni Azərbaycan Pakistana və ya Ukraynaya da müraciət etsə, onlar da bu yardımı edə bilərlər. Türkiyə tərəfi bəyan etdi ki, bu məsələdə tərəddüd ola bilməz. Bundan əlavə, Naxçıvanla bağlı deyə bilərik ki, ortada Qars və Moskva müqavilələri var. Deyilir ki, Naxçıvan üçüncü dövlətin protektoratına düşmək təhlükəsilə üzləşərsə, Türkiyə heç bir tərəddüd etmədən prosesə müdaxilə edə bilər. Gözləniləməz proseslər deyəndə isə, dolayı yolla ultimatum verənlər, Azərbaycanda əməliyyat keçirməyə hazırlaşanlar və ya bunu immitasiya edənlər nəzərdə tutulur. Azərbaycan Prezidenti də bildirib ki, bizim icazəmiz olmadan kimsə bizim ərazimizə hər hansı adla, hətta sülhməramlı statusda daxil ola bilməz. Artıq Türkiyə bunun nöqtəsini də qoydu. Türkiyə əməliyyatlar gedən dönəmdə kiminsə kənardan müdaxiləsinin qarşısını alacaq ən böyük dəstəkçimizdir”.
Türkiyənin Azərbaycana qardaş dəstəyi hərbi əməliyyatların getdiyi dönəmində daha aydın hiss edilməkdədir.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
