Əli Əlirzayev: “OPEC+ formatı dünya bazarında neftin qiymətinin tənzimlənməsinə öz müsbət təsirini göstərir”
Məlum olduğu kimi, Bakıda OPEC və qeyri-OPEC ölkələrinin nazirlərinin Birgə Monitorinq Komitəsinin (JMMC) 13-cü iclası öz işinə başlayıb. Tədbir Prezident İlham Əliyevin təklifi ilə keçirilir. Toplantıda 14 neft istehsalçısı ölkə və OPEC Katibliyi yüksək səviyyədə təmsil olunur. Qeyri-OPEC ölkələrindən Rusiya, Qazaxıstan, Bəhreyn və Bruney nazir və yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti ilə iclasa qatılıb.
Bütövlükdə, sözügedən təklifin qəbulu neft bazarının tənzimlənməsi məqsədilə OPEC+ formatının yaradılması təşəbbüsü ilə ilk dəfə çıxış edən Prezident İlham Əliyevin enerji siyasətinə verilən yüksək qiymətin göstəricisidir. Belə ki, hələ 2016-cı ilin yanvarında ölkə başçısı qiymət sabitliyinə nail olmaq üçün Davos Forumunda belə bir əməkdaşlıq təşəbbüsünü irəli sürüb. Prezidentin fikrincə, OPEC üzvləri və OPEC üzvü olmayan böyük istehsalçılar arasında istehsalın azaldılması istiqamətində daha yaxşı koordinasiya olsa, nəticə əldə edilə bilər. Neft bazarında balansın qorunması və qiymət sabitliyinə nail olmaq məqsədilə Azərbaycan OPEC+ əməkdaşlığı çərçivəsində fəal rolunu bu gün də davam etdirir. Bu formatda keçirilən tədbirlərə evsahibliyi edir və neft bazarnın tənzimlənmə prosesinə töhfə verir.
Bütün bunlarla yanaşı, tədbirin Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq arenada rolu və yerinin, nüfuzunun güclənməsi ilə bağlıdır. Azərbaycan ərazicə bir qədər kiçik ölkə olsa da, yürütdüyü daxili və xarici siyasət, icra etdiyi nəhəng beynəlxalq layihələrlə dünya xəritəsində özünəməxsus yer tutub.
Ümumilikdə, OPEC+ formatının Bakıda keçirilməsində Azərbaycanın rolunu ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin fikrincə, Azərbaycanın dünyanın enerji xəritəsində artan rolu və nüfuzu belə bir mötəbər tədbirin Bakıda keçirilməsinə gətirib çıxarıb: “Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın sözügedən məsələdə son illər dünyada nüfuzu xeyli artıb. İstər OPEC, istərsə də qeyri-OPEC ölkələri Azərbaycana böyük etimad göstərirlər. OPEC+ formatı dünya bazarında neftin qiymətinin tənzimlənməsinə öz müsbət təsirini göstərir. Dünyada həm neft istehsalçıları var, həm də neft istehlakçıları. İstehlakçılar istəyirlər ki, neftin qiyməti daha ucuz olsun. Bu isə neft hasil edən ölkələrin mənafeyinə uyğun deyil. Ona görə də OPEC+ formatı çərçivəsində keçirilən görüş mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Belə bir tədbirin məhz Bakıda keçirilməsi təsadüfi deyil. Ona görə ki, Azərbaycanın həm OPEC, həm də qeyri-OPEC ölkələri arasında böyük nüfuzu var. Azərbaycanın nüfuzunun göstəricisidir ki, Bakıda belə bir tədbir keçirilir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan özü neft ölkəsidir. Bu, məsələnin iqtisadi tərəfi. İkinci tərəfdən, Azərbaycan ümumən bir sıra digər beynəlxalq tədbirlərə evsahibliyi edir. Butün bunlar da, istər-istəməz, Azərbaycanın nüfuzunu artırır. Bakıda keçirilən tədbir neftin qiymətinin tənzimlənməsində kompromis variantın tapılmasına öz müsbət təsirini göstərəcək. Bütövlükdə, belə bir tədbirin Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın həm iqtisadi, həm də siyasi nüfuzunun artmasının göstəricisidir”.
Vidadi ORDAHALLI
