Azərbaycanın Avropanın qaz bazarında mövqelərini gücləndirməsi üçün əla şans yaranır

Tarix: 10.09.2014 / 11:24
Bölmə: İqtisadiyyat

Ukrayna ətrafında baş verən olaylar Azərbaycanın Avropanın enerji bazarında mövqelərini daha güclü hala gətirmək iqtidarındadır və hadisələrin gedişi də məhz bu istiqamətdə inkişaf edir. Proseslər göstərir ki, Avropa bundan sonra Azərbaycanın enerji resurslarını daha böyük həcmdə idxal etməkdə maraqlıdır. Elə Ukrayna da bu məsələdə xüsusi maraqlı tərəf kimi çıxış edir.
Ukraynanın energetika və kömür sənayesi naziri Yuri Prodan bildirib ki, Azərbaycan neftinin Ukrayna zavodlarına gətirilməsində maraqlıdırlar. Ukrayna tərəfinin energetika sahəsində Azərbaycanla dostluq əlaqələrini gələcəkdə də davam etdirməsinin vacibliyini bildirən Prodanın bu məsələni Azərbaycanda müzakirə etdiyi bildirilir.
Rusiya mediası yazır ki, Azərbaycan üçün Avropa qaz bazarına çıxmaq prinsipial əhəmiyyət daşıyır. Çünki bu, Avropanın gələcəyinə ciddi təsir göstərəcək. Faktiki olaraq, Avropa Azərbaycan qazına möhtacdır. Rusiya milli energetika institutunun rəhbəri Sergey Pravosudov hesab edir ki, "Şərq Tərəfdaşlığı"na qoşulan ölkələrin enerji nazirlərinin Bakı görüşü Rusiyanın ixracına təsir etməyəcək. Onun sözlərinə görə, görüşdə iştirak edən heç bir dövlətin enerji resursları Avropanın ehtiyaclarını ödəməyə yetməyəcək. Rusiya mühəndislər ittifaqının birinci vitse-prezidenti İvan Andreyevski isə hesab edir ki, Avropa Bakıya xilas kimi baxır: "Amma Bakının qazı avropalıları tamamilə təmin edə bilməyəcək. Çünki Xəzər dənizinin həll edilməmiş hüquqi statusu Azərbaycanın dənizdəki enerji resurslarını tam olaraq istismarına maneələr yaradır".
Bütün bunlara rəğmən, Avropa Azərbaycandan ümidlərini kəsmir. Bundən əvvəl də Avropa Birliyinin (AB) enerji təhlükəsizliyi üzrə komissarı Günter Ottinger Azərbaycan, Norveç və Əlcəzairi gələcəkdə Avropanın qaz bazarında daha böyük rol oynaya biləcək ölkələr adlandırıb. Polşanın baş naziri Donald Tusk isə bildirir ki, Avropa Birliyi enerji birliyi yaradaraq öz qaz təchizatını və enerji təhlükəsizliyini təmin etməlidir, çünki qurumun Rusiyadan olan asılılığı onu zəiflədir: "Ukrayna hadisələrinin necə inkişaf etməsindən asılı olmayaraq, bir nəticə aydındır: Rusiya enerjisindən həddən çox asılılıq Avropanı zəiflədir".O, həmçinin, AB-nin yeganə nəzarət mərkəzi altında bank birliyi yaratdığını qeyd edib və bildirib ki, AB artıq elektrik stansiyaları üçün mərkəzləşdirilmiş şəkildə uran alır. Baş nazirin təklifinə görə, Birlik eyni yanaşmanı Rusiya qazına da tətbiq etməlidir: "Buna görə də mən enerji birliyinin yaranmasını təklif edirəm. Bu, Avropa Birliyini öz kökünə qaytarmış olar". Tuskun sözlərinə görə, bu cür birlik bir neçə element üzərində qurulmalıdır və bunların ən birincisi bütün 28 üzv dövlət üçün enerji alışı ilə məşğul olan yeganə qurumun yaranmasıdır.
Hazırda Avropanın Rusiyadan qaz asılılığı çoxdur. 2007-ci ildə təbii qazın 45 faizini Rusiyadan alan Avropa son 3 ildə bu rəqəmi 30 faiz ətrafına sala bilsə də, ölkələr arasında böyük fərqlilik var. Baltik ölkələri, Finlandiya, İsveç, Çexiya və Bolqarıstan təbii qazın az qala hamısını, Polşa və Yunanıstan 70, Avstriya və Macarıstan 60, Almaniya 40, İtaliya 20, Fransa 18 faizini Rusiyadan alır. İndilikdə Avropanın Rusiyadan enerji asılılığını azaltmaq üçün ümid bəslədiyi ölkələrdən biri isə, qeyd olunduğu kimi, Azərbaycandır. Azərbaycanın Avropaya qaz ixracı "Şahdəniz" yatağının ikinci mərhələsi işə düşdükdən sonra mümkün olacaq. "Şahdəniz" yatağının ümumi ehtiyatları 1,2 trilyon kubmetr proqnozlaşdırılır. Yatağın işlənməsinin ikinci mərhələsi çərçivəsində ildə 16 milyard kubmetr qaz hasil etmək planlaşdırılır ki, bunun da 6 milyard kubmetri Türkiyəyə, 10 milyard kubmetri isə Avropaya tədarük ediləcək.
Xatırladaq ki, hazırda 16 miyard dollar dəyərində olan Rusiyanın "Cənub Axını" layihəsinin yerinə Azərbaycandan İtaliyaya uzanacaq "Transadriatik" (TAP) Avropa üçün prioritet sayılır. Qeyd edək ki, "Cənub axını" Qara dəniz akvatoriyasından Cənubi və Mərkəzi Avropa ölkələrinə ildə 63 milyard kubmetr təbii qazın nəqlini nəzərdə tutan qlobal infrastruktur layihəsidir. 2015-ci ilin sonunda kəmərə ilk qaz vurulmalıdır. Layihə 2018-ci ildə tam gücü ilə fəaliyyətə başlamalıdır. Bundan başqa, Avropanın "Cənub dəhlizi" layihəsində əsas ümidi Mərkəzi Asiyadır. Bunun üçün isə "Transxəzər" layihəsi reallaşmalıdır. Hadisələrin gedişi rəsmi Türkmənistanın özünün də "Transxəzər"ə marağının artdığını göstərir. Digər tərəfdən, Avropa artıq bu layihəyə xüsusi diqqət ayırmağa başlayıb. Hazırda Türkmənistan təbii qazının Avropaya çıxarılması üçün yeganə marşrut Rusiyadan keçir. Rusiya qazından imtina etməyə hazırlaşan Avropanı bu heç bir halda qane edə bilməz. İndiki halda Türkmənistan təbii qazının Avropaya çatdırılması üçün əsas ixrac marşrutu olaraq Azərbaycan-Türkiyə marşrutu düşünülür. Bunun üçün isə "Transxəzər" boru kəmərinin tikintisinə ehtiyac var.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...