Quraqlıq aqrar sahədə sığorta məsələsini yenidən aktuallaşdırdı

Tarix: 09.09.2014 / 08:45
Bölmə: İqtisadiyyat

Kənd təsərrüfatı sahəsində son dövrlərdə özünü göstərən əsas problemlərdən biri də quraqlıqla bağlıdır. Hələ də davam edən quraqlıq ölkədə bir çox aqrar məhsullar üzrə istehsalın həcminin azalmasına səbəb olub. Artıq bilindiyi kimi, məhz quraqlıq üzündən bu il taxıl istehsalında artım olmayıb. Eyni sözləri bir sıra digər kənd təsərrüfaıt məhsulları ilə də bağlı demək olar.
Problem ondadır ki, quraqlığın göstərdiyi mənfi təsirlər hələ də davam edir. Məsələn,
Şamaxının üzümçülük təsərrüfatlarında quraqlığa görə məhsul yığımı azdır. Burada bəzi yerlərdə tez yetişən sortların yığımına da başlanıb. Ötən illə müqayisədə məhsuldarlıq 40-50 faiz azdır. Fermerlər deyir ki, bu il havaların quraq keçməsi üzümə də mənfi təsir göstərib. Çünki Şamaxıda əksər üzüm bağları dəmyə torpaqlarda salındığından yağış suyu hesabına suvarılır. Ekspertlər isə qeyd edir ki, builki quraqlığın nəticələri öz təsirini növbəti illərdə də göstərəcək. Ən azı ona görə ki, quraqlıq nəticəsində bu il qurumuş çoxillik bitkilər ən azı 5 ildən sonra normal məhsul verə biləcək. Qeyd edək ki, Şamaxıda, Qobustanda, İsmayıllının aran hissəsində, Şirvan düzənliyində quraqlıq ciddi fəsadlar yaradır. O da məlumdur ki, quraqlıq nəticəsində Quba-Qusar bölgəsinin yay otlaqlarında bitkinin yerüstü hissəsi ciddi şəkildə azalıb. Bu isə heyvandarlıq sahəsində ciddi problemlərin yaranacağından xəbər verir. Ekspertlər isə diqqəti həm də ona çəkir ki, quraqlıq nəticəsində fermerlərin maddi gəlirləri də əhəmiyyətli dərəcədə azalacaq. Vəziyyətdən çıxış yolu kimi isə fermerlərin sığortaya üz tutması vacib sayılır. Xatırladaq ki, artıq Azərbaycanda "Kənd təsərrüfatı məhsullarının sığortası" haqqında qanunun layihəsi hazırlanıb. Sənəd Kənd Təsərrüfatı və Maliyyə nazirlikləri ilə birgə hazırlanıb. Lakin sənədin nə vaxt qəbul olunacağı bilinmir. Bununla belə, tövsiyə olunur ki, kənd təsərrüfatı məhsulları təbii fəlakətlərdən sığortalanmalıdır. Əks halda fermerlərin üzləşdiyi ziyanın həcmi artacaq. Qeyd edək, ABŞ və əksər Avropa ölkələrində nəinki fermer sahələri, hətta bütövlükdə proses, məhsulun satış qiyməti belə sığortalanır. Azərbaycanda da aqrar sektorun sığortalanmasına çox böyük ehtiyac var. Çünki kənd təsərrüfatı böyük risqlər daşıyır və göründüyü kimi, təbiətdən ciddi şəkildə asılıdır. Ona görə də bu sahədə sığortalanma çox vacibdir. Bu məsələni bir çox ölkələr təşviq yolu ilə həll edir. Məsələn, Avropada aqrar sahədə çalışan insanların sığortasının müəyyən bir hissəsinin, hətta bəzi məhsullar üzrə 50%-nin dövlət tərəfindən qarşılanması prosesi baş verir. Azərbaycanda da təşviq yolu ilə aqrar sahəni canlandırmaq olar.
Sığorta şirkətlərinin aqrar sahədə sığortaya marağının az olmasının əsas səbəbi isə bu sahənin çox risqli olmasından və ödənişlərin daha artıq ola biləcəyi ehtimalından irəli gəlir. Burada fermerlərin özlərinin tam oturuşmuş sistem qurmaması da rol oynayır. Çünki bir çox ölkələrdə fermerlərin özlərinin assosiasiyaları olur. Yardımların alınması üçün hökumət qarşısında tələblərlə çıxış edirlər. Amma Azərbaycanda həm belə bir assosiasiyanın, həm də fermerlərin iri iqtisadi gəlirlərinin olmaması pərakəndəlik yaradıb. Ekspert Samir Əliyev də kənd təsərrüfatının çox risqli sahə olduğunu qeyd edir: "Qeyd olunan sahə risqli olduğuna görə də, bu gün fermerlərin kredit resurslarına çox böyük ehtiyacı var ki, həm özləri gəlir götürsün, həm də bazarda bolluq yaransın. Sığorta mexanizmi ondan ibarətdir ki, məhsulun becərilməsi prosesində hansısa təbii hadisə baş verərsə, banklara pulu kredit götürən fermerin əvəzinə sığorta şirkətləri ödəyir. Azərbaycanda da kənd təsərrüfatı məhsullarının sığortalanması sistemi var, amma bu çox məhduddur. Bu isə fermer üçün tam əlverişli deyil. Halbuki, inkişaf etmiş ölkələrdə təkcə məhsulun yox, eyni zamanda prosesin özü sığortalanır. Hətta məhsulun qiyməti də sığortalanır ki, qiymət aşağı düşərsə, həmin kəsir sığorta şirkətləri tərəfindən ödənilsin. Azərbaycanda sığorta çox məhdud olduğundan yalnız bitkiçilik hissəsini əhatə edir. Amma burada maldarlıq, meyvə-tərəvəz də var. Sığorta bu sahələri tam əhatə etmir". Sığorta sisteminin işləməməsi səbəbindən banklar da aqrar sahəyə kredit ayırmaqda maraqlı deyil. Buna görə də bu gün fermerlərin kredit resurslarına çox böyük ehtiyacı var ki, həm özləri gəlir götürsün, həm də bazarda bolluq yaransın.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...