Nağdsız ödənişlər banklarla müştərilər arasında ciddi bir problemi ortaya çıxardı

Tarix: 09.09.2014 / 10:34
Bölmə: İqtisadiyyat

Sirr deyil ki, ölkədə nağdsız əməliyyatların həcmi hələ də istənilən səviyyədə deyil. Bu istiqamətdə atılan addımlar isə hələlik istənilən nəticəni vermir. Məsələnin maraqlı tərəflərindən biri isə ondan ibarətdir ki, ölkədə plastik kartların sayı artsa da, bu, nağdsız əməliyyatların ümumi miqdarının yüksəlməsində hələ də ciddi rol oynamır.
Əvvəlki kimi, Azərbaycanda kredit kartları, nağdsız ödənişlərin yerinə, daha çox nağd vəsaitlərin əldə edilməsi məqsədilə istifadə olunur.
Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycan banklarının kredit kartı sahibləri bu ilin 7 ayı ərzində kartları vasitəsilə 1,3 milyard manatlıq əməliyyat aparıblar. 1,3 milyard manatlıq əməliyyatın 681 milyon manatı bankomatlar vasitəsilə aparılıb. Demək olar ki, bu əməliyyatların əksəriyyəti kart sahiblərinin balanslarındakı məbləğin nağdlaşdırılması ilə bağlıdır. Qeyd olunan müddətdə pos-terminallarda kredit kartları vasitəsilə 289 milyon manatlıq əməliyyat həyata keçirilib. Pos-terminallarla aparılan əməliyyatlar daha çox kiçik ödənişlərin həyata keçirilməsi məqsədilə reallaşıb. Nağdsız əməliyyatların həcmi debet və kredit kartları ilə aparılan bütün əməliyyatların cəmi 5,5%-nə bərabərdir. Əməliyyatların yenə də böyük faizini nağd vəsaitin çıxarılması təşkil edir. halbuki, artıq dövriyyədə 5 milyon 827 min ödəniş kartı var. Ekspertlər hesab edir ki, belə vəziyyətin yaranmasının səbəblərindən biri də bankların plastik kart sahəsində siyasətinin düzgün qurulmamasıdır. Belə ki, banklar plastik kartlardan istfiadəyə görə hansısa stimullaşdırıcı tədbirlər görmür. Bu isə nağdsız ödənişlərin həcminin genişlənməsində ciddi problem yaradır. Digər tərəfdən, bankların taksit kartlarından da indi əhalinin böyük əksəriyyəti daha çox nağd vəsaitlərin çıxarılması üçün istifadə etməyə başlayıb.
Qeyd edək ki, Mərkəzi Bankın qərarı ilə banklar tərəfindən istehlak kreditlərinin verilməsi ilə bağlı qaydalar sərtləşdirildikdən sonra taksit kartları daha çox populyarlıq qazanmağa başlayıb. Halbuki, taksit kartlarından geniş istifadə özü də son nəticədə banka borclu insanların sayını artırır.
Ekspertlər yaranmış durumda hesab edir ki, ölkədə nağdsız hesablaşmaların inkişafı banklar və kart sahibləri tərəfindən paralel şəkildə həyata keçməlidir. Doğrudur, dövlət bu istiqamətdə müəyyən çağırışlar edir və addımlar atır. Lakin müştərilər ticarət şəbəkələrində kartla hesablaşmağa və yenə də bankomatlarda pulu nağdlaşdırmağa davam edir. Bu səbəbdən belə təşəbbüslər istənilən nəticəni vermir. Bununla yanaşı, mütəxəssislər əmindir ki, nağdsız hesablaşmalar zaman ötdükcə nağd hesablaşmaları sıxışdıracaq. Çünki bu, dünya tendensiyasının tələbidir. O da vurğulanır ki, nağdsız hesablaşmaların səviyyəsi ölkə iqtisadiyyatının inkişafını müəyyən edən əsas meyarlardan biridir. Yəni iqtisadi tərəqqi nə qədər yüksək olarsa, dövriyyədə bir o qədər az nağd pul olar. Nağd pulun azlığı həm korrupsiyaya, həm vergidən yayınmaya, həm də qara bazara vurulan ciddi zərbədir. Nağdsız ödəməyə başlanması əsasən gəlirlərə nəzarət funksiyasını həyata keçirir və bu da vergidən yayınmanın qarşısının alınmasına gətirib çıxarır. Vergiyə cəlb olunan dövriyyənin rəsmi uçotunun maksimum səviyyəyə çatdırılması və bununla da şəffaflığın təmin olunması ən vacib məsələlərdəndir. Nağdsız ödəniş sisteminin tətbiqi həm də o deməkdir ki, pullarımız daha etibarlı vasitə olan kartlarda saxlanır. Mütəxəssislər bildirir ki, nağdsız ödənişin tətbiqi həm Mərkəzi Bankın fəaliyyətini yüngülləşdirir, həm də inflyasiyanın qarşısını alır.
Lakin indiki vəziyyətdə durumu qəlizləşdirən məsələlərdən biri də budur ki, insanlar özləri də nağdsız ödəniş imkanlarına o qədər də maraq göstərmir. Digər tərəfdən, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, burada bankların da günahı az deyil. Kartlardan istifadə zamanı xidmət haqqına görə faizlərin tutulması insanlarda nağdsız ödənişlərə marağı azaldır. Əksər xarici ölkələrdə bu problem həll edilib. Belə ki, kartlara mərkəzləşdirilmiş şəkildə nəzarət edilir. Müştəri istənilən kartla ödəniş aparır və buna görə əlavə pul tələb olunmur. Ölkəmizdə isə məsələ hələ həllini tapmayıb. Banklar bunu belə əsaslandırır ki, plastik kartlarla ödəniş zamanı onların qazancı tutulan faizlərdən gəlir. Amma hesab edilir ki, bu zaman faizlər müştəridən yox, ticarət obyetklərindən tutulmalıdır. Ölkəmizdə mövcud olan hazırkı təcrübədə isə bir çox hallarda faizlər müştərilərdən tutulur ki, bu da nağdsız ödənişlərə marağı azaldır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...