Rəsul Cahangirli: "Cənub Qaz Dəhlizi" Avropanın enerjiyə olan tələbatının diversifikasiya olunmasında zamanla mühüm rol oynayacaq"
Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı Azərbaycanın Mədən Hasilatı üzrə Şəffaflıq Təşəbbüsündəki (MHŞT) fəaliyyətinin dayandırılmasına baxmayaraq, "Cənub Qaz Dəhlizi" layihəsinin maliyyələşdirilməsinə 500 milyon dollar məbləğində kredit ayıracaq. Bunu AYİB-nin prezidenti Suma Çakrabarti deyib.
O bildirib ki, bank layihənin maliyyələşdirilməsi məsələsində irəliyə doğru gedir. Kreditin ayrılması ilə bağlı yekun qərar bu ilin sonunadək veriləcək: "Azərbaycanla bağlı baş verənlər çox məyusedicidir. MHŞT-nin əldə rəhbər tutduğu meyarlar bir çoxlarını narahat edir".
Qeyd edək ki, "Cənub Qaz Dəhlizi" Avropa İttifaqı üçün prioritet enerji layihələrindən biridir. Layihənin seqmentlərini "Şahdəniz Mərhələ 2", "Cənubi Qafqaz Boru Kəmərinin Genişləndirilməsi", "Trans-Anadolu" (TANAP) və "Trans-Adriatik" (TAP) layihələri təşkil edir. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı "Şahdəniz-2" yatağından hasil olunacaq qazı Türkiyəyə və bu ölkədən də Avropaya daşıyacaq 3500 kilometr uzunluğundakı "Cənub Qaz Dəhlizi" dünyada inkişaf etdirilən ən kompleks təbii qaz boru kəmərləri zənciri kimi qiymətləndirilir. Bu dəhlizlə ilkin mərhələdə Türkiyəyə 6 milyard kubmetr, Avropaya isə 10 milyard kubmetr Azərbaycan qazının nəqli nəzərdə tutulur. Azərbaycan təbii qazının 2018-ci ilin ortalarında Türkiyəyə, 2020-ci ilədək isə Avropaya çatdırılması planlaşdırılır.
AYİB-nin "Cənub Qaz Dəhlizi"ni dəstəkləməsi, şübhəsiz ki, bu layihənin tez və vaxtında təhvil verilməsinə təkan verəcək. Bütün bunlarla yanaşı, bunun digər məsələlər baxımından da əhəmiyyəti var.
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, AYİB-nin sözügedən layihəyə dəstək verməsi təsadüfi deyil: "Çünki qurum rəsmiləri bu layihənin Avropa üçün perspektivinin fərqindədir. Ona görə də kəmərə vəsait ayırmaqda, ona dəstək verməkdə maraqlıdırlar. Hesab edirəm ki, bu çox müsbət addımdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, "Cənub Qaz Dəhlizi" Avropanın enerjiyə olan tələbatının diversifikasiya olunmasında zamanla mühüm rol oynayacaq. Düzdür, birinci mərhələdə layihə çərçivəsində Türkiyəyə 6 milyard kubmetr qaz çıxarılacaq. Daha sonra Avropaya 10 milyard kubmetr təbii qaz çıxarılacaq. İlk baxışdan 10 milyard kubmetr qaz Avropa üçün o qədər də böyük rəqəm sayılmaya bilər. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, bu, sonrakı dövrdə Türkmənistanın böyük qaz ehtiyatlarının məhz bu kəmər vasitəsilə Avropaya çıxarılmasına təkan verəcək. Nəticədə həm bu layihənin dünyada əhəmiyyəti daha da artacaq, həm də Azərbaycanın tranzit ölkə olaraq rolu böyüyəcək. Ona görə də bu istiqamətdə görülən işləri müsbət dəyərləndirirəm".
Vidadi ORDAHALLI
