Rəşad Həsənov: "Vətəndaşlar manatın məzənnəsi ilə bağlı daha çox narahatlıq keçirdiyi üçün, vəsaitlərini hazırkı şərtlər daxilində xarici valyutada saxlamağa üstünlük verir"
Mərkəzi Bankın təqdim etdiyi məlumata görə, bu il yanvarın 1-nə əhalinin banklardakı əmanətlərinin milli valyuta ekvivalentində məbləği əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 21,4 faiz azalaraq 7448,7 milyon manat təşkil edib.
Dövlət Statistika Komitəsinin yaydığı məlumata əsasən, əmanətlərin 79,6 faizi xarici, 20,4 faizi isə milli valyutada qoyulub. Əmanətlərin 75,5 faizi əhali tərəfindən özəl banklarda yerləşdirilib.
Ekspertlərin bildirdiyinə görə, əmanətlərin çox hissəsinin xarici valyuta ilə yerləşdirilməsi gözlənilən idi. Dolların məzənnəsinin milli valyutaya nisbətən yüksək olması səbəbindən əhali əllərində olan vəsaiti dollara çevirməyə üstünlük verib.
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, əmanətlərin xarici valyuta ilə yerləşdirilməsi gözlənilən idi: "2014-cü ilin sonlarından etibarən dollarlaşma prosesinə start verilib. O müddətdən bəri yeni əmanət qoyuluşu dollarla həyata keçirilir. Öncədən qoyulan əmanətlərin müqavilələri yenilənərək əmanətçi tərəfin istəyi ilə onun vəsaiti dollara çevrilir. Bu təbii prosesdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, vətəndaşlar son iki ildə manatın məzənnəsi ilə bağı ciddi narahatlıq keçirir. Bu istiqamətdə müxtəlif addımlar atılıb. Hətta 2016-cı ildə xarici valyuta ilə yerləşdirilən əmanətlərin sığortalanan faiz həddi 3 faiz azaldıldı. Ancaq buna baxmayaraq, vətəndaşlar öz əmanətlərinin böyük bir hissəsini xarici valyuta ilə yerləşdirdi. Vətəndaşlara manatla yerləşdirilən əmanətlərə görə yüksək gəlirlər təklif olunması da vəziyyəti dəyişmədi. Məsələn, bəzi banklar 15, 17, hətta 19 faizə qədər əmanət faizi təklif edirdi. Ancaq insanlar manatın məzənnəsi ilə bağlı daha çox narahatlıq keçirdiyi üçün vəsaitlərini hazırkı şərtlər daxilində xarici valyutada saxlamağa üstünlük verir. Milli valyutanın etibarlılığı özünə qaytarılana qədər proses davam edəcək. Manat öz real məzənnəsini tapana qədər bu vəziyyəti müşahidə edəcəyik. Müxtəlif bazar mexanizmlərini istifadə edərək bank sektoru buna qarşı müəyyən addımlar atır. Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini artırmaqla banklara manatla yüksək faizli əmanət cəlb etmək üçün şərait yaratdı. Təəssüf ki, hələ də mənzərə vətəndaşların xarici valyutaya üstünlük verməsi ilə müşahidə olunur".
Günel CƏLİLOVA
