Oqtay Haqverdiyev: "Bank sisteminin kredit vermək imkanının məhdud olması da statistikaya təsir göstərir"
Noyabr ayının 1-nə olan vəziyyətə görə, 2016-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında banklar və bank olmayan kredit təşkilatları tərəfindən Azərbaycan iqtisadiyyatına kredit qoyuluşları 27,2 faiz - 15 mlrd. 820 mln. manata qədər azalıb. Bu barədə Mərkəzi Bankın yaydığı (AMB) məlumatda qeyd olunur.
2016-cı il noyabrın əvvəlinə vaxtı keçmiş kreditlərin həcmi 1 mlrd. 375,6 mln. manat (azalma 8,8 %) və ya bütün kreditlərin 8,7 %-ni təşkil edir.
Noyabrın 1-nə dövlət payına malik olan banklar tərəfindən 5 mlrd. 528,8 mln. manat (azalma 24,2 %) və ya bütün kreditlərin 34,9 %-i, özəl banklar tərəfindən 9 mlrd. 817,9 mln. manat (azalma 29,2 %) və ya bütün kreditlərin 62,1 %-i həcmində kredit verilib. Qalan məbləğ bank olmayan kredit təşkilatlarının payına düşür.
Noyabrın sonuna verilmiş kreditlərin ümumi həcmindən 8 mlrd. 509,5 mln. manat (azalma 22,6 %) milli valyuta, 7 mlrd. 310,5 mln. manat (azalma 31,9 %) xarici valyuta ilə verilib. 10 ayın yekunları üzrə xarici valyutada kreditlərin xüsusi çəkisi 2015-ci ilin yekunları üzrə 49,4 %-ə qarşı 46,2 % təşkil edir.
Cari ilin noyabr ayının 1-nə olan vəziyyətə görə, bankların kredit qoyuluşlarının strukturunda 2 mlrd. 483,3 mln. manat (bütün kreditlərin 15,7 %-i) ticarət və xidmət sahəsinin, 366,4 mln. manat (2,3 %) energetika, kimya və təbii sərvətlər sektorunun, 402,8 mln. manat (2,5 %) kənd təsərrüfatı və emal sahəsinin, 1 mlrd. 820,4 mln. manat (11,5 %) daşınmaz əmlak sahəsinin, 1 mlrd. 211,1 mln. manat (7,7 %) sənaye və istehsalat sektorunun, 1 mlrd. 164,9 mln. manat (7,4 %) nəqliyyat və rabitə sahəsinin, 5 mlrd. 906,1 mln. manat (37,3 %) ev təsərrüfatı sahəsinin, qalan məbləğ isə digər sektorların payına düşüb. Bununla belə, yanvar-oktyabr aylarında ev təsərrüfatı sahəsinin kreditləşdirilməsi üzrə bankların portfeli 29,6 % azalıb.
Manatla kredit qoyuluşunun azalmasının gözlənilən olduğunu dilə gətirən iqtisadçı-ekspert Oqtay Haqverdiyev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, buna səbəb dünyada yaşanan iqtisadi böhrandır: "Bəllidir ki, artıq bir sıra müəssisələr bağlanıb, bəziləri fəaliyyətini donduraraq ölkədən çıxıb gedib. Böhran əsasən özünü kredit qoyuluşunda göstərir".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, bank sisteminin kredit vermək imkanının məhdud olması da statistikaya təsir göstərir: "Manatla kredit qoyuluşunun azalmasının əsas səbəblərindən biri bankların ümumi vəziyyəti ilə bağlıdır.
Bankların vəziyyəti pisləşib, müəyyən yubanmalar yaranıb, problemli kreditlərin sayı artıb. Devalvasiyadan sonra qaytarılmayan kreditlərin həcmi artdıqca, banklar daha ehtiyatlı siyasət yürütməyə başladı. Eyni vaxtda, əhali də daxil, potensial bank əmanətçilərinin banklara inamı azaldı. Nəticədə vəsait cəlbolunma dinamikasında kəskin azalma müşahidə edildi".
Ekspertin fikrincə, kreditləşmə azalmaqda davam edəcək. Onun sözlərinə görə, hazırda əksər banklar əsasən vəsaitlərin qaytarılmasını düşünür.
Günel CƏLİLOVA
