Əhali və banklar əllərindəki dolları satışa çıxarır

Tarix: 07.04.2016 / 01:37
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin valyuta bazarında qeydə alınan son dəyişikliklər Azərbaycanda dedollarizasiya prosesinin başlanmasını istisna etmir. Bu fonda diqqət həm də ona yönəlir ki, əhali də əlində olan dollar və digər valyutanı satışa çıxarmağa başlayır. Belə vəziyyət isə, öz növbəsində, dollar təklifinin artmasını şərtləndirmək iqtidarındadır.

Digər tərəfdən nəzərə almaq lazımdır ki, Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının Direktorlar Şurasının son iclasında xarici valyutada istehlak kreditlərinin verilməsi sahəsində dərin və hərtərəfli təhlillərin aparılması, istehlakçıların hüquqlarının müdafiəsinin və maliyyə sabitliyinin təmin olunması üçün 1 ay ərzində yeni tənzimləyici çərçivələrin müəyyən edilməsinə dair qərar qəbul edilib. Bununla əlaqədar həmçinin qərara alınıb ki, banklar tərəfindən əhaliyə xarici valyutada istehlak kreditlərinin verilməsi aprelin 5-dən etibarən bir ay müddətinə dayandırılsın və bu haqda müvafiq göstərişlər kredit təşkilatlarına göndərilsin. Palata bu müddətin uzadılması hüququnu da öz üzərində saxlayıb.

Bütün bunlar o deməkdir ki, əhali banklardan dollarda kredit götürməyəcək. Bu vəziyyətdə isə banklar əllərində olan dolları manata çevirməyə və həmin dollar mərkəzi banka satmağa məcburdur. Beləliklə, manata bu vəziyyətdə böyük tələb müşahidə olunması da qaçılmaz sayılır. Ən əsası isə, bu hal Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatlarının miqdarının sürətlə artmasına rəvac verəcək. İqtisadçı-ekspert Samir Əliyev də bildirir ki, Mərkəzi Bank ehtiyatlarının 4 milyarddan aşağı düşməsinə imkan verməyəcək: "Əhali tərəfindən psixoloji təsir altında dollar satışı artsa, bu, Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatlarını artıra bilər. Mart ayında Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatı 9 aylıq fasilədən sonra yenidən artıb. Ötən ay artım 39,5 milyon dollar olub və bununla da baş bank ehtiyatlarını 4 milyard dollarlıq psixoloji həddən bir qədər uzaqlaşdırmağa müvəffəq olub. Hazırda ehtiyatın həcmi 4 milyard 65 milyon 800 min dollardır". Onun sözlərinə görə, Neft Fondunun son aylar valyuta hərraclarında aktiv iştirakı Mərkəzi Banka ehtiyatlarını qorumağa imkan verib: "Hətta ötən ay Mərkəzi Bank ümumiyyətlə satış həyata keçirməyib və valyuta hərraclarında satılmış 482 milyon dolların hamısı Neft Fonduna məxsus olub. Məhz buna görə Mərkəzi Bank ehtiyatlarını qoruya bilib".

Ekspertlər hesab edir ki, yaranmış durumda əhalinin və bankların dollar satışı Azərbaycanda dollar təklifini artırmaqla onun ucuzlaşmasına rəvac verə bilər. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi isə, Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının Direktorlar Şurasının son iclasından sonra banklarda manata tələb artacaq. Digər tərəfdən onu da xatırlatmaq lazım gəlir ki, milli valyutaya etimadı daha da gücləndirmək və bununla dayanıqlı makroiqtisadi sabitliyə dəstək vermək istiqamətində Mərkəzi Bank tərəfindən bu günlərdə vacib qərar qəbul edilib.

Belə ki, baş bank məcburi ehtiyat normaları ilə bağlı yeni qərar qəbul edib. Yeni qərar dollar kreditlərini bahalaşdırmaqla dollara tələbatı azaltmağa yönəldilib. Bununla bağlı baş bankın yaydığı məlumatda bildirilir ki, həyata keçirilən tədbirlərin davamı olaraq, dollarlaşma səviyyəsinin azaldılması, habelə bank sektorunda maliyyə sabitliyinin gücləndirilməsi məqsədilə Mərkəzi Bankın qərarı ilə banklar tərəfindən xarici valyutada cəlb edilmiş öhdəliklər üzrə məcburi ehtiyat norması 0.5 faizdən 1 faizə yüksəldilib, qeyri-rezident maliyyə sektoru qarşısında öhdəliklər və beynəlxalq maliyyə institutları ilə hesablaşmalar üzrə məcburi ehtiyat norması isə 0.5 faizdən 0 faizə endirilib. Milli valyutada, həmçinin, qiymətli metallarda cəlb edilmiş öhdəliklər üzrə isə məcburi ehtiyat norması dəyişməz saxlanıb. Banklar 2016-cı ilin may ayından məcburi ehtiyatlar üzrə hesabatı yeni normalar nəzərə alınmaqla tərtib etməli və iyun ayından etibarən məcburi ehtiyatlarını yeni normaya uyğun saxlamalıdır. Bu da o deməkdir ki, banklar dollar yox, məhz manatla ehtiyat normalarına daha çox üstünlük verəcək. Bütün bunlar manata tələbi daha da artırır. Artan tələb isə manatı digər valyutalar qarşısında bahalaşdırır.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...