Valyuta ehtiyatlarımız yenidən artmağa başladı

Tarix: 05.04.2016 / 03:40
Bölmə: İqtisadiyyat

Son günlərə qədər valyuta hərraclarına daha çox ABŞ dolları çıxaran Mərkəzi Bank artıq əks prosesə başlayır. Hərraclardan baş bankın bu dəfə dollar alması ölkənin valyuta ehtiyatlarının yenidən artması ilə müşayiət olunacaq. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, səkkiz aylıq azalmadan sonra Mərkəzi Bankın ixtiyarında olan dollar ehtiyaıt yenidən artmağa başlayıb.

Belə ki, Mərkəzi Bankın sərəncamında olan valyuta ehtiyatlarının həcmi 2016-cı il aprel ayının 1-nə 4 milyard 65,8 milyon dollar təşkil edib ki, bu da 2015-ci ilin müvafiq dövrünə nisbətən 5 milyard 406,3 milyon dollar və ya 2,33 dəfə azdır. Amma cari ilin fevral ayı ilə müqayisədə martda valyuta ehtiyatları 39,5 milyon dollar və ya 0,98% artıb.

Digər tərəfdən, Mərkəzi Bank aprelin 4-dən etibarən milli valyutanın devalvasiyaya başladığı 14 ay ərzində ilk dəfə olaraq valyuta bazarında manat intervensiyasına start verib. Baş bank müntəzəm keçirdiyi valyuta hərracında artıq ABŞ dollarının alıcısı qismində iştirak etməyə başlayıb. Belə vəziyyət o deməkdir ki, Mərkəzi Bankın, son nəticədə isə Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarında yenidən artım dövrü başlanır. Mərkəzi Bankın bazarlardan dollar alışı ABŞ valyutasının daha sürətlə ucuzlaşmasına imkan verməyəcək. Ekspertlər isə hesab edir ki, bu, Azərbaycanın ixrac imkanlarının qorunması baxımından vacibdir. Bununla belə, manatın tədricən də olsa möhkəmlənməsi davam edəcək. Hesab olunur ki, manatın möhkəmlənməsi və xarici valyuta təklifinin artması, daha çox, əvvəlki aylarda müşahidə edilən sürətli dollarlaşma prosesi ilə bağlıdır. İkinci devalvasiyadan sonra bankların movcud nağd aktivləri əsasən dollarlaşdı. Nəticədə, mart ayının ikinci yarısından başlayaraq bankların bir qismi öz dollar aktivlərini müəyyən hissəsini manata çevirməyə başlayıb. Bu isə dollar təklifini artırıb. Bəzi banklar son günlər ayrı-ayrılıqda bazara 15 milyon dollara yaxın xarici valyuta çıxarıb.

Manatın mərhələli möhkəmlənməsi əhalinin dollar satışını da artırıb. Bəzi vətəndaşlar dolların daha çox ucuzlaşacağından ehtiyatlanaraq bunu edir, bəziləri isə cari xərcləmələr üçün dollarını dəyişir. Digər tərəfdən, bayram günləri ölkəyə gələn turistlərin sayının çox olması da bankların dollar ehtiyatlarına təsir göstərib.

İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, manatın möhkəmlənməsinin iqtisadi səbəbləri inzibati müdaxilədən yaranan amillərdir: "Faktiki olaraq, Mərkəzi Bank pul bazasını 5 milyarddan aşağı endirib. Bu isə o deməkdir ki, rəsmi statistikaya əsasən, pul bazası son 1 ildə 2 dəfədən çox azalıb. Bu gün vətəndaşlar və biznesdə manat qıtlığı müşahidə edilir. İkinci kəskin devalvasiya nəticəsində nəinki vətəndaşlar, hətta biznes də əllərində qalan manatın əksəriyyətini dollara çevirmək məcburiyyətində qaldı. Bu gün bir tərəfdən manat qıtlığı var, digər tərəfdən vətəndaşlar yığdıqları dolları cari xərclər üçün manata çevirməyə məcburdur. Yəni manatın möhkəmlənməsinin iqtisadi səbəbləri inzibati müdaxilədən yaranan amillərdir. Nəticədə son zamanlar Dövlət Neft Fondu auksiona dollar çıxarırsa da tam satılmır. Manatın məzənnəsinin necə dəyişməsinə gəldikdə isə, növbəti günlərdə milli valyutanın məzənnəsinin möhkəmlənəcəyi güman edilir. Çünki bazarın dollar satışı yüksəkdir, xarici valyutaya isə tələb azdır. Eyni zamanda, dolların manata nisbətən son ucuzlaşmalarından ehtiyatlanan vətəndaşların da dollarlarını manata çevirməyi davam etdirəcəyi gözlənir". Aydındır ki, yuxarıda qeyd edilənlər nəticəsində növbəti günlərdə də dollara sifarişin azalması müşahidə olunacaq. Eyni zamanda Mərkəzi Bankın pul bazasını necə dəyişməsi də bazara təsir göstərəcək. Mərkəzi Bank manat bazasını genişləndirsə, o zaman milli valyutanın sürətlə möhkəmlənmə prosesi dayanacaq. Amma aydındır ki, Mərkəzi Bankın manat bazasını genişləndirməsi ilk mərəhələdə sürətli xarakter almayacaq. Belə vəziyyətdə dolların kursunun 1,4 manat həddinə kimi enməsi tamamilə gözlənilən sayılır. Neftin dünya bazarında qiymətləri artacağı təqdirdə isə dolların məzənnəsinin daha aşağı həddə enməsi də qaçılmaz olacaq. Belə vəziyyət Azərbaycanın valyuta ehtiyatlarının daha sürətlə artmasına rəvac vermək iqtidarındadır.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...