Azərbaycan mənzil bazarı bahalaşma üçün Rusiyadan gələcək "xəbərləri" gözləyir...

Tarix: 19.03.2016 / 02:17
Bölmə: İqtisadiyyat

ABŞ Mərkəzi Bankının son qərarı dünya bazarlarında yeni vəziyyət yaradıb. İlk diqqət cəlb edən isə odur ki, əksər ölkələrin milli valyutaları möhkəmlənir, neftin qiyməti artır. Bu fonda diqqət cəlb edən məqamlardan biri də rus rublunun sürətlə möhkəmlənməsidir. Rusiyanın Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri olması nəzərə alınarsa, bunun Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcəyi aydındır.

Hazırda dünya bazarında neftin bahalaşmasına paralel olaraq Rusiya rublunun məzənnəsi güclənməkdədir. Moskva Banklararası Valyuta Birjasında dolların qiyməti 69 rubldan da aşağı düşüb. Belə ki, Amerika valyutası 68,07 rubla alınıb, 68,91 rubla satılıb. Rusiyada sonuncu dəfə dollar bu qiymətə ötən ilin dekabr ayında satılıb. Avro da ucuzlaşıb. Belə ki, 1 avro 76,73 dollara alınıb, 77,92 dollara satılıb. Neft bahalaşarsa, rus rublunun daha da möhkəmlənməsi gözlənir.

Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, bahalaşan rubl Azərbaycana da öz təsirini göstərəcək. İlk növbədə belə vəziyyət Rusiyadan Azərbaycana daha çox vəsait daxil olmasını şərtləndirəcək. Ekspertlər isə rublun bahalaşmasının Azərbaycanın əmlak bazarına da müsbət təsir göstərəcəyini vurğulayır. Ümumiyyətlə, rublla bağlı baş verən istənilən proses az keçmədən Azərbaycanın əmlak bazarında özünü göstərir. Rubl bahalaşan kimi Rusiyada çalışan azərbaycanlı miqrantlar pullarını dollara çevirərək Azərbaycanın əmlak bazarına sərmayə yatırmağa meylli olurlar. Rubl bahalaşmaqda davam edərsə, Azərbaycanın əmlak bazarında fəallığın artacağını gözləmək olar.

Rusiyada hazırda müşahidə olunan bu tendensiya digər məqamlarla da əhəmiyyətlidir. İlk növbədə o baxımdan ki, şimal qonşumuzun iqtisadi çöküşü ölkəmizə yaxşı heç nə vəd etmirdi. Lakin indi vəziyyət dəyişir. Məsələ burasındadır ki, Rusiyada rublun bahalaşması manatın xeyrinədir. Bu, Azərbaycandan Rusiyaya, xüsusən də aqrar məhsulların ixracını daha da artıracaq. Xatırladaq ki, son illər bu istiqamətdə çox böyük irəliləyişlər əldə olunub. Bundan əlavə, kənd təsərrüfatının inkişafı ilə bağlı verilən sərəncamlar və aparılan islahatlar deməyə əsas verir ki, bu sahədə daha sürətli inkişafa nail olunacaq. Real olaraq, bu sahədə struktur islahatları da gedir və iri fermer təsərrüfatlarının fəaliyyəti genişlənir. Belə vəziyyət Rusiyaya ixracı daha çox artırmağa imkan verir. Hazırda ixrac olunan əsas kənd təsərrüfatı və qida məhsullarına meyvə və tərəvəz, şəkər, bitki yağı, spirtli və spirtsiz içkilər daxildir. Bundan əlavə, Azərbaycan, Qərbin sanksiyalarına cavab olaraq, xaricdən ərzaq məhsulları almağı dayandırmış Rusiya ilə bu ölkəyə ət və quş əti məhsulları ixrac etmək barədə razılaşma əldə edib. Hazırda Azərbaycan Rusiya bazarına kənd təsərrüfatı məhsullarının tədarükündə əsas yerlərdən birini tutur. Rublun bahalaşması isə bu prosesi daha da sürətləndirəcək. Əsas pronozlar isə rublun dəyər qazanmaqda davam edəcəyini göstərir. Belə ki, Rusiyada çox ciddi valyuta ehtiyatları olan böyük şirkətlər var. Həm dövlət, həm də kommersiya şirkətləri xarici ticarətlərini valyuta ilə həyata keçirir və onların dollar və avroda çox böyük ehtiyatları var. Belə böyük şirkətlər dollarla olan valyutalarının bir hissəsini birjalara çıxararaq rubla çevirmək haqqında öhdəlik götürüblər. İndi də mütəmadi bazara çıxardıqları valyuta ehtiyatları rublun daha da möhkəmlənməsinə kömək edir. Lakin ən əsası neftin qiymətidir. Neftin qiyməti 50 dollarlıq həddə yaxınlaşacağı halda rublun daha da möhkəmlənməsini gözləmək olar. Neftin qiymət artımı üçün isə artıq əməli addımlar atılır. Rusiyanın energetika naziri Aleksandr Novak bildirir ki, artıq 15-ə yaxın neft ölkəsi "qara qızıl"ın istehsalını dondurmaqla bağlı görüşdə iştirak edəcək". Onun sözlərinə görə, görüş aprelin 17-də Qətərin paytaxtı Dohada baş tutacaq. Nazir qeyd edib ki, görüşə qədər lazımi sənədlər hazırlanacaq: "Razılıq əldə edilsə, hasilat 2016-cı ilin yanvar ayı səviyyəsində dondurulacaq". O da məlum olub ki, aprelin 17-də keçiriləcək görüşdə OPEK və təşkilata daxil olmayan dövlətlər iştirak edəcək.

Yaranmış durumda Azərbaycan nefti də bahalaşır. Qeyd edək ki, son məlumatlara görə, Azərbaycanın Supsa, Batumi və Ceyhan limanları vasitəsilə dünya bazarına çıxararaq satdığı "Azeri LT CIF" markalı xam neftin bir barrelinin qiyməti 1,53 dollar, yaxud 3,72% bahalaşıb. Hazırda "Azeri LT CIF" markalı neftin bir barrelinin qiyməti 42,63 dollara bərabərdir. Xatırladaq ki, "Azeri LT CIF" neftinin minimal qiyməti 2001-ci ilin dekabrında (19,15 dollar), maksimal qiyməti isə 2008-ci ilin iyulunda (149,66 dollar) qeydə alınıb.