Bankların kredit zaminlərinə qanunsuz təzyiqləri ağır fəsadlar törətməyə başlayıb

Tarix: 10.03.2016 / 02:55
Bölmə: İqtisadiyyat

Əkrəm Həsənov: "Borclu ilə zamin arasındakı münasibətlər də qanunla tənzimlənir"

"Banklar kreditin qaytarılması üçün zaminə psixoloji təsir göstərə bilməz"

Bu gün pula ehtiyacı olanların əsas ümid yeri banklardan kredit götürməkdir. Kredit verən banklar isə öz işlərini sığortalamaq üçün müraciət edən vətəndaşdan ona zamin duracaq şəxslər tələb edir. Dost-tanış da hörmət xatirinə zaminlik edir.

Kredit götürən pulu vaxtında ödədikdə zaminin gedən proseslərin heç birindən xəbəri olmur. Amma problem yarandıqda zamin kredit götürənlə ortaq olur.

Məlumdur ki, son vaxtlar problemli kreditlərin həcmi çoxaldığından, çətinliklər zaminlərdən də yan keçmir.

Dost-tanışının zaminlik təklifinə məcburiyyət qarşısında razı olub sonradan problemlə üzləşənlərin sayı da çoxdur. Ehtiyacı olana kömək edib sonra özünün ehtiyac duyduğu pulu başqasının kredit borcu üçün ödəyənlərin sayı heç də az deyil. Amma təəssüf ki, bir çox hallarda zaminlər öz məsuliyyətindən xəbərsiz olur. Onlara: "Bircə imza çəkirsən, qalan heç bir şeyin sənə aidiyyatı yoxdur" - deyilir. Kredit götürən zaman da bank nümayəndəsi zaminlərə çox vaxt məsuliyyəti haqda məlumat vermir. Onlar öz işlərini xırda şriftli hərflərlə tərtib etdikləri müqavilələri imzalatmaqla bitmiş hesab edir. İşə düşən isə zamin olur.

Bəzi hallarda bank kredit götürən şəxsin öz əmlakını girov qoymasına baxmayaraq, zamin duracaq şəxsi tələb edirlər. Girov kimi daşınmaz əmlak qoyulursa, o zaman zaminə ehtiyac duyulmur. Bu, qanunvericilikdə qeyd olunur. Ancaq buna məhəl qoyulmur.

Bəllidir ki, son zamanlar problemli kreditlərin həcmi artıb. Problemli kreditlərin həcmi artdıqca zaminlərin də vəziyyəti ağırlaşır.

Banklar kredit götürəndən götürülən pulu ala bilməyəndə zaminləri narahat edir. Gah onlara tez-tez zəng edib zamin durduğu şəxsin kreditini ödəməyi tələb edir, zaminlərə psixoloji təsir göstərirlər. Nəticədə isə intiharlar, qətllər baş verir...

Bankların zaminləri narahat etməsinin düzgün olmadığını bildirən iqtisadçı-ekspert Əkrəm Həsənov bildirdi ki,

zamin də elə borcluya bərabər bir şəxsdir: "Yəni bank qarşısında zamin də borcludur. Ona görə də borc qaytarılmırsa, bank onu həm zamindən, həm də borcludan tələb edə bilər. Kimdən ala bilirsə, borcu alacaq, daha sonra borclu olan şəxs zamin qarşısında borclu sayılacaq. Zamin kredit götürəndən tələb edə bilər ki, onun yerinə banka ödənilən vəsaitləri müəyyən vaxt ərzində geri qaytarsın. Bizdə əksər insanlar zaminlik müqaviləsinə qol çəkərkən başa düşmürdülər ki, bu əslində borcdur və sabah gəlib səndən də borcu tələb edə bilərlər".

Hüquqşünasın sözlərinə görə, borcluya qarşı tətbiq olunan tədbirlər zaminə qarşı da həyata keçirilə bilməz: "Əmlakı məhkəmə qərarı ilə satışa çıxarıla bilər. Lakin əmlakı yoxdursa, ona qarşı hər hansı tədbir görülə bilməz. Lakin borclu ilə zamin arasındakı münasibətlər də qanunla tənzimlənir. Yəni sonradan zamin kredit götürən şəxsdən pulunu tələb edə bilər və qarşı tərəf də borcunu ödəməlidir. Əlbəttə, əgər imkanı varsa... Bizə müraciət edən şəxslər var ki, hazırda işsiz qalıb və onun banka olan borcunu ona zamin durmuş keçmiş iş yoldaşı ödəyir. Lakin zamin ondan borcunu ala bilmir. Çünki həmin şəxsin gəliri yoxdur və məhkəməyə versə belə, yenə də borcunu ala bilməyəcək".

Həmsöhbətimiz onu da bildirdi ki, banklar kreditin qaytarılması üçün zaminə psixoloji təsir göstərə bilməz: "Nə zaminə, nə də krediti götürən şəxsə hədə-qorxu gəlmək düzgün deyil".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...