Mənzil bazarında bahalaşma prosesi yenidən başladı

Tarix: 10.03.2016 / 01:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Uzun müddət durğunluq müşahidə olunan daşınmaz əmlak bazarı yenidən canlanmağa başlayır. Bunun səbəbi həm mövsümi amillərlə, həm də əmlak bazarına vəsait yatıranların sayında qeydə alınan artımla müşahidə olunur. Vəziyyətin təhlili ilkin mənzil bazarına daha böyük maraq yarandığını göstərir. "MBA Group" konsaltinq şirkətinin son hesabatı da ilkin mənzil bazarında aktivlyin qeydə alındığını deməyə əsas verir.

Qurumun məlumatına görə, fevral ayı üzrə müşahidələr göstərir ki, Bakının təkrar yaşayış mənzil bazarında satışa təklif edilən yaşayış mənzillərinin hesablanmış orta təklif qiyməti, demək olar, dəyişməz qalıb. Aylıq orta qiymət göstəricisi ABŞ dolları ilə ifadədə bir kvadratmetr üçün 1% artaraq 1009 dollardan 1019 dollara çatıb. Milli valyuta ilə isə ay ərzində bu göstərici 1604 manatdan 1620 manata qədər yüksəlib.

O da qeyd olunur ki, 2016-cı ilin fevral ayında mənzil satıcılarının sayında ötən aya nisbətən canlanma müşahidə edilib ki, bu da, öz növbəsində, təklif portfelinin artmasına gətirib çıxarıb. Ümumilikdə təkrar mənzil bazarında təklif həcmi 53% artıb. Son yanvar ayında ümumi təkliflərin sayı 955 olduğu halda, bu rəqəm fevral ayında 1458 təşkil edib. Bildirilir ki, alıcıların sayında son ayda artım olduğundan, təkrar mənzil bazarının aktivliyi ötən aya nisbətən 8% artıb. Beləliklə, mənzil bazarında yeni canlanma başlanır və bu hal artıq qiymətlərin də yüksəlməsinə təsirsiz ötüşmür. Ekspertlər isə bazarda aktivlik və bahalaşmanın daha dinamik xarakter alacağını istisna etmir. Belə ki, Bakıda gözlənilən yeni söküntülər mənzil bazarında dinamikliyi daha da yüksəldəcək. Xatırladaq ki, Bakının Suraxanı, Nəsimi, Xətai, Nərimanov, Nizami, Yasamal, Səbail, Pirallahı, Xəzər rayonlarındakı köhnə binalar söküləcək. Bununla bağlı Nazirlər Kabineti "Bakı şəhərinin Suraxanı, Nəsimi, Xətai, Nərimanov, Nizami, Yasamal, Səbail, Pirallahı, Xəzər rayonlarının sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsinə dair əlavə tədbirlər barədə" qərar qəbul edib.

Ekspert Nüsrət İbrahimov da söküntünün mənzil bazarına təsirsiz ötüşməyəcəyini bildirir: "Ümumiyyətlə, hər hansı bir söküntü baş verdikdə, bunun daşınmaz əmlak bazarına, xüsusən də mövcud bazara təsiri böyük olur. Düzdür, bu qısa müddətdə olur, amma təsiri böyük olur. Bu baxımdan, yəqin ki, Nazirlər Kabinetinin qərarı bazara təsirsiz ötüşməyəcək". Xatırladaq ki, adları çəkilən rayonların İcra Hakimiyyəti orqanlarına söküntü işləri ilə bağlı müvafiq tapşırıqlar verilib. Söküntü işləri 5 il müddətində icra olunacaq. Qərar ümumilikdə 15 857 mənzili əhatə edir. Onu da əlavə edək ki, qərar fevralın 25-dən qüvvəyə minib.

Ekspertlərin fikrincə, bununla yanaşı, stabil gəlirləri olan, əsasən də iri kommersiya təşkilatlarında çalışan insanların da bu bazarda artıq fəallığı müşahidə olunur. Bu, bazarda tələbatı artırır və paytaxtın mənzil bazarındakı qiymətlərə təsir edir. Təhlilçilər hesab edir ki, mənzil bazarındakı qiymətə təsir edən dördüncü amil paytaxtda müşahidə olunan miqrasiyadır. Həm regionlardan paytaxta, həm də ölkənin kənarından Azərbaycana gələn insanların sayı çoxalıb. Onlar da tələb portfelini artırır və qiymət artımı yaradırlar. Bütün bunlar daşınmaz əmlak bazarında qiymət artımına təsir edən daxili amillərdir. Lakin bununla yanaşı, mənzil bazarındakı qiymətlərə təsir edən xarici amillər də var. Bu gün mənzillərin bahalaşması təkcə Azərbaycanda deyil, ümumilikdə Cənubi Qafqaz regionunda, o cümlədən Türkiyə, Rusiya və Mərkəzi Asiya ölkələrində müşahidə olunur. Təbii ki, Azərbaycan da bu qlobal bazarın tərkib hissəsidir və bazar xarici təsirə məruz qalır.

Ekspertlər qeyd edir ki, bazarda fəallaşma özünü hələlik təkrar mənzil bazarında daha çox göstərəcək. İlkin bazardakı qiymətlər bu gün əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə adekvat deyil. Hələ də ilkin mənzil bazarında tikintisi aparılan və ya tikintisi başa çatmış mənzillərdəki qiymətlər həddən artıq yüksəkdir. Qiymətlərin yüksəkliyi alıcıların bura olan marağını azaldır, bütövlükdə alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsinə təsir göstərir. Ekspertlərə görə, ilkin mənzil bazarında fəaliyyət göstərən tikinti şirkətlərinin qiymət siyasəti doğru deyil və onlar öz strategiyalarına yenidən baxmalıdırlar. Əks halda ilkin mənzil bazarında qiymətlər burada fəallığın yüksək olmasına imkan verməyəcək.