Azərbaycan Rusiyaya böyük "aqrar intervensiyaya" başlayır

Tarix: 08.03.2016 / 01:03
Bölmə: İqtisadiyyat

Aqrar sektorda real vəziyyətin təhlili göstərir ki, bu sahə üzrə ixracın həcmi cari il ərzində əhəmiyyətli dərəcədə artacaq. Ümumiyyətlə, yaranmış durum kənd təsərrüfatının qeyri-neft sektorunda ixracın avanqard qüvvəsinə çevriləcəyini deməyə əsas verir. Özü də aqrar sahədə müxtəlif növ məhsulların ixrac həcminin artması proqnozlaşdırılır. İxracın əsas istiqamətinin isə yenə Rusiya olması gözlənir.

Qeyd olunduğu kimi, Azərbaycan bu ölkəyə müxtəlif növ kənd təsərrüfatı malları göndərməyə hazırlaşır. Məsələn, Azərbaycan Rusiyaya faraş kartofun ixrac həcmini əvvəlki səviyyəyə qaytarmaq niyyətindədir. Elə bu günlərdə Rusiyaya təxminən 40 ton faraş kartof göndərilib. Qeyd edək ki, son iki ildə Rusiya milli valyutasının kəskin devalvasiyası səbəbindən Azərbaycandan faraş kartofun ixrac həcmi 49 min tondan 37 min tona düşüb. Rusiyanın faraş kartof idxalı isə ümumilikdə 542 min ton təşkil edir. Mütəxəssislər hesab edir ki, vaxtilə Azərbaycan şimal qonşusuna ildə 60 min ton faraş kartof ixrac edib və hazırda da bunu genişləndirmək potensialı mövcuddur. Rusiya bazrlarında Azərbaycan məhsullarına böyük tələb var. Son dövrlərdə isə Azərbaycanda Rusiyaya göndərilən məhsulların həcmində də ciddi artım müşahidə olunur. Düzdür, "Rosselxoznadzor" Ermənistandan və Azərbaycandan gələn meyvə-tərəvəzlərin artmasına görə narahat olduğunu bildirir. Buna səbəb odur ki, "Rosselxoznadzor" bu məhsulların Türkiyə mənşəli olmasından ehtiyat edir. Amma Azərbaycan sözügedən qurumun Azərbaycan pomidorları adı altında Rusiyaya Türkiyədən və ya Avropadan gətirilməsinə dair şübhələrin aradan qaldırılması üçün tədbirlər həyata keçirməyə hazırdır. "Rosselxoznadzor"un Azərbaycanın Rusiyadakı səfirliyinin ticarət məsələləri üzrə müşaviri Şövqi Mehdizadə ilə danışıqların gedişatında Azərbaycanın ölkənin ixrac potensialı və fitosanitar nəzarət fəaliyyəti ilə tanış olmaq üçün "Rosselxoznadzor"un nümayəndə heyətini qəbul etməyə hazır olduğu bildirilib. Bundan əlavə, Ş.Mehdizadə Rusiyaya ixrac olunan bitki məhsullarının həcmi haqqında məlumatların verilməsi prosesinin sürətləndirilməsi və fitosanitar sertifikatların həqiqiliyinin müəyyən edilməsi üçün Azərbaycanın Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Fitosanitar Nəzarəti Xidmətinin "Rosselxoznadzor"la daha sıx əməkdaşlıq etməsinə yardım etməyə hazır olduğunu bildirib. O, Azərbaycandan Rusiyaya tərəvəz məhsullarının idxalının artmasının Türkiyə və Avropa İttifaqı ölkələrindən Azərbaycan vasitəsilə məhsulların daşınması ilə deyil, həmin ölkədə məhsuldarlığın yaxşı olması və istehsalçıların Rusiya bazarında yer tutmaq istəyilə bağlı olduğunu bəyan edib. Bir müddət əvvəl də "Rosselxoznadzor" Azərbaycandan Rusiyaya ixrac olunan pomidorun həcminin 5 qat artmasından narahat olduğunu vurğulayıb. Buna cavab olaraq Dövlət Fitosanitar Nəzarəti Xidmətinin rəisi Camal Quliyev bildirib ki, Rusiyaya ixrac olunan məhsulların hamısı Azərbaycan mənşəlidir. Bu fonda Azərbaycanın Rusiyaya daha çox aqrar məhsul satmmasında hansısa problem gözlənilmir. Digər tərəfdən, Azərbaycan məhsulları ekloji cəhətdən təmiz olduğundan, ona böyük tələbat da var. Ermənistandan isə gətirilən kənd təsərrüfatı məhsullarının heç də yararlı olmaması bu ölkənin məhsullarına Rusiyada tələbi azaldır. Məsələn, bu günlərdə Rusiyaya göndərilən Ermənistan pomidorlarının içərisindən Cənubi Amerika güvəsi tapılıb. Bu səbəbdən "Rosselxoznadzor" Ermənistandan Krasonodara və Adıgey Respublikasına gətirilmiş 22 ton pomidoru geri göndərib. Azərbaycan məhsulları ilə bağlı vəziyyət isə fərqlidir. Rusiyalı ekspertlər özləri də bildirir ki, Azərbaycandan kənd təsərrüfatı məhsullarının Rusiyaya ixracı ticarət dövriyyəsini xeyli artıra bilər. Qeyd olunur ki, son illər ticarət dövriyyəsinin 3 dəfə artmasına baxmayaraq, Rusiya bazarlarında Azərbaycan məhsullarına tələbatı nəzərə alsaq, ixrac həcmini daha da artırmağa imkan var. Xatırladaq ki, qeyri-neft sahəsində indiyə qədər ən geniş ticarət əlaqələri və idxal-ixrac əməliyyatları ən çox, demək olar ki, Rusiya Federasiyası ilə həyata keçirilir. Kənd təsərrüfatı məhsullarına gəldikdə isə, bunlar ən çox əvvəlkitək məhz şimal istiqamətində daşınır. Bunu daha da artırmaq mümkün sayılır. Düzdür, son illər bu istiqamətdə çox böyük irəliləyişlər əldə olunub. Bundan əlavə, kənd təsərrüfatının inkişafı ilə bağlı verilən sərəncamlar və aparılan islahatlar deməyə əsas verir ki, ölkə bu sahədə daha sürətli inkişafa nail olacaq.

Məhsuldarlığın artması eyni zamanda ixrac həcminin daha da çoxalmasını şərtləndirəcək.