Neft də bahalaşır, manata görə dollar da - bu nədir...

Tarix: 05.03.2016 / 01:52
Bölmə: İqtisadiyyat

Rəsul Cahangirli: "Manatın lazım olan səviyyədə möhkəmlənməsi üçün neftin qiyməti orta hesabla 65 dollar olmalıdır"

"Maksimum sürətlə çalışmalıyıq ki, ölkədə real sektor inkişaf etsin"

Azərbaycan Mərkəzi Bankı İdarə Heyətinin 21 dekabr tarixli qərarı ilə "üzən məzənnə" rejiminə keçid dərhal manatın məzənnəsinə təsir göstərdi. Sözügedən qərar nəticəsində manatın məzənnəsi ucuzlaşıb.

Uzunmüddətli xarakter daşıyan xarici iqtisadi şokların güclənməsini nəzərə alaraq tədiyyə balansının tarazlaşdırılması, ölkənin valyuta ehtiyatlarının kritik səviyyədə qorunması, milli iqtisadiyyatın beynəlxalq rəqabət qabiliyyətinin təmin olunması məqsədilə MB belə bir qərar verməli oldu.

O da məlumdur ki, Azərbaycanda manatın məzənnəsi dünya bazarında neftin qiymətindən bu və ya digər dərəcədə asılıdır. Yəni ölkədə ixracatın böyük hissəsinin neft və neft məhsullarından asılı olması buna birbaşa təsir göstərir. Bu nəinki Azərbaycanda, iqtisadiyyatı neftə əsaslanan digər ölkələrdə də belədir. Həmin ölkələrdə də milli valyuta devalvasiyaya uğrayıb. Ancaq maraqlıdır ki, son günlər neftin bahalaşmasına rəğmən, manat ucuzlaşmaqdadır. Son malumatlara görə, neftin dünya bazarında qiyməti 38 dollara yaxınlaşıb. Bir müddət əvvəl manatın məzənnəsində möhkəmlənmə müşahidə olunsa da, son günlər dollara nisbətdə məzənnənin aşağı düşməsi müşahidə olunur. "Üzən məzənnə"yə keçid haqda qərar fevraldan sonra ikinci dəfə manatın ABŞ dollarına qarşı kəskin ucuzlaşmasına səbəb olub. Azərbaycan Mərkəzi Bankı martın 4-nə olan USD/AZN rəsmi məzənnəsini açıqlayıb. Belə ki, dolların rəsmi məzənnəsi 1,6019 səviyyəsində müəyyən olunub. Halbuki, neft bahalaşdığına görə ən azından manatın məzənnəsi sabit qalmalı idi.

Maraqlıdır, məzənnədə niyə əks proses müşahidə olunur?

Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli bunu neftin qiymətinin lazım olan səviyyədə qalxmaması ilə əlaqələndirdi: "Üzən məzənnə, siyasətində dolların müəyyən miqdarda qalxması təbii məsələdir. Sabah neft qalxdıqda əks proses baş verəcək, yəni dollar bir qədər aşağı düşəcək. "Üzən məzənnə" sistemində bunu normal qarşılamaq lazımdır. "Üzən məzənnə" neftin dünya bazarlarında qiyməti ilə uyğunluq yaradır. Bu gün dollar bir neçə qəpik bahalanıbsa, sabah neft qalxdıqda əks proses baş verə bilər. Manat bahalaşa, dollar isə ucuzlaşa bilər. Manatın məzənnəsi əsasən neftin qiyməti ilə bağlıdır. Ancaq məsələ ondadır ki, neftin qiymətində müşahidə olunan artım elə də böyük deyil. Ona görə də manat hələ möhkəmlənmir. Hesab edirəm ki, neftin barrelinin qiyməti 50 dollara qalxsa belə, məzənnədə ciddi dəyişiklik olmaya bilər. Manatın lazım olan səviyyədə möhkəmlənməsi üçün neftin qiyməti orta hesabla 65 dollar olmalıdır. Məzənnə dünya bazarlarında gedən proseslərdir.

Azərbaycanda ixracatın əsas hissəsini neft təşkil etdiyindən, neftin manatın məzənnəsinə təsirini azaltmaq üçün qeyri-neft məhsullarının ümumi ixracatdakı payı artmalıdır. Buna yaxın illərdə nail ola bilsək, o zaman çətin olmaz. Ona görə də maksimum sürətlə çalışmalıyıq ki, ölkədə real sektor inkişaf etsin. Qeyri-neft sektorunun iqtisadiyyatda payı, çəkisi artsın".

Vidadi ORDAHALLI

manat-dollar_300

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...