Uduşlu istiqrazların Azərbaycan təcrübəsi...

Tarix: 04.03.2016 / 02:13
Bölmə: İqtisadiyyat

Vüqar Bayramov: "Əhalinin istiqrazlara marağını artırmaq üçün uduşları bərpa etmək lazımdır"

"Qərbdə uduşlu istiqrazlar elə də geniş yayılmayıb, amma..."

Məlum olduğu kimi, Maliyyə Nazirliyi dövriyyəyə istiqrazlar buraxıb. Nazirliyin dövriyyəyə buraxdığı Azərbaycan istiqrazları faiz gəlirləri vəd edir. 2016-cı il üzrə dövlət ortamüddətli istiqrazlarının MN-nin saytına yerləşdirilmiş emissiya prospektində bildirilir ki, bu müəyyən edilmiş tarixdə faiz və əsas məbləği ödənilən borc, sənədsiz adlı, investisiya qiymətli kağızı olacaq. İstiqrazın dövriyyə müddəti 1 ildən 5 ilədək dəyişəcək.

İstiqrazların emissiyası haqqında qərar maliyyə nazirinin 2016-cı il 25 yanvar tarixli əmri ilə qəbul olunub. Bir istiqrazın nominal dəyəri 100 dollar təşkil edir. 2016-cı ilin 01 fevral tarixindən 31 dekabr tarixinədək cəmi 2 milyon ədəd istiqrazın emissiyası nəzərdə tutulur, yəni istiqrazların emissiyasının ümumi məbləği 200 milyon dollar təşkil edəcək. Maliyyə naziri Samir Şərifov 2016-cı ilin əvvəllərində keçirdiyi mətbuat konfransında kütləvi satış üçün nəzərdə tutulan dollar istiqrazlarının illik gəlirliliyinin 3 faiz ətrafında dəyişəcəyini bildirib. Emissiya prospektindən görünür ki, Azərbaycan Qərb təcrübəsinə əsaslanıb. Qərbdə əhalinin daha aşağı faizli istiqrazlara böyük marağı olduğu halda, ilkin araşdırmalar göstərir ki, Azərbaycanda bu istiqraz variantına maraq aşağıdır.

Ancaq belə təkliflər var ki, MN-nin buraxmaq istədiyi dollar istiqrazları uduşlu olsun. Bunu həm də onunla əlaqələndirirlər ki, sovet dövründə istiqrazların əksəriyyəti uduşlu olub. Məsələn, 50 rublluq istiqrazla 50 min rubl da udmaq mümkün olub. Sonuncu dəfə 1982-ci ildə dövriyyəyə buraxılmış bu istiqrazların heç bir faiz gəliri olmasa da, əhali arasında həddindən artıq populyar olub. Çünki ildə bir neçə dəfə uduş keçirilirdi və istiqrazların nominalından min dəfə çox pul udmaq imkanı vardı. Həmin illərdə uduş nömrələri rəsmi qəzetlərdə dərc olunurdu və əhali çox maraqla həmin qəzetləri izləyirdi. İstiqrazlardan əldə edilən vəsaitlər mühüm müəssisələrin inşaatına yönəldilirdi.

Maraqlıdır, ekspertlər buraxılan istiqrazların uduşlu olmasına necə baxır?

Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, Qərbdə istiqrazların gəlirliliyi adətən bankların depozitlərə təqdim etdiyi dərəcələrdən iki dəfə yüksək olur: "Buna görə də əhali istiqraz almağa daha çox maraq göstərir. Bizdə isə bankların dollar depozitlərinə təqdim etdiyi faiz dərəcələri də, istiqrazlar üçün nəzərdə tutulan gəlirlilik də 3 faizdir. Göründüyü kimi, istiqrazları populyarlaşdırmaq üçün onların gəlirlilik dərəcəsini artırmaq lazımdır. Ona görə də əhalinin bu qiymətli kağızlara marağını artırmaq üçün uduşları bərpa etmək lazımdır. Hər halda, biz sovet adamıyıq. Qərbdə uduşlu istiqrazlar elə də geniş yayılmayıb, amma postsovet məkanında bu, qəbul edilmiş praktikadır. Uduşla yanaşı, istiqrazlar üçün dividend mexanizmi də müəyyən etmək olar. Bu, faiz gəlirlərindən qaçan insanların da marağını artırar. Əslində, dollar istiqrazlarının buraxılması manata təzyiqi azaltmaqla yanaşı, dövlətə məqsədli investisiya siyasəti yürütməyə də imkan verir. İstiqrazlar vasitəsilə əhalidən yığılmış vəsait qeyri-neft sektorunda konkret investisiya siyasəti yürütməyə imkan yarada bilər. Vəsaitlər əhaliyə yeni qazanc imkanları yaratmaqla yanaşı, minlərlə yeni iş yerinin açılmasına dəstək verə bilər".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...