Bankların "faiz dirənişi" ölkənin maliyyə sistemini çökdürməkdə davam edir

Tarix: 02.03.2016 / 01:50
Bölmə: İqtisadiyyat

Vüqar Bayramov: "Banklar maraqlı olmadığı üçün kredit faizlərini aşağı salmır"

"Mərkəzləşdirilmiş kreditlər payı kredit portfelində marjinal olduğundan, bu addım heç psixoloji təsirə də malik deyil"

Məlum olduğu kimi, Azərbaycanda kredit təşkilatları, o cümlədən banklar kreditləri olduqca yüksək faizlə verir. Faktiki olaraq kreditlər üzrə illik dərəcələr hələ də 25-30 faiz civarındadır.

Hökumət hər dəfə kredit qurumları üçün nəzərdə tutulan kreditlərin faizlərini aşağı salsa da, əhali arasında populyar bankların kreditləri ucuzlaşmır. Dəfələrlə rəsmi səviyyədə müxtəlif çağırışlara, stimullaşdırıcı tədbirlərə rəğmən, banklar kredit faizlərini aşağı salmayıb. Rəsmi məlumata görə, Azərbaycanda kreditlər orta hesabla 13.4 faizlə təklif edilir. Rəsmi olaraq bildirilir ki, paytaxt sakinləri kreditlərinə orta hesabla 12 faiz ödəyir. Region bir az genişləndikcə, yəni Abşeron iqtisadi rayonunda bu göstərici 19 faizədək yüksəlir. Mərkəzi Bankın rəsmi statistikasına əsasən, Lənkəran iqtisadi rayonunda orta kredit faizləri Bakı ilə müqayisədə 2 dəfə çoxdur. Dağlıq Şirvan və Aran iqtisadi rayonunda da vəziyyət cənub bölgəsindən kəskin fərqlənmir. Rəsmi göstəricilər uyğun olaraq 23 və 22.9 faizdir. Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunda yaşayanlar isə kreditə görə orta hesabla 22.1 faiz ödəyir. Yeri gəlmişkən, AMB tərəfindən uçot faiz dərəcəsinin bir neçə dəfə aşağı salınması da kredit faizlərinin ucuzlaşmasına təsir etməyib. Belə ki, uçot dərəcəsi 2012-ci ilin dekabr ayının 12-dən 2016-cı il fevralın 15-nə qədər bir neçə dəfə uçot dərəcəsi aşağı salınıb. Həmin vaxta qədər bu, 5,25 faiz idi ki, qeyd olunan tarixdə 5 faizə salındı. 2013-cü il fevralın 11-də 4,75-ə, 2014-cü il mayın 1-də 4,25-ə, həmin il iyulun 30-dan isə 3,5 faizə endirilib. Sonuncu məlumata əsasən isə, AMB İdarə Heyəti 13 iyul 2015-ci il tarixdən uçot dərəcəsini 3,5 faizdən 3 faizə endirmək haqda qərar qəbul edib. Ancaq bunların heç biri faizlərin aşağı salınmasına təsir göstərmədi. Devalvasiyadan sonra kreditlərə olan tələbatın kəskin azalması da vəziyyəti dəyişməyib.

Maraqlıdır, banklar kredit faizlərini niyə aşağı salmır?

Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, banklar kredit faizlərini aşağı salmaqda maraqlı deyil: "Maraqlı olmadığı üçün də faizləri aşağı salmır. Bəziləri deyir ki, fevralın 15-də Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsini artırmasından sonra kreditlərin faizləri nəinki azalacaq, əksinə, bir az da artacaq. Maraqlıdır, bizdə nə zaman ucuz kredit olub ki, indi də bahalaşa? Uçot stavkası 3 faiz olanda kredit faizləri 29 faizədək yüksəlirdi. Bu, regionda ən yüksək kredit faizləridir. Kredit faizləri 6-7 faiz olsaydı, stavkanın 3 faizdən 5 faizə artırılması və yaxud da azaldılması bankları kredit faizlərinə yenidən baxmağa məcbur edə bilərdi. Uçot stavkası artıq kredit faizlərinə təsir imkanlarını çoxdan itirib.

Digər tərəfdən, mərkəzləşdirilmiş kreditlər payı kredit portfelində marjinal olduğundan, bu addım heç psixoloji təsirə də malik deyil. Uçot stavkası ilə kredit faizləri arasında 10 dəfə fərq var idi, indi 6 dəfədir və əminəm ki, bu göstəricəyə görə bizim banklar alternativsiz "Ginnesin rekordlar kitabı"na daxil ola bilər. Əhalinin nəinki büdcəsinə, hətta şəxsi cibinə girən əksər banklar kredit faizlərini o qədər yüksək müəyyənləşdirib ki, uçot stavkası bu sürətlə də onlara çətin çatsın".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...