Əmlak alışı üçün Azərbaycandan valyuta axını təhlükəli həddə...

Tarix: 26.02.2016 / 01:28
Bölmə: İqtisadiyyat

Daşınmaz əmlak alınması üçün hər il Azərbaycandan müxtəlif xarici ölkələrə böyük həcmdə pullar daşınır. Söhbət burada milyonlarla dollardan gedir. Məlumatların və real vəziyyətin təhlili göstərir ki, daşınmaz əmlak alınması üçün Azərbaycandan xaricə böyük miqdarda vəsait axını davam edəcək. Həmişəki kimi, soydaşlarımız mənzil alışında daha çox qardaş Türkiyəyə üstünlük verir.

Belə ki, Azərbaycan 2015-ci ildə Türkiyədən ən çox mənzil alan 7-ci ölkə olub. Ümumilikdə, ötən il ərzində həmvətənlərimizin bu ölkədən aldığı mənzillərin sayı 815 olub. Bu ilin ötən dövrü ərzində də Türkiyədən soydaşlırımız xeyli mənzil alıblar. Türkiyə Statistika Müəssisəsi bildirir ki, cari ilin yanvar ayında xarici ölkə vətəndaşları Türkiyədən 1462 mənzil alıb. Bu, 2015-ci ilin yanvar ayı ilə müqayisədə 13% çoxdur. Məlumata əsasən, Türkiyədə ev alan əcnəbilər arasında İraq, Səudiyyə Ərəbistanı, Küveyt, Rusiya, Əfqanıstan, Azərbaycan, Almaniya və İngiltərə vətəndaşları üstünlük təşkil edir. İraq vətəndaşları Türkiyədə 308, Səudiyyə Ərəbistanı vətəndaşları 136, Küveyt vətəndaşları 134, Rusiya vətəndaşları 106, Əfqanıstan vətəndaşları 104, Azərbaycan vətəndaşları 54, Almaniya vətəndaşları 49, İngiltərə vətəndaşları 49 mənzil alıb.

Əcnəbilər İstanbul, Antalya, Bursa, Yalova, Ankara, Aydın, Trabzon şəhərlərində ev almağa maraq göstərib. Türkiyədə mənzil bazarının qiymətləndirilməsi üzrə şirkətlərdən birinin rəhbəri Ömər Faruk Çəlik bildirib ki, 2016-cı il üçün əncəbilərin bu bazara investiisya məbləğinin 10 milyard dollara çatacağı proqnozlaşdırılır. Onu da bildirək ki, Türkiyədə mənzil alanlar şəhərdən və yerləşdiyi ərazidən asılı olaraq iki kateqoriyaya bölünür. Birinci kateqoriyada, xüsusilə kurort şəhərlərində mənzil alanlar yer alır. Bura Bodrum, Kəmər və Antalya başda olmaqla bahalı mənzillər alanlar daxildir.

İkinci kateqoriya isə, daha çox, say etibarilə nisbətən orta qiymətə üstünlük verənlərdir. Statistika göstərir ki, Türkiyədə ev alan azərbaycanlılar daha çox 100-150 min dollara mənzil sahibi olmağa üstünlük verir. Qiymətlərə gəlincə, İstanbulun mərkəzi hissələrində 150 min dollara alınan mənzillərin sahəsi paytaxt Bakıda alınan mənzillərlə müqayisədə daha böyükdür. Nəticə olaraq daha az vəsait xərcləməklə İstanbul şəhərində mərkəzə daha yaxın və sahəsi daha böyük mənzil almaq mümkündür. Ümumiyyətlə, azərbaycanlılar daha çox İstanbulda daşınmaz əmlak almağa maraq göstərir. Soydaşlarımızı Türkiyədə daşınmaz əmlak alışına sövq edən əsas səbəblərdən biri isə kommersiya maraqlarıdır. Çünki Türkiyədə əmlakın icarəyə verilməsi gəlirli biznes sayılır. Bu baxımdan əmlaka sahib olub onu icarəyə verməklə daha çox gəlir əldə etmək mümkündür. Statistikaya nəzər saldıqda o da məlum olur ki, Türkiyədə, xüsusilə də İstanbulda mənzil alan vətəndaşlarımızın əksəriyyəti kommersiya və iqtisadi gəlir əldə etmək məqsədi güdür. Bununla yanaşı, azərbaycanlıların mənzil alışında paytaxt Ankaraya maraq, demək olar, tamamilə azdır. Eyni zamanda Trabzon və digər kənar şəhərlərdə ev alan azərbaycanlıların sayı azdır. Qeyd edək ki, xaricdə ev almağa üstünlük verən azərbaycanlılar Türkiyədən başqa Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələrində də mülk sahibi olmağa can atır. Vətəndaşlarımız bu ölkələr arasında daha çox Çexiyaya üstünlük verir. Çexiyada elit mənzil və villa alanlar arasında, rusiyalılarla yanaşı, azərbaycanlıların da sayı çoxalmaqdadır. Zəngin soydaşlarımız Çexiyanın paytaxtı Praqada yeni tikilən mənzillərə daha çox üstünlük verir. Qərbi Avropa ölkələrindən Almaniyada, İspaniyada, İngiltərədə mənzil alan azərbaycanlıların sayında yüksəlmə var. Bütün bunlar xaricdə ev və obyekt alan soydaşlarımızın sayını artırır. Ölkəmizə gəlincə, milli valyutanın dekabrın 21-də həyata keçirilən ikinci devalvasiyasından sonra Bakı şəhərinin əmlak bazarında qeyri-müəyyənlik hökm sürür.

Alıcıların böyük əksəriyyəti gözləmə mövqeyindədir. Ekspertlər isə bildirir ki, daşınmaz əmlak bazarında aktivliyin aşağı düşməsi dünyada gedən iqtisadi tənəzzülün və maliyyə böhranının tərkib hissəsi kimi də dəyərləndirilməlidir. Bu böhranın Azərbaycana təsiri çox az olsa da, ölkəmizin bundan tamamilə yan keçməsi mümkün deyil. Çünki Azərbaycan dünya iqtisadi məkanının bir hissəsidir. Amma hökumətin ipoteka kreditlərinin həcmini artırması hesabına vəziyyətin əmlak bazırnda tezliklə dəyişməsi də istisna olunmur.