Dövriyyədəki 11 milyard nağd manatın 5 milyarda düşməsinin yaxşı və pis tərəfləri...

Tarix: 20.02.2016 / 01:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Rəşad Həsənov: "Manat kütləsinin azalması maliyyə sabitliyinin qorunması baxımından müsbət haldır"

"Hökumət inflyasiya təhlükəsini azaltmaq üçün pul kütləsini kiçiltməklə yanaşı, istehlak bazarında qiymət artımının qarşısını almağa çalışır"

Azərbaycanda 2016-cı il yanvar ayının 1-nə dövriyyədə olan nağd pul kütləsinin həcmi 5 416,8 mln. manat təşkil edib. Mərkəzi Bankın məlumatına görə, dövriyyədə olan nağd pulun həcmi noyabr ayının yekunu ilə müqayisədə 321,3 mln. manat və ya 5,6% azalıb və 2015-ci ilin ən minimal həddinə çatıb.

Ümumiyyətlə, bu göstərici 2009-cu ildən etibarən müşahidə olunan ən aşağı səviyyədir.

Keçən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə dövriyyədə olan nağd pulun həcmi 5 429,1 mln. manat və ya 2 dəfə azalıb. Hesabat ili ərzində dövriyyədə olan nağd pul ancaq may ayında 120,5 mln. manat və ya 1,7% artıb.

Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2014-cü ilin noyabr ayının yekunlarına görə, dövriyyədə olan manat kütləsinin həcmi 11 milyard 519,7 milyon manat, ötən ilin əvvəlində isə 11 milyard 541,9 milyon manat olub.

Dünyada neftin qiymətinin ucuzlaşması nəinki neft ölkələrinə, o cümlədən iqtisadiyyatı neftdən asılı olmayan ölkələrin iqtisadiyyatına də öz təsirini göstərib. Çünki bütün bunlar bir-birilə sıx bağlıdır.

Onu da nəzərdən qaçırmaq olmaz ki, neft ölkələri sözügedən ölkələr üçün əvvəlki uğurlu bazar rolunda çıxış edə bilmir. Gəlirlərin azalması həmin məhsulların ixracına da mənfi təsir göstərir. Bütün bunlar Azərbaycan iqtisadiyyatına da təsirsiz ötüşmür. O üzdən son bir ildə dövriyyədəki nağd pul iki dəfə azalıb. Maraqlıdır, ekspertlər bunu necə dəyərləndirir? Bunun iqtisadiyyata müsbət və mənfi təsirləri nədən ibarətdir?

Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov hesab edir ki, manat kütləsinin azalması maliyyə sabitliyinin qorunması baxımından müsbət haldır: "Çünki dövriyyədə pul kütləsi çox olarsa, nəticədə inflyasiya yüksələ və bu vəziyyət yeni devalvasiya mühitinin yaranmasına səbəb ola bilər.

Məhz buna görə prosesə Mərkəzi Bank tərəfindən daim nəzarət olunur. Ehtiyac yarandığı təqdirdə isə Mərkəzi Bank dövriyyədə olan manat kütləsini hər an artırmaq iqtidarındadır. Ümumən MB çoxdandır nağd pul kütləsinin azaldılması istiqamətində işlər görür.

Yəni Mərkəzi Bank dövriyyədə olan pul kütləsini məqsədli şəkildə azaldır. Çünki manatın devalvasiyasından sonra ölkədə inflyasiya təhlükəsi yarandı.

Hökumət inflyasiya təhlükəsini azaltmaq üçün pul kütləsini kiçiltməklə yanaşı, istehlak bazarında qiymət artımının qarşısını almağa çalışır. Ona görə də MB dövriyyəyə manatla çox pul buraxmır.

Çünki tədavüldə olan manat dollara yenidən tələbat yaradır. Bu da, öz növbəsində, Mərkəzi Banka əlavə intervensiya xərcləri yaradır. Belə vəziyyətdə nağdsız ödənişlər nağd puldan daha etibarlıdır. Onun itmə təhlükəsi yoxdur. Bundan başqa, nağdsız hesablaşmalar "kölgə iqtisadiyyatına" ciddi zərbə vurur. Vergi yığımı məsələlərində şəffaflığın təmin edilməsi üçün ən yaxşı üsullardan biridir".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...