Azərbaycanda dolların ucuzlaşması davamlı prosesə çevrilsə...

Tarix: 20.02.2016 / 01:40
Bölmə: İqtisadiyyat

Dəyər itirən dollar idxal məhsullarını ucuzlaşdıra bilər

Dünya bazarında avronun dollara qarşı məzənnəsinin getdikcə yüksəlməsi prosesin Azərbaycanda da özünü büruzə verməyə başlaması ilə müşayiət olunur. Artıq bir neçə gündür ki, ölkəmizdə dolların kursu manat qarışısında azalmağa doğru gedir. ABŞ-da baş verənlər prosesin davamlı olacağını düşünməyə əsas verir. Dolların zəifləməsi isə bəzi parametrlər, xüsusən idxal məhsullarının ucuzlaşması baxımından Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Hesab edilir ki, dolların dəyər itirməsi davamlı xarakter alarsa, idxal malları indiki ilə müqayisədə xeyli ucuzlaşacaq.

Qeyd edək ki, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) qlobal iqtisadi inkişaf proqnozlarını aşağı salması və neft qiymətlərinin 34 dollar səviyyəsində sabitləşməsilə dollar daha sürətlə ucuzlaşmağa başlayıb. ABŞ-da qiymətlərin artması əvəzinə azalması, yəni deflyasiya yaşanması bu ölkənin iqtisadiyyatında əlavə çətinliklərə yol açır.

ABŞ Mərkəzi Bankı Fed, əvvəlki monetar təşviqlərə və aşağı faizə baxmayaraq, inflyasiyanı qaldıraraq 2%-lik həddə yüksəldə bilmir. İnflyasiyanın artmaması dollarla bağlı uçot dərəcələrinin artırılmasının təxirə salınacağı ehtimalını gücləndirir. Məhz bu da dolların dünyada sürətlə ucuzlaşmasına təkan verir.

Bundan əlavə, Federal Ehtiyat Sisteminin (FES) rəhbərliyi qlobal iqtisadi vəziyyət və ABŞ-dakı inflyasiya gözləntiləri ilə bağlı narahatlığını da dilə gətirərək uçot dərəcəsinin artırılması planlarına dəyişiklik edə biləcəyini bildirib. Qeyd olunur ki, ilk növbədə FES Çin iqtisadiyyatındakı yavaşımadan narahatdır. Maliyyəçilərin fikrincə, Çin iqtisadiyyatındakı yavaşıma inkişaf etməkdə olan ölkələr, xüsusilə ABŞ-ın Meksika və Kanada kimi əsas ticarət tərəfdaşlarının maliyyə sistemində gərginlik yarada bilər. "Bloomberg" hesab edir ki, FES-in martın 15-16-da keçiriləcək növbəti iclasına qədər Çin iqtisadiyyatının perspektivləri müəyyən olmasa, hər hansı bir faiz artımından söhbət gedə bilməz.

FES üçün digər narahatlıq doğuran məsələ qlobal maliyyə bazarındakı sərt dalğalanmalarla bağlıdır. Fond birjalarında səhmlərin ucuzlaşması uçot dərəcəsinin artırılmasını ləngidir. Eyni zamanda, ABŞ iqtisadiyyatının gələcəyi daha qeyri-müəyyən mərhələyə qədəm qoyduğundan, inflyasiya ilə bağlı proqnozların verilməsi çətinləşir. Məhz bütün bunlar dolları ucuzlaşdırır. İqtisadçı-ekpert Rəşad Həsənov da qeyd edir ki, Çindən müsbət meylli xəbərlərin gəlməməsi və 2016-cı il üçün neft ölkələrində müəyyən problemlərin ortaya çıxma ehtimalı FES-in uçot dərəcəsinin artırılması ilə bağlı qərarını əngəlləyə bilər. Onun sözlərinə görə, FES qiymətləndirmə apararkən dünya iqtisadiyyatını da göz önünə gətirir. Ekspert hazırda mövcud olan iki yanaşmaya da aydınlıq gətirib":Birincisi məşğulluq, ikincisi inflyasiyadır. İnflyasiya ilə bağlı ABŞ hökuməti, hələ ki, nəzərdə tutulan hədəflərə nail ola bilməyib. Ancaq işsizliklə bağlı müsbət nəticələr açıqlanıb. 4,9 faiz işsizlik ABŞ iqtisadiyyatı üçün yaxşı göstəricidir. İşsizlik uçot dərəcəsinin artırılmasını şərtləndirirsə, inflyasiya səviyyəsinin əldə olunmaması azalmanı şərtləndirir". R.Həsənovun sözlərinə görə, FES-in açıqlamaları bazaralara növbəti dövrlər üçün çox mühüm mesajlar verib: "Ən əsası uçot dərəcəsinin artırılmamasıdır. Bu da müəyyən dövr üçün birjalarda dolların öz dəyərini itirməsinə və bunun qarşılığında digər ölkələrin valyutalarının möhkəmlənməsinə, o cümlədən neft və qızılın qiymətində artımlara gətirib çıxaracaq".

Ümumiyyətlə, əksər ekspertlər bu fikirdədir ki, yaranmış vəziyyətdə manat tədricən bahalaşacaq və bunun əhaliyə hansısa ciddi təsiri olmayacaq. Manatın məzənnəsinin tədricən bahalaşması Azərbaycana gətirilən məhsullarının qiymətinin enməsinə müsbət təsir göstərir. Hələlik isə dünya bazarlarındakı proseslərdən asılı olaraq dolların manat qarşısında daha çox dəyər itirməsi gözlənir.

Ekspertlərə görə, ABŞ valyutasının ucuzlaşması özünü qızılın və avronun məzənnəsində göstərəcək. Çünki dünyada dolların rəqabət apardığı valyuta avrodur. Dolların ucuzlaşması, təbii olaraq, avronun güclənməsi deməkdir. Neçə vaxtdır qızılın qiymətində başlayan bahalaşma da davam edəcək. Çünki dollar ucuzlaşdıqca qızıla tələbat çoxalır və qiymətində bahalaşma başlayır.

Nahid SALAYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...