Prezident ölkəyə xarici investorların real gəlişi yolundakı bir maneəni də aradan götürdü

Tarix: 12.02.2016 / 02:42
Bölmə: İqtisadiyyat

Günel Fərhadqızı: "Prezidentimizin qanun layihəsini dəstəkləməməsini və sahibkarlara dəstək olmasını müsbət addım kimi qiymətləndirirəm"

"Bu cür sərt inzibati tədbirləri tətbiq etməzdən öncə gərək daxili bazar tam formalaşsın və iqtisadiyyatın xarici mənbələrdən asılılığı azaldılsın"

"Valyuta tənzimi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi barədə" 2016-cı il 19 yanvar tarixli Qanun Konstitusiyanın 110-cu maddəsinin I hissəsinə uyğun olaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən imzalanmayıb. Qanun Milli Məclisə geri qaytarılıb.

Bu barədə Azərbaycan Prezidentinin İqtisadi İslahatlar üzrə Köməkçisinin Xidmətindən məlumat verilib. Qanun sahibkarların və investorların çoxsaylı müraciətləri nəzərə alınaraq imzalanmayıb.

"Valyuta tənzimi haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi barədə" Qanuna əsasən, bəzi kateqoriya şəxslər istisna olmaqla, rezident və qeyri-rezident fiziki və hüquqi şəxslər tərəfindən Azərbaycandan kənara xarici valyutanın köçürülməsi üçün əməliyyat məbləğinin 20 faizi miqdarında icbari yığımın tam məbləğdə dövlət büdcəsinə ödənilməsi tələb olunurdu.

Azərbaycan Mərkəzi Bankının İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmov Milli Məclisin iqtisadi-siyasət, sənaye və sahibkarlıq, eləcə də Hüquq siyasəti komitəsinin birgə iclasında bu qanun layihəsinin dünyanın bir çox ölkələrində tətbiq edilən təcrübə olduğunu deyib. "Bu qanun layihəsində valyuta və kapitalın hərəkətinə tam qadağa tətbiq edilməyib. Lakin insanların təhsil, səhiyyə xərcləri ilə bağlı müvafiq sənədləri təqdim etməsilə banklar tərəfindən bu proses tənzimlənəcək. Burada 20%-lik yığım tətbiq olunacaq. "Valyuta tənzimi haqqında" qanun layihəsi valyuta və kapital hərəkətini tam qadağan etmir, sadəcə bu proseslər iqtisadi metodla tənzimlənir".Qeyd edək ki, sənədə təklif olunan dəyişikliyə əsasən, fiziki şəxsin özünün və (və ya yaxın qohumunun (əri, arvadı), valideynləri, o cümlədən ərinin (arvadının) valideynləri, babaları və nənələri, övladları, övladlığa götürənləri (götürülənləri), qardaşları və bacıları) adına xarici ölkədə açılmış hesablara 50 min ABŞ dolları ekvivalentindən yuxarı məbləğdə vəsaitin köçürülməsi üzrə təqvim ili ərzində bundan artıq məbləğin 20%-i miqdarında icbari yığım tutulmalı idi. Burada fiziki şəxs tərəfindən həmin təqvim ili ərzində hesab açmadan xarici valyutada apardığı pul köçürməsi əməliyyatları da nəzərə alınacaq.

Prezidentin veto qoyduğu qanunun sahibkar və vətəndaşlar üçün hansı müsbət və ya mənfi tərəfləri var?

İqtisadçı Günel Fərhadqızı "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bildirdi ki, İlham Əliyevin həmin qanun layihəsini imzalamaması müsbət haldır:

"Nəzərə alsaq ki, bir çox daxili istehsal məhsullarının xammalı xaricdən idxal olunur, beynəlxalq idxal-ixrac müqavilələri var, idxal olunan məhsullarının qiyməti daha yüksək ola bilər. 50000 dollar məbləği və 20 %-lik büdcəyə icbari ödəmə çox sərt tələbdir və idxal mallarından çox asılı olan yerli sahibkarlığın inkişafına maneə törədir. Yerli sahibkarlığın idxal asılılığı aradan qaldırıldıqdan, xammal məhsulları daxili bazarda hazırlanandan sonra bu cür inzibati sərt tədbirlər görmək olar ki, daxili bazara dəstək olsun.

Bundan əlavə bilirik ki, bir çox cərrahiyyə əməliyyatları ölkədən kənarda aparılır. Onların qiymətləri də aşağı deyil. Xəstə əməliyyat üçün müvafiq vəsaiti köçürmək istəyəndə o ödənişdən 20% tutularsa, xəstənin halını düşünmək olar.

Xaricdə öz hesabına təhsil almağa gedən tələbələrin təhsil haqqı xərci, gündəlik xərcləri, kirayə haqları və s. kimi zəruri xərclərinin olmasını da nəzərə almaq lazımdır. Eləcə də, bankların əksəriyyəti xarici ölkələrdən kredit götürür, aylıq ödəniş 50000 dolları məbləğini ötür, bu zaman bank xarici maliyyə qurumu önündə öhdəliyini icra etmək üçün daha çox vəsaitə malik olmalıdır ki, bu da bank sferasında xərclərin artmasına, bank xidmətlərinin maya dəyərinin artmasına və onların bahalaşmasına gətirib çıxaracaq.

Məncə, bu məsələ ümumi halda deyil, fərdi qaydada tətbiq edilməlidir. Yəni bütün 50000 dollarından yuxarı köçürmə məbləğlərinə deyil, konkret təyinat və məqsədlərə yönəldilməlidir. Məncə, bu məbləğ ən azı 500000 dollar olmalıdır və faiz 10%-dək azaldılmalı və köçürmə hallarına fərdi yanaşılmalıdır. Əgər o vəsait xaricdə əmlak, xaricdəki banka depozit qoymaq, xarici iqtisadiyyata sərmayə qoymaq və konkret ölkədən pul çıxartmaq məqsədilə edilirsə, inzibati qayda tətbiq edilə bilər, o da ki, bu hal sübuta yetirilərsə.

Əks təqdirdə, bu həm sahibkarlığın, həm də fərdi qaydada şəxslərin müqavilə şərtlərinin pozulmasına gətirib çıxardacaq, xarici tərəfdaş önündə öhdəliklərini icra etmək və tələb olunan məbləği hesabına pul köçürtmək üçün daha çox vəsait ayırmalı olacaq ki, bu da sahibkarların xərclərini artıracaq. Nüfuzuna xələl gətirəcək və tərəfdaşı tərəfindən etibarsızlığın formalaşmasına səbəb olacaq.

Bu cür sərt inzibati tədbirləri tətbiq etməzdən öncə gərək daxili bazar tam formalaşsın və iqtisadiyyatın xarici mənbələrdən asılılığı azaldılsın. Nəzərə alsaq ki, dövlət bir çox layihələr üçün götürülən kreditlərə zamin durur, bu birbaşa dövlətin özünə və büdcəsinə zərər vuracaq. Ödənilə bilməyən hər öhdəliyə görə dövlət büdcəsindən vəsait ayrılmalı olacaq. Yəni buradan tətbiq edilən 20% onsuz da yenidən büdəcədən subsidiya və ya kredit öhdəliyinin icrası üçün yönəldilməsinə səbəb olacaq.

Xarici təcrübəni ölkəyə gətirməzdən öncə daxili bazar və ölkə iqtisadiyyatının real durumu nəzərə alınmalıdır.Prezidentimizin qanun layihəsini dəstəkləməməsini və sahibkarlara dəstək olmasını müsbət addım kimi qiymətləndirirəm".

Məhəmmədəli QƏRİBLİ

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...