Böyük İpək Yolunun üstündə ipəksiz Azərbaycan...

Tarix: 11.02.2016 / 02:26
Bölmə: İqtisadiyyat

Baramaçılığı necə bərpa etmək olar?

Vahid Məhərrəmov: "Baramaçılığın tədarükü ilə məşğul olan xüsusi qurumlar yaradılmalıdır"

Bayram Əsgərov: "Bu sahənin yenidən dirçəlməsi üçün dövlət tərəfindən güzəştli vəsait ayrılmalıdır"

Azərbaycan əhalisinin ta qədimdən məşğul olduğu sahələrdən biri də baramaçılıqdır. Baramaçılıq sahəsi üzrə ən çox Şəki rayonu tanınır. Çünki Şəki ipəkçilik rayonu kimi də məşhurdur. İpək sənayesində əldə etdiyi uğurlara görə "Qafqazın Lionu" adlandırılan Şəki XIX əsrin sonu - XX əsrin əvvəlində dünyanın ipəkçilik mərkəzlərindən birinə çevrildi.

II Nikolayın çarlığı dövründə rus imperiyasında tədavülə buraxılan beşyüzlük əskinaslara əzilməməsi, qırışmaması üçün Şəki ipəyi qatırdılar. Şəkinin ipək tacirlərindən Hacı Zeynalın, Əkbərağa və Əsgərağa qardaşlarının dünyanın əksər ölkələri ilə ticarət əlaqələrinin olması, Şəkinin Daşlı bazarının ölkənin digər bazarları ilə müqayisədə dövlət xəzinəsinə daha çox mənfəət verməsi və bütün bu faktların Şəkinin Azərbaycanın ən mühüm ticarət mərkəzlərindən olduğunu təsdiq etməsi nəinki gənclərə, hətta sovet dönəmində yaşamış orta və yaşlı nəslə də bəlli deyil.

Şəki sovet dövründə öz uğurlarını qoruyub saxlaya bilib. Sovet İttifaqı ilə iqtisadi müqavilə bağlamaq üçün Moskvaya gələn Yaponiya hökumətini təmsil edən nümayəndə heyəti rəhbərinin Şəki ipəyindən söhbət açması bir gerçəklikdir. O, Şəkinin ipək tacirlərindən birinin adını çəkərək həmin dövrdəki keyfiyyət göstəricilərinə cavab verən ipək olarsa, bu sahədə müqavilə bağlamağa hazır olduqlarını bildirib və bununla da SSRİ Nazirlər Sovetinin sədri A.N.Kosıgini heyrətləndirib. Həmin vaxt bir ildə 6 000 ton barama istehsal edilən Şəkidə indi bu rəqəm çox aşağı düşüb. Vaxtilə Şəkidə 1 ildə toxunan parçanın uzunluğu Yer kürəsinin diametrinə bərabər idisə, indi kəlağayıdan başqa demək olar ki, heç nə toxunmur. Belə olan halda, demək olar ki, barama tədarük olunmasa, onun da istehsalı təbii ki, dayanacaq.

Qeyd edək ki, baramaçılıq gəlirli sahələrdən biri sayılır.

Məlumat üçün bildirək ki, dünya bazarında baramanın bir tonu 9-10 min dollara, başqa sözlə, 7-8 min manata satılır. İpək parçanın qiyməti isə bundan təxminən 2 dəfə bahadır. Bir baramadan 800-1200 metr uzunluğunda sap almaq mümkündür. Bu saplardan isə sonradan ipək parça istehsal edilir.

Aqrar sahə üzrə ekspert Vahid Məhərrəmov bizimlə söhbətində bildirdi ki, dünya bazarında ipəyə tələbat hər zaman olub: "İpəyin hazırkı qiyməti istehsalçılar üçün daha sərfəlidir. Bu sahədə emalla məşğul olan, xammal istehsal edənlər üçün dünya bazarında kifayət qədər imkanlar var. Təəssüflər olsun ki, sovet dönəmində də bu sahə ilə ciddi məşğul olunmayıb. Baxmayaraq ki, o zamanlar baramaçılıq sahəsində vəziyyət indi ilə müqayisədə yaxşı idi. Amma indi, demək olar ki, bu sahə sıradan çıxır".

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, baramaçılıq sahəsinin yenidən inkişaf etməsi üçün maliyyə vəsaiti ayrılmalıdır. Sərmayə olmasa, baramaçılıq öz-özünə inkişaf etməz: "Yeni çəkil bağlarının salınmasına ehtiyac var. Bu işlə məşğul olacaq fermerləri stimullaşdırmaq lazımdır".

Ekspertin fikrincə, baramaçılığın tədarükü ilə məşğul olan xüsusi qurumlar yaradılmalıdır. Toxum təminatı həyata keçirilməlidir. İstehsal olunan məhsulun toplanması, qurudulması, saxlanması kimi məsələlərin icra olunması üçün vəsait lazımdır.

İpəkçilik rayonu kimi tanınan Şəkidən olan Bayram Əsgərov vaxtilə bu işlə məşğul olub. Onun sözlərinə görə, ipəkçilik kənd təsərrüfatının ən qədim sahələrindən biri olmaqla, yem bazası olan tut ağacı plantasiyaları salınması və ona yaxşı qulluq edilməsindən, ipəkqurdu toxumunun istehsalından, toxumdan ipək qurdlarının alınması və bəslənməsindən ibarətdir: "İpəkçilikdə barama qurdlarının yemi kimi əsasən tut ağaclarından istifadə olunur. 100 kq barama əldə etmək üçün ipəkqurdu 1 ton tut yarpağı yeyir".

B.Əsgərov bildirdi ki, baramaçılıq gəlirli sahələrdən biridir. Bu sahənin yenidən dirçəlməsi üçün dövlət tərəfindən güzəştli vəsait ayrılmalıdır.

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...