Bağlanan bankların sayı artacaq

Tarix: 09.02.2016 / 01:52
Bölmə: İqtisadiyyat

Kiçik bankların birləşməsi kreditlərin faiz dərəcələrinin aşağı düşməsinə gətirə bilər

Son günlərdə ölkənin bank sektorunda baş verənlər gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib. Proseslərin təhlili göstərir ki, maliyyə dayanaqlığı zəif olan, qoyulan tələblərə cavab verməyən bankların bu bazarı tərk etməsi davam edəcək. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, ölkədə 11 bank ləğv olunma prosesindədir. 2015-ci ilin yekunları üzrə belə bankların sayı 7 olub.

Bundan başqa, Mərkəzi Bank 2016-cı ilin əvvəlindən daha 7 bankın lisenziyasını ləğv edib. Bunlar - "Bank of Azerbaijan", "Gəncəbank", "United Credit Bank", "NBCBank", "AtraBank", Qafqaz İnkişaf Bankı və "Texnika Bank"dır. "NBCBank" ASC Mərkəzi Banka müraciət edərək digər banklarla konsolidasiya niyyətinin olduğunu, maliyyə vəziyyətinin yaxşılaşdırılması, öhdəliklərin icrasının təmin edilməsi, eləcə də kapital mövqeyinin bərpası ilə bağlı tədbirlər həyata keçirildiyini bildirib.

Qeyd olunanlar, bütövlükdə konsolidasiya prosesinin bank sektorunun strateji inkişaf xəttinə uyğunluğu nəzərə alınaraq, Mərkəzi Bankın "NBCBank" ASC-nin bank lisenziyasının ləğv olunması barədə qərarı ləğv edilib. Qafqaz İnkişaf Bankı və "Atrabank"ın da analoji planları var. Belə olan halda, hazırda 11 bank ləğv olunma prosesindədir. Qeyd edək ki, Azərbaycanda 36 bank fəaliyyət göstərir. Amma qeyd olunduğu kimi, onların sayı bir qədər də azalacaq. Ekspertlər isə bütün bunların bank sektoru üçün mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirir. Əksər mütəxəssislər hesab edir ki, ölkədə bankların sayının ən azı 20-25-ə qədər endirilməsi optimal variant hesab oluna bilər. Bundan başqa, alternativ yol kimi bir sıra bankların qeyri-bank kredit təşkilatına çevrilmək variantı təklif olunur.

Ekspertlər hesab edir ki, banklardakı əsas problemlərdən biri maliyyə çatışmazlığıdır. İstehlak kreditlərinin getdikcə azalması, əhalinin əmanət yerləşdirməyə maraq göstərməməsi və bank gəlirlərinin daha çox yüksək faiz əsasında formalaşması isə yaranmış vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Bu səbəbdən bankların bəzisi xidmət şəbəkəsini kiçiltmək və ixtisarlar aparmaq məcburiyyətində qalır. Bütün bunlar nəticədə bankların öhdəliklərini yerinə yetirməsində çətinlik yaradır və belə bankların dövriyyədən çıxması məqbul sayılır. Əslində Azərbaycanda bankların sayının həddən artıq çox olduğu indiyə qədər də dəfələrlə vurğulanıb. Çünki bank sektorunun 90%-dən çoxu 20-25 bankın payına düşür və deməli bankların sayı bu həddə qədər azalmalıdır. İqtisadçı-ekspertlər hesab edir ki, Azərbaycanda daha bir neçə bankın konsolidasiyasına ehtiyac var. Digər tərəfdən, ölkə iqtisadiyyatının həcmini nəzərə aldıqda bankların sayı lazım olandan təxminən 1,5-2 dəfə çoxdur. Aydındır ki, çox bankın olması rəqabət baxımından yaxşıdır, amma bu amil likvidliyə təsir edir, onu azaldır. Banklar müştərilər qarşısında öhdəliklərini yüksək səviyyədə yerinə yetirə bilmir. Bu baxımdan bankların sayının azalması və onların ilk növbədə birləşməsi zəruri hesab olunur. Ona da diqqət çəkilir ki, zəif bankların güclü banklara birləşməsindənsə, bir neçə zəif bankın birləşərək başqa adla bazarda iştirakını davam etdirməsi daha məqsədəuyğundur. Çünki bu halda bank bazarının təmərküzləşməsi zəifləmiş olar. O da mühüm amildir ki, bankların sayının azalması onların reytinqinə müsbət təsir edə bilər. Konsolidasiya gedərsə, banklar daha da güclənər və bu ayrı-ayrı bankların reytinqinə müsbət təsir göstərər. Bu da bankların xaricdən kredit cəlb etməsini əhəmiyyətli dərəcədə asanlaşdırar.

Mütəxəssislər bildirir ki, bankların birləşməsini stimullaşdırmaq üçün onlara müəyyən güzəştlər olunmalıdır. Məsələn, Mərkəzi Bank nisbətən zəif banklara aşağı faizli mərkəzləşdirilmiş kredit resurslarına çıxış vəd etməklə onları birləşməyə sövq edə bilər. Kiçik bankların birləşməsi isə bazara müsbət təsir etmək iqtidarındadır. Bu, ilk növbədə, kreditlərin faiz dərəcələrinin aşağı düşməsinə gətirib çıxara bilər və belə hal əhalinin də maraqlarına tam cavab verir. İqtisadçı Vüqar Bayramov da birləşməni zəruri sayır: "Əslində, bankların birləşməsi labüddür. Düzdür, ölkədə neçə bank olması ilə bağlı ortada bir beynəlxalq standart yoxdur. Ancaq ərazisi və əhalisi Azərbaycandan çox olan Qazaxıstanda 35 bank var və onların da sayının azalması gündəmdədir. Azərbaycanda bankların sayı azaldılmalıdır, ancaq bu, monopoliyaya gətirib çıxarmamalıdır. Bəli, belə narahatlıqlar var, amma bunun qarşısının alınması üçün imkanlar var.

Bankların birləşmə prosesi şəffaf və könüllü olmalıdır, Mərkəzi Bank hansısa banka təzyiq etməməlidir. Birləşmə ilə bağlı konkret kriteriyalar olmalıdır. Bundan başqa, xarici banklar ölkəyə dəvət edilməlidir. Bu isə o deməkdir ki, bank sektorunda rəqabətlilik yaranacaq. Hansısa bank inhisarçı mövqe tuta bilməyəcək, çünki ciddi rəqiblə üz-üzə qalxacaq".

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...