Tikinti sektorunun bəxti açıldı...

Tarix: 28.01.2016 / 01:49
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin tikinti sektorunda yeni ciddi dəyişikliklər gözlənir. Proseslər göstərir ki, hökumət bu sahədə yeni bumun yaşanmasında indi olduqca maraqlıdır. Bazara əsas təsir vasitəsi kimi isə ipoteka kreditlərindən istifadənin genişlənməsi üçün məqsədyönlü addımlar atılması nəzərdə tutulur. Artıq bunun ilkin anonsları da verilib və ipoteka kreditləşməsində köklü dəyişikliklər gözlənir.

Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov isə bildirib ki, ən geci gələn aydan ipoteka kreditləri yeni əsasda veriləcək. O bildirib ki, Maliyyə Nazirliyi tərəfindən ipoteka kreditlərinin güzəşt və kommersiya hissələrinin genişləndirilməsi üzərində işlər aparılır: "İpoteka kreditlərinin verilməsi üzrə digər ölkələrin təcrübəsi nəzərdən keçirilir və araşdırmalar aparılır. Yəqin ki, yaxın zamanda, ən geci gələn ay ipoteka kreditlərinin yeni əsasda verilməsinə başlanacaq. Azərbaycan Mərkəzi Bankı isə ipoteka kreditləşməsində Türkiyə təcrübəsini nəzərdən keçirir. Türkiyədə dövlət tərəfindən dövlət şirkətinə torpaq və zəruri infrastruktur verilir. Bu şirkət binanı özü tikir, sonra isə mənzilləri ilkin ödənişsiz və faizsiz 20-25 il müddətinə ipotekaya verir. Bu variant müxtəlif sahələrdən daha çox insanın cəlb edilməsinə və onların tikinti və tikinti materiallarının istehsalında işlə təmin edilməsinə imkan verir".

Bu günlərdə maliyyə naziri Samir Şərifov da diqqətə çatdırıb ki, İpoteka Fondunun yeni əsaslar üzərində qurulması vacibdir: "İlk növbədə İpoteka Fondunun idarəetmə strukturu dəyişdirilir. Çünki bu fond bilavasitə bazara da çıxmalıdır ki, vəsait cəlb etsin və bu vəsait hesabına ölkə xaricində ipoteka kreditlərinə ehtiyacı olanlara bunu təqdim edə bilsin".

S.Şərifov qeyd edib ki, ipoteka ilə bağlı sənədlərdə ipoteka şərtlərinin sadələşdirilməsi və məbləğin artırılması nəzərdə tutulur: "Bildiyiniz kimi, manatın ucuzlaşması ilə bağlı ipoteka kreditlərinin məbləğinin artırılmasına xüsusi ehtiyac var. Eyni zamanda faiz siyasətinə yenidən baxılması zərurəti yaranıb". Hazırda ipoteka ilə bağlı sənədlər Nazirlər Kabinetindədir. Yeni dəyişikliklər ipoteka kreditlərinin məbləğinin artması və bunun tikinti bazarında yeni canlanmaya gətirib çıxarmasına hesablınıb. Bütün bunlar o fonda baş verir ki, Prezident İlham Əliyev tikinti ilə bağlı bütün süni əngəllərin aradan qaldırılmasını əsas şərt kimi qoyub: "Tikinti ilə bağlı heç bir süni əngəl olmamalıdır. İş adamlarına da müraciət edirəm, sizdən kimsə qanunsuz nə isə tələb edəcəksə birbaşa məlumat verin və o qanunsuz əməlləri törətmək istəyənlər ciddi şəkildə cəzalandırılacaq. Mənə mütəmadi qaydada məlumat verilməlidir ki, hər rüb nə qədər tikinti layihəsi icra edilir, harada və bunun əmək bazarına olan təsiri nədən ibarətdir?! Burada, əlbəttə ki, biz ilk növbədə iş adamlarının fəaliyyətini gözləyirik. Eyni zamanda, ipoteka xətti ilə böyük tikinti layihələri icra edilə bilər. Əfsuslar olsun ki, bizdə bu sektorda durğunluq müşahidə olunur. Mən ipoteka ilə bağlı öz fikirlərimi dəfələrlə bildirmişəm, o cümlədən Nazirlər Kabinetinin toplantılarında. Ancaq bu proses, hələ ki, kütləvi xarakter almayıb. Bunu dərhal başlamaq, yəni davam etdirmək lazımdır. Təxirəsalınmaz tədbirlər görülməlidir".

Onu da xatırladaq ki, dövlət başçısı ötən ilin sonunda "Azərbaycan İpoteka Fondu" ASC-nin yaradılması ilə bağlı fərman verib. Yaxın tezlikdə Fond hansısa qurumun struktur vahidi kimi yox, məhz müstəqil hüquqi şəxs, yəni ASC kimi fəaliyyət göstərəcək. Müvafiq fərmanla Nazirlər Kabineti çoxmənzilli binaların tikintisi üçün tikintiyə icazələrin verilməsi, həmin binaların istismarına icazə verilməsi, yaşayış evlərinin tikintisi üçün məlumatlandırma icraatı prosedurlarının sadələşdirilməsi və sürətləndirilməsi ilə bağlı təkliflər də hazırlayıb. Eləcə də hökumət tərəfindən ipoteka bazarında baş verən hadisələr daim diqqətdə saxlanacaq və mənzillərin qiymətinin süni şəkildə artırılmasına imkan verilməyəcək. Bütün bunlar məhz ipoteka kreditləşməsi hesabına mənzil bazarında növbəti canlanmaya yol açacaq.

Onu da bildirək ki, Azərbaycanda indiyədək dövlət ipoteka proqramı çərçivəsində 17 974 nəfərə ümumilikdə 729,688 milyon manat həcmində ipoteka krediti verilib. Qeyd edək ki, Azərbaycanda dövlət xəttilə ipoteka kreditləşməsinə 2006-cı ildə başlanıb. Hazırda adi ipoteka krediti ilkin ödəniş 20% olmaqla, illik 8% dərəcəsi ilə maksimum 25 il müddətinə verilir. Maksimal məbləğ 50 min manat təşkil edir. Güzəştli ipoteka üçün isə ilkin ödəniş 15%, illik faiz dərəcəsi 4%-dir. Bu kreditlər üçün maksimal müddət 30 ildir. Amma indi bu şərtlər dəyişir və nəticə, qeyd olunduğu kimi, tikinti sahəsində yeni böyük canlanma yaradacaq.