2023-cü il üzrə Azərbaycanda orta illik inflyasiyanın 10,4 faiz civarında olacağı proqnozlaşdırılıb.
Bu barədə Maliyyə Nazirliyinin “2023-cü ilin dövlət və icmal büdcələrinin yarımillik icrasına dair arayış və ilin sonuna gözləntilər sənədi”ndə bildirilib.
“2023-cü ildə orta illik inflyasiya ilkin proqnozlar zamanı 6,9 faiz səviyyəsində nəzərdə tutulsa da, yenidən baxılma zamanı faktiki göstəricilər, gözlənilən meyillər nəzərə alınmaqla 10,4 faiz səviyyəsində olacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da ilkin proqnozdan 3,5 faiz bəndi çoxdur” - sənəddə qeyd edilib.
Ümumilikdə, inflyasiya proqnozunun artırılması nəyin əlamətidir? Əvvəl 6,9 faiz proqnozlaşdırılıb, indi 10 faizdən danışırlar. İlin sonuna qədər inflyasiyanın hətta 15 faizə yüksəlməyəcəyinə zəmanət varmı?
“İnhisarçılıqla ciddi mübarizə aparılmasa, ölkəmizdə inflyasiya səviyyəsi hətta 15 faizə qədər yüksələ bilər”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Maliyyə Nazirliyinin bundan əvvəlki proqnozu səhv idi: “Əvvəla, inflyasiya iqtisadiyyatın elastikliyində müəyyən rol oynayan amildir. Yəni inflyasiyanın da iqtisadiyyatı müəyyən qədər qidalandıracaq gücü var, amma bu da müəyyən həddə qədərdir. Məsələn, 1-5 faiz inflyasiya səviyyəsi iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş ölkələr üçün hardasa iqtisadiyyatı stimullaşdırır, təkan verir, şaxələndirir. Ancaq inflyasiya bundan yüksək olduğu halda artıq iqtisadiyyatda problemlər yaranır. Bu baxımdan Maliyyə Nazirliyinin 6,9 faizlik ilkin inflyasiya proqnozu reallığa uyğun deyildi. Birincisi nəzərə almaq lazımdır ki, pandemiya dünya iqtisadiyyatında görünməmiş dərəcədə inflyasiya dalğası yaratdı. Ona görə də inflyasiyanın yüksələcəyi qaçılmaz idi. Çünki dünya ölkələri sözügedən problemlə mübarizədə monetar siyasətə üz tutmuşdu. Monetar siyasətin nəticəsi də hər zaman inflyasiya ilə üzləşə bilər. İnflyasiyaya qarşı tədbirlər də heç bir səmərə vermirdi. ABŞ, Avropa İttifaqı indi başlayıblar uçot dərəcələrini artırmağa. Dünyada inflyasiya meylləri artıq səngiməyə doğru gedir. Sadəcə olaraq, bizdə ilkin dövrdə inflyasiyanın birrəqəmli olacağı ilə bağlı proqnozlar real deyildi. Dünyada inflyasiya gedirsə, ölkəmiz idxal amilindən asılıdırsa, o zaman Azərbaycanda inflyasiyanın aşağı olması mümkünsüzdür. Boşu-boşuna demirlər ki, idxal inflyasiyası. Üstəlik, Azərbaycanda yanacaq məhsullarının, kommunal məhsulların qiymətinin artırılması da inflyasiyanın yüksəlməsinə təsir edir. Deməyim odur ki, bizdə inflyasiyanın yüksəlməsi təkcə idxal amili ilə bağlı deyil. Daxili faktorların da burada rolu var. Proseslərin gedişi göstərir ki, ilin sonuna qədər Azərbaycanda inflyasiya ikirəqəmli olacaq. İnhisarçılıqla ciddi mübarizə aparılmasa, ölkəmizdə inflyasiya səviyyəsi hətta 15 faizə qədər yüksələ bilər. Bu sahədə Azərbaycanın köməyinə çatan faktor dünyada inflyasiya səviyyəsinin zəifləməsidir. Yoxsa bizim üçün çətin olardı və qiymətlər daha da artacaqdı. Çünki idxal amilindən asılılıq böyükdür. İnhisarçılıqla mübarizə daha da gücləndirilsə, növbəti ildə Azərbaycanda inflyasiya birrəqəmli səviyyədə olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
