“Ölkələrin böyük əksəriyyəti daha çox idxal edir, nəinki ixrac edir”. Bunu Prezident İlham Əliyev 2023-cü ilin 6 ayının sosial-iqtisadi yekunlarına həsr olunmuş müşavirədə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, bizdə isə tam əksinədir: “Müsbət məqamlardan biri və bu da xüsusilə qeyd olunmalıdır. Çünki bir çox ölkələrdə, hətta ölkələrin əksəriyyətində biz tamamilə başqa mənzərə görürük. Amma bizdə xarici ticarət balansımızın müsbət, yəni profisiti çox böyük səviyyədədir. Ölkələrin böyük əksəriyyəti daha çox idxal edir, nəinki ixrac edir. Bizdə isə bu tam əksinədir və ilin birinci altı ayında bizim profisitimiz təqribən 10 milyard dollara yaxındır. Əgər bu templər qorunsa, təsəvvür edin, biz ilin sonuna qədər hansı rəqəmlərə çatacağıq. Təbii ki, bunun birbaşa təsiri makroiqtisadi sabitliyin təmin edilməsinədir. Makroiqtisadi sabitlik uzun illər ərzində təmin edilir”.
“Qeydə alınan böyük məbləğdə profisit dəyərləri iqtisadiyyatımızın kompleks şəkildə dayanıqlığını artıran bir amildir”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov hesab edir ki, dünyada mürəkkəb proseslərin getdiyi bir dövrdə 10 milyard dollarlıq profisit çox müsbət göstəricidir: “Ümumiyyətlə, profisitin büdcədə, tədiyyə balansında yaranması çox müsbət haldır. Əlbəttə ki, bu, iqtisadiyyatda dayanıqlığın, bünövrənin, maliyyə ehtiyatlarının artımının, manatın məzənnəsinin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Profisit bütün bu göstəricilərin əsasıdır. Bu gün ölkəyə çıxarılandan çox valyutanın axması dövlətimizin, iqtisadiyyatımızın sərbəst, elastik olmasına şərait yaradır. Bu, istənilən forsmajor halına yerindəcə reaksiya verməsinə, iqtisadiyyatın çevikliyinə şərait yaradır. Bu həm də xarici borcun ümumi daxili məhsula nisbətdə azalmasına şərait yaradır. Bizim borcumuz cəmi 6,7 milyard dollardır və bu da ümumi daxili məhsulumuzun təxminən 10 faizini təşkil edir. Bu çox yaxşı göstəricidir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Fransa kimi bir dövlətdə bir ara bu, 125 faizə qədər yüksəlmişdi. Bu çox anormal haldır. Düzdür, Fransa iqtisadiyyatı şaxəlidir, kifayət qədər transmilli gücü var, dünya makroiqtisadiyyatında kifayət qədər çəkisi var. Ancaq fakt faktlığında qalır. Azərbaycan isə bu addımlarla, yanaşma ilə əlbəttə ki, vətəndaşlarımızın gələcək rifahını nəzərə alır. Bütün bunların fonunda cənab Prezident xüsusi olaraq vurğuladı ki, biz iqtisadiyyatın dayanıqlığını artırmalıyıq. Hələ ki, Azərbaycan iqtisadiyyatının əsas drayverləri neft-qazdır. Ancaq biz bu gün iqtisadiyyatı şaxələndirərək enerji sektorunun payını azaldaraq profisitin tərkibində olan hissənin əsas tərkibini artıq qeyri-neft sektoruna yönəltməliyik. Bunun üçün də kifayət qədər baza var. O cümlədən, alternativ enerji mənbələrinin iqtisadiyyata cəlb olunması bu baxımdan yaxşı perspektiv vəd edir. Bir sözlə, qeydə alınan böyük məbləğdə profisit dəyərləri iqtisadiyyatımızın kompleks şəkildə dayanıqlığını artıran bir amildir. O cümlədən, makroiqtisadi sabitliyi təmin edir”.
Vidadi ORDAHALLI
