“Biz gələcəkdə Zəngəzur dəhlizi ilə elektrik ixracını təşkil edə bilərik”. Bunu Prezident İlham Əliyev bu ilin altı ayının yekunlarına həsr olunan müşavirədə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, indi biz enerjini ənənəvi yolla - mövcud olan yüksək gərginlikli xətlərlə ixrac edirik: “Amma biz gələcəkdə Zəngəzur dəhlizi ilə elektrik ixracını təşkil edə bilərik və Avropa tərəfindən yeni layihə təqdim edildi. Qara dənizin altından Gürcüstandan Rumıniyaya qədər kabelin çəkilişi layihəsi də var və biz bu layihəyə də maraq göstəririk. Yəni, bu sahədə çox böyük perspektivlər var. Eyni zamanda, bu, bizə imkan verəcək ki, təbii qaza qənaət edək və qənaət edilmiş təbii qazı ixrac edək, xüsusilə nəzərə alsaq ki, bizim qazımıza tələbat indi kəskin artıb. Zəngəzur dəhlizi, Qara dənizin altından çəkiləcək kabel, ənənəvi Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə yolu, İran-Azərbaycan elektrik bağlantısı - bütün bu infrastruktura yenidən baxmaq lazımdır”.
Görünən odur ki, Zəngəzur dəhlizi təkcə nəqliyyat funksiyasına malik olmayacaq. Eyni zamanda, bu dəhliz vasitəsilə elektrik enerjisinin ötürülməsi nəzərdə tutulub.
Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə Naxçıvana elektrik enerjisi ötürüləndən sonra oradan Türkiyəyə ixrac olunacaq. Ondan sonra ixrac necə həyata keçiriləcək? Bir sözlə, Zəngəzur dəhlizi ilə elektrik enerjisi ixracının nə kimi perspektivləri və uzantısı olacaq?
“Zəngəzur dəhlizinin keçdiyi ərazi məsafə baxımından daha əlverişli olduğu üçün enerji ixracı perspektivlidir”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimovun fikrincə, Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə elektrik enerjisi ixracının ciddi perspektivləri var: “Əvvələla, dünyada elektrik enerjisinə tələbat ilbəil artır. Xüsusən də sənaye ölkələrində enerjiyə tələbat daha böyükdür. Azərbaycanın elektrik enejisi ixracı ilə bağlı potensialı böyükdür. Məsələ ondadır ki, həm hidroenerji, həm Günəş, həm də digər alternativ enerji mənbələrinə əsaslanan ehtiyatlarımız var. Son illər Azərbaycan enerji resurslarını ötürmək üçün böyük infrastruktur formalaşdırıb. Biz həm İrana, həm də Gürcüstana, Rusiyaya, Türkiyəyə elektrik enerjisi ixrac edirik. Azərbaycan Zəngəzur dəhlizi vasitəsi ilə Türkiyəyə, oradan isə bir sıra Şərqi Avropa ölkələrinə elektrik enerjisi ixrac edə bilər. Özü də orada buna tələbat da var. Biz nəzərə almalıyıq ki, Şərqi Avropa ölkələri Avropa İttifaqında təmsil olunsalar da digər üzv ölkələr qədər güclü inkişaf etməyiblər. Məsələ ondadır ki, Qərbi Avropa ölkələrinin inkişaf səviyyəsi daha üstündür. Elektrik enerjisi elədir ki, ona hər zaman tələbat böyük olur. Əsas olan odur ki, elektrik enerjisini ötürmək üçün məsafə elə də uzaq olmasın. Zəngəzur dəhlizinin keçdiyi ərazi məsafə baxımından daha əlverişli olduğu üçün elektrik enerjisi ixracı perspektivlidir”.
Bu baxımdan iqtisadçı-ekspert hesab edir ki, bu imkanlardan maksimum istifadə etmək lazımdır.
Vidadi ORDAHALLI
