Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında Elman Rüstəmovun Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin üzvlüyündən azad edilməsi, Taleh Kazımovun isə Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin üzvü vəzifəsinə təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Prezidentinin təqdimatları müzakirə edilib.
Hər iki təqdimata müsbət rəy verən İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsi onları Milli Məclisin Plenar iclasında müzakirə üçün tövsiyə edib. Bu o deməkdir ki, Azərbaycan tarixində Mərkəzi Bankın ən uzunmüddətli rəhbəri olmuş Elman Rüstəmov yola salınır.
Ekspertlər hesab edir ki, müasir Azərbaycanın mövcud bank sistemi müsbət və mənfi tərəfləri ilə birlikdə Elman Rüstəmova məxsusdur. O, ikinci müstəqilliyin 31 ilinin 30 ilini Mərkəzi Bankın rəhbəri vəzifəsində olub. 1992-1995-ci illərdə MB-nin İdarə Heyəti sədrinin 1-ci müavini, 1995-ci ildən bugünə kimi sədri vəzifəsində çalışıb. Bu baxımdan onun fəaliyyətinə qiymət verəndə başqa şəxslə müqayisə etmək imkanı məhduddur.
Elman Rüstəmov Mərkəzi Bankın rəhbəri olaraq bank sektorunda daim konservativ yanaşma tətbiq edib, bankların xarici maliyyə bazarına çıxışı məhdud olub, xarici bankların ölkəyə daxil olması mümkünsüz edilib. Onun rəhbərliyi dövründə əhalinin bank sektorundan olan narazılıqları pik həddə çatıb. Təəssüf ki, bank sektorunda kredit faizlərinin yüksək olması, kiçik və orta sahibkarlığın kreditə əlçatanlığının zəif olması, bankların məhdud xidmətlər göstərməsi, bank müştərilərinin hüquqlarının pozulması kimi problemlər həllini tapa bilməyb.
Yeni dəyişiklik əhalinin banklardan olan narazılığını yoluna qoymuş olacaqmı?
İqtisadçı Elçin Qurbanov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, yeni təyinatdan sonra bank sistemində müsbət dəyişikliklər gözləmir:
“Mərkəzi Bankın yeni rəhbərliyi Bankın idarəedilməsini yalnız qüvvədə olan qanunvericiliyə əsasən həyata keçirə bilər. MB fəaliyyətinin məqsədi bank sistemində sabitliyə dəstək, banklararası ödəniş sisteminin təşkilidir. Dövlətin pul siyasətini müəyyən etmək və həyata keçirmək, tədavül məsələlərini, valyuta mübadiləsi, rəsmi məzənnənin müəyyən edilməsi, tənzimi və qısmən nəzarəti həyata keçirmək Mərkəzi Bankın birbaşa funksiyalarıdır . Ümumilikdə ölkədə qiymətlərin tənzimlənməsi (sabitliyinin) Mərkəzi Bankın əsas məqsədidir. Belə bir dəyişikliyin əhalinin bank sektorundan razılığına səbəb olacağını düşünmürəm. Mən MB-nın məqsəd və funksiyalarını qısaca olaraq ona görə xatırlatdım ki, dəyişikliyin Azərbaycandakı bank sektoruna və əhalinin razılığına xüsusi təsir göstərəcəyi və belə imkanların hazırkı şəraitə uyğun olmasını düşünmək bir az sadəlövhlük olar. Mərkəzi Bank standart pul siyasətini həyata keçirəcək. Əhalinin əsas narazılığı istehlak kreditlərinin yüksək faiz dərəcələri ilə verilməsi və son 10 ildə depozitlərin geri alınmasında ləğv prosesində olan banklarla bağlı kütləvi süründürməçilik hallarıdır. Bu səbəblərdən minlərlə vətəndaş məhkəmələrdə əziyyət çəkir. Bilirsinizmi, Mərkəzi Bank kommersiya banklarının işinə əhəmiyyətli dərəcədə müdaxilə edə bilmir. Mərkəzi Bankın ölkədə fəaliyyət göstərən bankların fəaliyyətinə nəzarət və lisenziyalaşdırma səlahiyyətləri “Mərkəzi Bank Haqqında Qanuna” son dəyişiklik edilərkən məhdudlaşdırılıb”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
