Son vaxtlar qonşu ölkələrdə, eləcə də dünyanın aparıcı dövlətlərində inflyasiyanın səviyyəsi artır. Belə ki, Türkiyədə bu göstərici 61,1 faizə çatıb. Qonşu ölkədə illik inflyasiya (ötən ilin mart ayı ilə müqayisədə 2022-ci ilin mart ayında) 20 illik pik səviyyəsini yeniləyərək 61,14 faizə çatıb. Mart ayında ən yüksək qiymət artımı yanacaq məhsullarında baş verib. Yüksək enerji və ərzaq qiymətlərilə Türkiyədə inflyasiya daha bir səviyyəni keçib.
Rusiyada inflyasiya 20 faizə çatıb. Rusiyada illik inflyasiya 16,7 faiz artaraq, 2015-ci ilin martından bəri ən yüksək həddə çatıb. Qərb ölkələrinin sanksiyaları səbəbindən 26 mart - 1 aprel tarixlərini əhatə edən həftə ərzində ölkədə məhsulların qiymətlərində ciddi artımlar olub. Ekspertlər sanksiyalar səbəbindən bu ölkədə inflyasiyanın ilin sonuna kimi daha da yüksələcəyini proqnozlaşdırır.
Avrozonanın 19 ölkəsində illik inflyasiya səviyyəsi mart ayında 5,9 faizdən 7,5 faizədək yüksəlib və bu, rəsmi statistikası aparılan müddət üçün rekord rəqəmdir. Ötən ilin eyni dövründə illik inflyasiya səıviyyəsi 1,3 faiz olub. Həmçinin mart ayında aylıq inflyasiya 2,5 faiz təşkil edib.
Fərdi istehlakın artım tempinin səngiməsinə baxmayaraq, ölkənin ərzaq təminatında böyük paya malik olan Rusiya və Ukraynadan ərzaq məhsulları idxalında fasilələrin yaranması səbəbindən Azərbaycanda istehlak qiymətlərinin orta illik artımının 2022-ci ildə 7% təşkil edəcəyi proqnoz edilir. Asiya İnkişaf Bankının (AİB) yeni "Asian Development Outlook 2022" hesabatında bildirilir ki, Azərbaycanda bu il inflyasiya 7%, gələn il 5,3% təşkil edəcək.
Açıqlanan statistik rəqəmlərdən də bəlli olur ki, qonşu ölkələrdə inflyasiya səviyyəsi yüksəlir. Qonşu ölkələrdəki infilyasiya Azərbaycana təsir edə bilərmi?
“Dünyada baş verən proseslər onu göstərir ki, bu il inflyasiyanın qarşısını tamamilə almaq mümkün olmayacaq”
İqtisadçı ekspert Elman Sadıqov bildirdi ki, qonşu ölkələrdə baş verən proseslərAzərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcək: “Bu ölkələrdə dolların davamlı olaraq dəyər qazanması, istehlak zəncirinin qırılma təhlükəsi ölkəmizə də təsir edəcək. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, ölkəmizdə 6 faiz inflyasiya müşahidə olunur. Xüsusilə də ərzaq məhsullarında daha yüksək ərzaq inflyasiyası mövcuddur”.
Ekspert hazırki infilyasiya rəqəmlərinin daha da artacağı qənaətindədir. Onun sözlərinə görə, xüsusilə qarşıdakı aylarda tikinti bazarında bahalaşma ola bilər: “Rusiya ilə Ukrayna arasında yaşanan məlum gərginlik Azərbaycana idxal olunan məhsullara təsir edib. Rusiyada dolların məzənnəsi yüksəlib, hətta həmin ölkədə dolların satışında belə problemlər yaşanır. Belə olan halda, taxta və dəmir başda olmaqla, digər tikinti materiallarının qiymətindəki daha böyük artımı növbəti aylarda müşahidə edəcəyik”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Azərbaycan hökuməti də qabaqlayıcı tədbirlər görməkdədir. Nazirlər Kabinetinin son qərarı ilə antiinflyasiya tədbirləri çərçivəsində sahibkarlığa yeni dəstək mexanizmi yaradılır. Belə ki, əsas ərzaq mallarının tədarükü ilə məşğul olanlar sahibkarlar üçün güzəştli kreditlərin verilməsi və kredit faizlərinin subsidiyalaşdırılması nəzərdə tutulub: “Bu sənədin əsas mahiyyəti istehsal olunan ərzağın maya dəyərinin aşağı salınmasıdır. Vacib məsələlərdən biri xaricdən idxal olunan xam məhsulların və ya yarımfabrikatların özlərinin maya dəyərinin aşağı salınmasıdır”.
Ekspertin fikrincə, sözügedən qərar sahibkarların fəaliyyətinə müsbət təsir edəcək. Ancaq dünyada baş verən proseslər onu göstərir ki, bu il inflyasiyanın qarşısını tamamilə almaq mümkün olmayacaq.
Günel CƏLİLOVA
